19.4-dars: PyPI ga chiqarish
19-QISM — PAKETLASH VA CHIQARISH · 4-dars
1. Kirish va motivatsiya
Paket yig'ildi 19.3-bob — endi uni butun dunyoga ulashish vaqti. PyPI (Python Package Index) — Python paketlarining markaziy ombori: pip install <nom> aynan shu yerdan yuklaydi. O'z paketingizni PyPI ga nashr qilsangiz, uni har kim bir buyruq bilan o'rnata oladi. Nashr — kutubxonangizni jamoat mulkiga aylantirishning oxirgi qadami.
Nashr qilish twine vositasi bilan bajariladi, va bu jarayonda xavfsizlik (tokenlar) va tekshiruv (TestPyPI) muhim.
Real vaziyat. Bir dasturchi paketini birinchi marta PyPI ga nashr qildi — to'g'ridan-to'g'ri, sinov qilmasdan. Muammolar chiqdi: README noto'g'ri ko'rsatildi (format xatosi), versiya raqami noto'g'ri edi, va — eng yomoni — u parolini buyruq tarixida qoldirdi. PyPI da versiyani o'chirib bo'lmaydi (faqat yashirish), shuning uchun xato versiya abadiy qoldi. Keyingi safar u to'g'ri qildi: avval TestPyPI ga nashr qilib sinadi, twine check bilan tekshirdi, API token ishlatdi (parol emas). Nashr toza va xavfsiz bo'ldi.
Bu darsda paketni PyPI ga xavfsiz nashr qilishni o'rganamiz.
Bu darsda:
- PyPI va nashr jarayoni
-
twine check— nashrdan oldin tekshirish - TestPyPI — sinov muhiti
twine upload— nashr- API tokenlar va xavfsizlik
- Versiyani o'chirib bo'lmaslik
- Nashr nazorat ro'yxati
- Amaliy: nashrga tayyorlik tekshiruvi
ℹ
twine— tashqi vosita. Haqiqiy nashr (twine upload) tarmoq va hisob talab qiladi; misollardatwine check(mahalliy tekshiruv) ishlatiladi. Nashr qilishda o'z parolingiz/tokeningizni chatga yozmang.
2. Nazariya — chuqur tushuntirish
2.1. PyPI nima
PyPI (Python Package Index, pypi.org) — Python paketlarining markaziy ombori:
| Rol | Tafsilot |
|---|---|
| Ombor | Barcha ommaviy Python paketlar |
pip manbai |
pip install X shu yerdan |
| Ochiq | Har kim nashr qila oladi |
| Noyob nom | Har paket nomi bir marta |
PyPI ga nashr qilingan paket pip install <nom> bilan butun dunyoda o'rnatiladi.
2.2. Nashr jarayoni
1. Paketni yig'ing (python -m build) → dist/
2. twine check dist/* → metama'lumotni tekshiring
3. TestPyPI ga nashr qiling (sinov)
4. Sinab ko'ring (pip install)
5. PyPI ga nashr qiling (twine upload)Nashr — bir necha bosqichli, ehtiyotkor jarayon: yig'ish → tekshirish → sinov → nashr.
2.3. twine check
Nashrdan oldin tarqatmani (wheel, sdist) tekshiradi:
pip install twine
twine check dist/* # metama'lumot va README ni tekshiradi| Natija | Ma'nosi |
|---|---|
PASSED |
Nashrga tayyor |
PASSED with warnings |
Ishlaydi, lekin muammolar bor |
FAILED |
Nashr qilinmaydi (tuzating) |
twine check — README format xatolari, yetishmayotgan metama'lumotni topadi. Nashrdan oldin har doim bajaring.
2.4. TestPyPI — sinov muhiti
test.pypi.org — PyPI ning sinov nusxasi: xato qilishdan qo'rqmasdan nashrni sinash:
twine upload --repository testpypi dist/*
pip install --index-url https://test.pypi.org/simple/ wisarTestPyPI — birinchi nashrni sinash uchun: xato bo'lsa, haqiqiy PyPI ifloslanmaydi. Yangi paket uchun har doim avval TestPyPI.
2.5. twine upload
twine upload dist/* # PyPI ga nashr (barcha dist fayllar)Nashrdan keyin:
pip install wisar # butun dunyoda o'rnatiladi twine upload autentifikatsiya (hisob) talab qiladi — API token orqali 2.6-bob.
2.6. API tokenlar va xavfsizlik
Parol o'rniga API token ishlatiladi (xavfsizroq):
| Usul | Xavfsizlik |
|---|---|
| Parol | Xavfli — buyruq tarixida qoladi |
| API token | Cheklangan, bekor qilinadigan |
~/.pypirc fayl |
Token saqlash (git'ga qo'shilmaydi) |
| Muhit o'zgaruvchisi | TWINE_PASSWORD |
| Trusted publishing (CI) | Tokensiz (OIDC) |
# ~/.pypirc (git'ga QO'SHILMAYDI)
[pypi]
username = __token__
password = pypi-AgEI... # API tokenHech qachon parol yoki tokenni kodga, git'ga yoki chatga yozmang. Token — cheklangan (faqat nashr) va bekor qilinadigan (sizib chiqsa, o'chiriladi).
2.7. Versiyani o'chirib bo'lmaslik
PyPI da nashr qilingan versiyani o'chirib bo'lmaydi (faqat "yield" — yashirish):
| Xato | Oqibat |
|---|---|
| Noto'g'ri versiya nashr qilindi | Abadiy qoladi |
| Bir versiyani qayta nashr | Rad etiladi |
| Xato tuzatish | Yangi versiya (0.1.1) kerak |
Shuning uchun: TestPyPI da sinang, twine check bilan tekshiring, versiyani diqqat bilan belgilang. Xato bo'lsa — yangi versiya chiqaring, eskisini tuzatib bo'lmaydi.
2.8. Nashr nazorat ro'yxati
| Bosqich | Tekshiruv |
|---|---|
| Kod | Testlar o'tadi (17-qism), lint toza (18.4) |
| Metama'lumot | pyproject.toml to'liq (19.2) |
| Versiya | To'g'ri, oshirilgan (19.5) |
| Yig'ish | python -m build muvaffaqiyatli |
| Tekshirish | twine check PASSED |
| Sinov | TestPyPI da o'rnatib sinash |
| README | To'g'ri ko'rsatiladi |
| Litsenziya | Belgilangan (19.8) |
3. Tez ma'lumotnoma
pip install twine
python -m build # yig'ish
twine check dist/* # tekshirish
twine upload --repository testpypi dist/* # TestPyPI (sinov)
twine upload dist/* # PyPI (nashr)
pip install wisar # o'rnatish# ~/.pypirc (git'ga qo'shilmaydi)
[pypi]
username = __token__
password = pypi-... # API tokenQoidalar
yig'ish → twine check → TestPyPI → sinov → PyPI
twine check — nashrdan oldin har doim
API token (parol emas); tokenni git/chatga yozma
versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang
xato → yangi versiya, eskisini tuzatib bo'lmaydi
CI da trusted publishing (tokensiz)4. Batafsil misollar
Haqiqiy nashr tarmoq va hisob talab qiladi; misollarda
twine check(mahalliy metama'lumot tekshiruvi) ishlatiladi.
Misol 1 — twine check bilan tekshirish
"""twine check tarqatma metama'lumotini tekshiradi; to'liq README bilan PASSED, README siz warning; nashrdan oldingi validatsiya."""
import re
import subprocess
import sys
import tempfile
from pathlib import Path
def twine_top() -> list[str]:
return [sys.executable, "-m", "twine"]
PYPROJECT_TOLIQ = """[project]
name = "wisar"
version = "1.0.0"
description = "IlmHamroh ta'lim kutubxonasi"
readme = "README.md"
requires-python = ">=3.11"
license = "MIT"
authors = [{name = "Aziz", email = "aziz@wisar.uz"}]
[build-system]
requires = ["hatchling"]
build-backend = "hatchling.build"
"""
def yigib_tekshir(r: Path, pyproject: str, readme: bool) -> str:
import os
(r / "src" / "wisar").mkdir(parents=True, exist_ok=True)
(r / "src" / "wisar" / "__init__.py").write_text('__version__ = "1.0.0"\n', encoding="utf-8")
(r / "pyproject.toml").write_text(pyproject, encoding="utf-8")
if readme:
(r / "README.md").write_text("# wisar\n\nIlmHamroh ta'lim kutubxonasi.\n\n## O'rnatish\n\n`pip install wisar`\n", encoding="utf-8")
subprocess.run([sys.executable, "-m", "build", "--no-isolation"], cwd=r, capture_output=True, text=True)
# COLUMNS=200 — twine chiqishi qatorlarga bo'linib ketmasin (deterministik)
env = {**os.environ, "COLUMNS": "200"}
natija = subprocess.run([*twine_top(), "check", *[str(p) for p in (r / "dist").glob("*")]],
capture_output=True, text=True, encoding="utf-8", env=env)
return natija.stdout
def normalla(chiqish: str) -> list[str]:
"""twine chiqishidan yo'llarni olib tashlab, deterministik qatorlar."""
satrlar = []
for qator in chiqish.splitlines():
qator = re.sub(r"Checking .*[/\\]", "Checking ", qator).rstrip()
if qator:
satrlar.append(qator)
return satrlar
def main() -> None:
print("=== 1. To'liq metama'lumot (README bilan) ===")
with tempfile.TemporaryDirectory(ignore_cleanup_errors=True) as katalog:
chiqish = yigib_tekshir(Path(katalog), PYPROJECT_TOLIQ, readme=True)
for qator in normalla(chiqish):
print(f" {qator}")
print("\n=== 2. README siz (warning) ===")
pyproject_readmesiz = PYPROJECT_TOLIQ.replace('readme = "README.md"\n', "")
with tempfile.TemporaryDirectory(ignore_cleanup_errors=True) as katalog:
chiqish = yigib_tekshir(Path(katalog), pyproject_readmesiz, readme=False)
for qator in normalla(chiqish):
print(f" {qator}")
print("\n=== 3. Xulosa ===")
print(" PASSED — nashrga tayyor; warning — muammolar bor, lekin ishlaydi")
print(" ⭐ twine check README format va metama'lumotni nashrdan OLDIN tekshiradi")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. To'liq metama'lumot (README bilan) ===
Checking wisar-1.0.0-py3-none-any.whl: PASSED
Checking wisar-1.0.0.tar.gz: PASSED
=== 2. README siz (warning) ===
Checking wisar-1.0.0-py3-none-any.whl: PASSED with warnings
WARNING `long_description_content_type` missing. defaulting to `text/x-rst`.
WARNING `long_description` missing.
Checking wisar-1.0.0.tar.gz: PASSED with warnings
WARNING `long_description_content_type` missing. defaulting to `text/x-rst`.
WARNING `long_description` missing.
=== 3. Xulosa ===
PASSED — nashrga tayyor; warning — muammolar bor, lekin ishlaydi
⭐ twine check README format va metama'lumotni nashrdan OLDIN tekshiradiNima ko'rsatdi: 2.3-bo'lim.
Misol 2 — Nashr jarayoni (buyruqlar)
"""nashr jarayoni bosqichlari: build, twine check, TestPyPI, sinov, PyPI; har bosqich buyrug'i va maqsadi; xavfsiz tartib."""
def main() -> None:
print("=== 1. Nashr jarayoni bosqichlari ===")
bosqichlar = [
("1. Yig'ish", "python -m build", "wheel va sdist yaratadi 19.3-bob"),
("2. Tekshirish", "twine check dist/*", "metama'lumot va README ni tekshiradi"),
("3. TestPyPI", "twine upload --repository testpypi dist/*", "sinov muhitiga nashr"),
("4. Sinov", "pip install --index-url https://test.pypi.org/simple/ wisar", "o'rnatib sinash"),
("5. PyPI", "twine upload dist/*", "haqiqiy nashr"),
]
for nom, buyruq, maqsad in bosqichlar:
print(f" {nom}")
print(f" $ {buyruq}")
print(f" → {maqsad}")
print("\n=== 2. Nima uchun bu tartib ===")
print(" yig'ish → tekshirish: xato metama'lumotni erta topish")
print(" TestPyPI → sinov: haqiqiy PyPI ni ifloslantirmasdan sinash")
print(" ⭐ har bosqich keyingisidan oldin muammolarni ushlaydi")
print("\n=== 3. Nashrdan keyin ===")
print(" $ pip install wisar # butun dunyoda o'rnatiladi")
print(" PyPI sahifasi: https://pypi.org/project/wisar/")
print("\n=== 4. ⚠️ Muhim eslatmalar ===")
print(" versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang")
print(" API token ishlating (parol emas)")
print(" tokenni git/chatga hech qachon yozmang")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. Nashr jarayoni bosqichlari ===
1. Yig'ish
$ python -m build
→ wheel va sdist yaratadi 19.3-bob
2. Tekshirish
$ twine check dist/*
→ metama'lumot va README ni tekshiradi
3. TestPyPI
$ twine upload --repository testpypi dist/*
→ sinov muhitiga nashr
4. Sinov
$ pip install --index-url https://test.pypi.org/simple/ wisar
→ o'rnatib sinash
5. PyPI
$ twine upload dist/*
→ haqiqiy nashr
=== 2. Nima uchun bu tartib ===
yig'ish → tekshirish: xato metama'lumotni erta topish
TestPyPI → sinov: haqiqiy PyPI ni ifloslantirmasdan sinash
⭐ har bosqich keyingisidan oldin muammolarni ushlaydi
=== 3. Nashrdan keyin ===
$ pip install wisar # butun dunyoda o'rnatiladi
PyPI sahifasi: https://pypi.org/project/wisar/
=== 4. ⚠️ Muhim eslatmalar ===
versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang
API token ishlating (parol emas)
tokenni git/chatga hech qachon yozmangNima ko'rsatdi: 2.2, 2.4, 2.5-bo'limlar.
Misol 3 — API token xavfsizligi
"""API token vs parol; token afzalliklari (cheklangan, bekor qilinadigan); .pypirc va muhit o'zgaruvchisi; trusted publishing (CI)."""
def main() -> None:
print("=== 1. Parol vs API token ===")
usullar = [
("Parol", "⚠️ xavfli", "to'liq huquq, buyruq tarixida qoladi, o'zgartirish qiyin"),
("API token", "⭐ xavfsiz", "faqat nashr, bekor qilinadigan, cheklangan"),
]
for usul, baho, izoh in usullar:
print(f" {usul:12} {baho}: {izoh}")
print("\n=== 2. Token saqlash usullari ===")
usullar = {
"~/.pypirc fayl": "username=__token__, password=pypi-... (git'ga QO'SHILMAYDI)",
"Muhit o'zgaruvchisi": "TWINE_PASSWORD=pypi-... (sessiyada)",
"Trusted publishing": "⭐ CI da tokensiz (OIDC — eng xavfsiz)",
}
for usul, izoh in usullar.items():
print(f" {usul}: {izoh}")
print("\n=== 3. ⚠️ Xavfsizlik qoidalari ===")
qoidalar = [
"Token/parolni kodga, git'ga, chatga HECH QACHON yozmang",
"Token cheklangan bo'lsin (faqat bitta paket)",
"Sizib chiqsa — darhol bekor qiling",
".pypirc ni .gitignore ga qo'shing",
"CI da trusted publishing (token saqlash shart emas)",
]
for i, qoida in enumerate(qoidalar, 1):
print(f" {i}. {qoida}")
print("\n=== 4. Trusted publishing (zamonaviy) ===")
print(" GitHub Actions + PyPI OIDC: token saqlanmaydi")
print(" CI to'g'ridan-to'g'ri, ishonchli bog'lanish orqali nashr qiladi")
print(" ⭐ eng xavfsiz — sir umuman yo'q (28-qism)")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. Parol vs API token ===
Parol ⚠️ xavfli: to'liq huquq, buyruq tarixida qoladi, o'zgartirish qiyin
API token ⭐ xavfsiz: faqat nashr, bekor qilinadigan, cheklangan
=== 2. Token saqlash usullari ===
~/.pypirc fayl: username=__token__, password=pypi-... (git'ga QO'SHILMAYDI)
Muhit o'zgaruvchisi: TWINE_PASSWORD=pypi-... (sessiyada)
Trusted publishing: ⭐ CI da tokensiz (OIDC — eng xavfsiz)
=== 3. ⚠️ Xavfsizlik qoidalari ===
1. Token/parolni kodga, git'ga, chatga HECH QACHON yozmang
2. Token cheklangan bo'lsin (faqat bitta paket)
3. Sizib chiqsa — darhol bekor qiling
4. .pypirc ni .gitignore ga qo'shing
5. CI da trusted publishing (token saqlash shart emas)
=== 4. Trusted publishing (zamonaviy) ===
GitHub Actions + PyPI OIDC: token saqlanmaydi
CI to'g'ridan-to'g'ri, ishonchli bog'lanish orqali nashr qiladi
⭐ eng xavfsiz — sir umuman yo'q (28-qism)Nima ko'rsatdi: 2.6-bo'lim.
Misol 4 — Amaliy: nashrga tayyorlik tekshiruvi
Nashrdan oldin bajarilodigan to'liq nazorat ro'yxatini avtomatlashtiruvchi skript yozamiz: kod yig'ilishini, twine check o'tishini, metama'lumot to'liqligini va versiya to'g'riligini tekshiradi. Bu — PyPI ga nashr qilishdan oldingi yakuniy sifat darvozasi.
"""nashrga tayyorlik: yig'ish, twine check, metama'lumot to'liqligi, versiya; barcha bosqich holati va yakuniy qaror."""
import subprocess
import sys
import tempfile
import zipfile
from pathlib import Path
PYPROJECT = """[project]
name = "wisar"
version = "1.0.0"
description = "IlmHamroh ta'lim kutubxonasi"
readme = "README.md"
requires-python = ">=3.11"
license = "MIT"
authors = [{name = "Aziz", email = "aziz@wisar.uz"}]
keywords = ["talim", "python"]
[project.urls]
Homepage = "https://github.com/wisar/wisar"
[build-system]
requires = ["hatchling"]
build-backend = "hatchling.build"
"""
def main() -> None:
with tempfile.TemporaryDirectory(ignore_cleanup_errors=True) as katalog:
r = Path(katalog)
(r / "src" / "wisar").mkdir(parents=True)
(r / "src" / "wisar" / "__init__.py").write_text('__version__ = "1.0.0"\n', encoding="utf-8")
(r / "pyproject.toml").write_text(PYPROJECT, encoding="utf-8")
(r / "README.md").write_text("# wisar\n\nIlmHamroh ta'lim kutubxonasi.\n", encoding="utf-8")
holat = {}
# 1. Yig'ish
y = subprocess.run([sys.executable, "-m", "build", "--no-isolation"], cwd=r, capture_output=True, text=True)
holat["yig'ildi"] = y.returncode == 0
# 2. twine check
dist = list((r / "dist").glob("*"))
t = subprocess.run([sys.executable, "-m", "twine", "check", *[str(p) for p in dist]],
capture_output=True, text=True, encoding="utf-8")
holat["twine_check"] = "PASSED" in t.stdout and "FAILED" not in t.stdout
# 3. Metama'lumot to'liqligi
whl = next((r / "dist").glob("*.whl"))
z = zipfile.ZipFile(whl)
metadata = z.read([n for n in z.namelist() if n.endswith("METADATA")][0]).decode("utf-8")
holat["nom_versiya"] = "Name: wisar" in metadata and "Version: 1.0.0" in metadata
holat["tavsif"] = "Summary:" in metadata
holat["litsenziya"] = "License" in metadata
holat["readme"] = "Description-Content-Type:" in metadata
print("=== 1. Nashrga tayyorlik tekshiruvi ===")
for bosqich, natija in holat.items():
print(f" {'✅' if natija else '❌'} {bosqich}")
print("\n=== 2. Yakuniy qaror ===")
tayyor = all(holat.values())
print(f" PyPI ga nashrga tayyor: {tayyor}")
print("\n=== 3. Keyingi qadamlar (agar tayyor) ===")
print(" 1. twine upload --repository testpypi dist/* (TestPyPI sinov)")
print(" 2. pip install --index-url .../simple/ wisar (sinab ko'rish)")
print(" 3. twine upload dist/* (PyPI nashr)")
print(" ⭐ tekshiruv o'tdi — endi TestPyPI da sinab, keyin nashr")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. Nashrga tayyorlik tekshiruvi ===
✅ yig'ildi
✅ twine_check
✅ nom_versiya
✅ tavsif
✅ litsenziya
✅ readme
=== 2. Yakuniy qaror ===
PyPI ga nashrga tayyor: True
=== 3. Keyingi qadamlar (agar tayyor) ===
1. twine upload --repository testpypi dist/* (TestPyPI sinov)
2. pip install --index-url .../simple/ wisar (sinab ko'rish)
3. twine upload dist/* (PyPI nashr)
⭐ tekshiruv o'tdi — endi TestPyPI da sinab, keyin nashrNima ko'rsatdi: 2.3, 2.7, 2.8-bo'limlar.
5. To'g'ri va noto'g'ri tushunishlar
| Noto'g'ri fikr | To'g'risi |
|---|---|
| "To'g'ridan-to'g'ri PyPI ga nashr" | Avval TestPyPI da sinang |
| "Versiyani o'chirish mumkin" | O'chirib bo'lmaydi (faqat yashirish) |
| "Parol ishlatsa bo'ladi" | API token xavfsizroq |
"twine check ixtiyoriy" |
Nashrdan oldin har doim |
| "Xato versiyani tuzataman" | Yangi versiya chiqaring |
| "Token kodga yozsa bo'ladi" | Hech qachon — .pypirc yoki muhit |
| "Nashr — bir buyruq" | Yig'ish → tekshirish → sinov → nashr |
| "Nom band emas deb o'ylayman" | PyPI da aniq tekshiring |
6. Keng tarqalgan xatolar va yechimlari
1. TestPyPI siz to'g'ridan nashr
twine upload dist/* # ❌ birinchi marta xavfli
twine upload --repository testpypi dist/* # ✅ avval sinov2. twine check ni o'tkazib yuborish
python -m build && twine upload dist/* # ❌ tekshirmasdan
twine check dist/* && twine upload dist/* # ✅3. Parolni buyruqda
twine upload -u foydalanuvchi -p PAROL # ❌ tarixda qoladi
# ✅ API token, .pypirc yoki muhit o'zgaruvchisi4. Tokenni git'ga qo'shish
# .pypirc yo'q # ❌ token sizadi
.pypirc # ✅5. Xato versiyani qayta nashr
# 1.0.0 ni tuzatib qayta nashr # ❌ rad etiladi
# ✅ 1.0.1 (yangi versiya)6. README ni tekshirmaslik
# noto'g'ri README format nashr qilindi # ❌ PyPI sahifasi buzuq
twine check dist/* # ✅ format tekshiradi7. Nom bandligini tekshirmaslik
name = "click" # ❌ band
# ✅ pypi.org/project/<nom> da tekshiring7. Integratsiya — bu bilim qayerda kerak bo'ladi
- 19.3-dars (o'tilgan): paket yig'ish — nashr uchun tarqatmalar
- 19.2-dars (o'tilgan): pyproject — metama'lumot
- 19.5-dars: semantik versiyalash — versiya belgilash
- 18.1-dars (o'tilgan): venv — TestPyPI dan o'rnatib sinash
- 28-qism: CI/CD — trusted publishing (avtomatik nashr)
8. Eng yaxshi amaliyotlar
Nashrdan oldin
twine check dist/*— har doim.Yangi paketni avval TestPyPI da sinang.
API token ishlating (parol emas).
Token/parolni kodga, git'ga, chatga hech qachon yozmang.
.pypircni.gitignorega qo'shing.Versiyani diqqat bilan belgilang — o'chirib bo'lmaydi.
CI da trusted publishing (tokensiz).
Nashr nazorat ro'yxatiga amal qiling (testlar, lint, metama'lumot).
9. Amaliy topshiriq
Vazifa 1: Bashorat qiling
1. # PyPI nima?
2. # twine check nima qiladi?
3. # TestPyPI nima uchun?
4. # PASSED with warnings nima?
5. # versiyani o'chirib bo'ladimi?
6. # parol yoki API token?
7. # token qayerga yozilmaydi?
8. # xato versiyada nima qilish kerak?
9. # __token__ username nima?
10. # trusted publishing nima?
11. # nashr birinchi bosqichi?
12. # twine upload dist/* nima qiladi?Javoblar
- Python paketlarining markaziy ombori
- Tarqatma metama'lumotini tekshiradi
- Nashrni sinash (haqiqiy PyPI'ni ifloslamasdan)
- Ishlaydi, lekin muammolar bor
- Yo'q (faqat yashirish)
- API token (xavfsizroq)
- Kodga, git'ga, chatga
- Yangi versiya chiqarish
- Token autentifikatsiya foydalanuvchi nomi
- CI da tokensiz nashr (OIDC)
- Yig'ish (
python -m build) - PyPI ga nashr qiladi
Vazifa 2: Xatolarni tuzating
1. python -m build
twine upload dist/* # birinchi marta, sinovsiz
2. twine upload -u aziz -p mening_parolim dist/*
3. python -m build
twine upload dist/* # twine check yo'q
4. # .gitignore da .pypirc yo'q
5. # 1.0.0 da xato, tuzatib
twine upload dist/* # bir xil versiyaJavoblar
1. python -m build
twine check dist/*
twine upload --repository testpypi dist/* # avval TestPyPI
2. # API token (.pypirc yoki muhit):
twine upload dist/* # token .pypirc dan olinadi
3. python -m build
twine check dist/* # tekshirish qo'shildi
twine upload dist/*
4. # .gitignore ga:
.pypirc
5. # yangi versiya (pyproject.toml: version = "1.0.1"):
python -m build
twine upload dist/*Vazifa 3: Nashr nazorat ro'yxati
To'liq nashr tekshiruvchi skript:
- Testlar o'tishini (17-qism), lint toza (18.4)
- Yig'ish va
twine check - Metama'lumot va versiya to'g'riligi
- Barcha o'tsa "nashrga tayyor", aks holda xatolarni ro'yxatlang
Vazifa 4: TestPyPI ish oqimi
TestPyPI bilan (hujjatlashtiring, haqiqiy nashrsiz):
- TestPyPI hisobi va token yaratish qadamlari
twine upload --repository testpypipip install --index-urlbilan sinash- PyPI ga o'tish sharti
Vazifa 5: Token boshqaruvi
.pypircfayl formatini yozing (token bilan)- Muhit o'zgaruvchisi usulini ko'rsating
- Token bekor qilish jarayonini hujjatlang
- Xavfsizlik qoidalarini ro'yxatlang
Vazifa 6: Versiya strategiyasi
- Nashr qilingan versiyani o'chirib bo'lmasligini tushuntiring
- Xato versiyada nima qilish (yangi versiya)
- "yanked" (yashirilgan) versiya nima
- Versiya oshirish qoidasi (19.5)
Vazifa 7: O'ylash
PyPI da versiyani o'chirib bo'lmaslik (immutability) ataylab qilingan qaror: bir marta nashr qilingan versiya abadiy o'sha bo'lib qoladi. Bu ba'zan noqulay (xato versiya qoladi), lekin butun ekotizim uchun muhim. Nima uchun paket omborlari o'zgarmaslikni (immutability) tanlaydi, va bu ishonch va takrorlanuvchanlik uchun nima uchun zarur?
Javob
Qisqa javob: Paket omborlari o'zgarmaslikni tanlaydi, chunki minglab loyiha aniq versiyaga (requests==2.31.0) tayanadi: agar o'sha versiya o'zgarsa yoki yo'qolsa, ularning qurilishi buziladi. O'zgarmaslik — takrorlanuvchanlik kafolati: bugun 2.31.0 o'rnatgan kod ertaga ham aynan o'sha kodni oladi. Bu ishonch asosi: qulf fayli 18.2-bob faqat versiyalar o'zgarmasa ma'noga ega.
1. Nega o'zgarmaslik
| Sabab | Tafsilot |
|---|---|
| Takrorlanuvchanlik | ==2.31.0 doim bir xil |
| Qulf fayllari | Faqat immutability bilan ishlaydi |
| Ishonch | Kod o'zgarib qolmaydi |
| Xavfsizlik | Versiya almashtirib bo'lmaydi |
| Kesh | Xesh doim mos keladi |
2. Agar o'zgaruvchan bo'lganda
| Muammo | Oqibat |
|---|---|
| Versiya o'zgardi | Minglab qurilish buziladi |
| Versiya o'chirildi | Bog'liqlik topilmaydi |
| Zararli almashtirish | Xavfsizlik hujumi |
| Bashoratsizlik | "Kecha ishlagan, bugun yo'q" |
3. Muammoning yechimi
O'zgarmaslik noqulaylikni keltiradi (xato versiya qoladi), lekin yechim bor:
- Yanked (yashirish): versiya ko'rinmaydi, lekin mavjud qoladi (unga tayanganlar buzilmaydi)
- Yangi versiya: xato tuzatilgan
1.0.1
4. Umumiy tamoyil (content-addressable)
| Tizim | O'zgarmaslik |
|---|---|
| PyPI | Versiya immutable |
| Git | Commit xesh immutable |
| Docker | Image digest |
| Blockchain | Blok immutable |
| IPFS | Kontent manzili |
5. Muhandislik saboqlari
- O'zgarmaslik — takrorlanuvchanlik asosi
- Ishonch faqat o'zgarmas versiyalar bilan
- Noqulaylik (yangi versiya) — narx, lekin arziydi
- "Yanked" — o'chirmasdan yashirish
6. Xulosa
- Versiya o'chirib bo'lmaydi — ataylab
- Takrorlanuvchanlik va ishonch uchun zarur
- Xato → yangi versiya yoki yanked
- Bu tamoyil ko'p tizimda (git, docker) takrorlanadi
Nimani mustahkamlaydi: 2.1–2.8-bo'limlar.
Xulosa
Bu darsda paketni PyPI ga xavfsiz nashr qilishni o'rgandik.
Eng muhim uch fikr:
Nashr — bir necha bosqichli, ehtiyotkor jarayon. PyPI (
pypi.org) — Python paketlarining markaziy ombori: nashr qilingan paketpip install <nom>bilan butun dunyoda o'rnatiladi. Jarayon: yig'ish (python -m build) → tekshirish (twine check dist/*) → TestPyPI ga sinov nashri → o'rnatib sinash → PyPI ga nashr (twine upload).twine checkREADME format xatolari va yetishmayotgan metama'lumotni nashrdan oldin topadi — har doim bajaring.Xavfsizlik: API token, parol emas. Nashr autentifikatsiya talab qiladi — API token (cheklangan, bekor qilinadigan) parol o'rniga ishlatiladi. Token/parolni kodga, git'ga yoki chatga hech qachon yozmang;
.pypircfaylda (.gitignorega qo'shilgan) yoki muhit o'zgaruvchisida saqlanadi. CI da eng xavfsiz usul — trusted publishing (OIDC, token saqlanmaydi).Versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang. PyPI da nashr qilingan versiya abadiy qoladi (faqat "yanked" — yashirish mumkin): bu takrorlanuvchanlik va ishonch uchun ataylab qilingan (minglab loyiha aniq versiyaga tayanadi). Shuning uchun yangi paketni avval TestPyPI (sinov muhiti) da nashr qilib sinang,
twine checkbilan tekshiring, versiyani diqqat bilan belgilang. Xato bo'lsa — eskisini tuzatib bo'lmaydi, yangi versiya (1.0.1) chiqaring.
Keyingi darsda semantik versiyalash ni chuqurroq o'rganamiz: ASOSIY.KICHIK.PATCH qoidalari, qachon qaysi raqamni oshirish va versiya o'zgarishi foydalanuvchilarga qanday xabar berishi.
Izohlar · 0
Izoh yozish uchun kiring.