Python kursi19.4-dars: PyPI ga chiqarish
Python kursi · Paketlash va chiqarish

19.4-dars: PyPI ga chiqarish

18 daqiqa4/8-dars

19-QISM — PAKETLASH VA CHIQARISH · 4-dars


1. Kirish va motivatsiya

Paket yig'ildi 19.3-bob — endi uni butun dunyoga ulashish vaqti. PyPI (Python Package Index) — Python paketlarining markaziy ombori: pip install <nom> aynan shu yerdan yuklaydi. O'z paketingizni PyPI ga nashr qilsangiz, uni har kim bir buyruq bilan o'rnata oladi. Nashr — kutubxonangizni jamoat mulkiga aylantirishning oxirgi qadami.

Nashr qilish twine vositasi bilan bajariladi, va bu jarayonda xavfsizlik (tokenlar) va tekshiruv (TestPyPI) muhim.

Real vaziyat. Bir dasturchi paketini birinchi marta PyPI ga nashr qildi — to'g'ridan-to'g'ri, sinov qilmasdan. Muammolar chiqdi: README noto'g'ri ko'rsatildi (format xatosi), versiya raqami noto'g'ri edi, va — eng yomoni — u parolini buyruq tarixida qoldirdi. PyPI da versiyani o'chirib bo'lmaydi (faqat yashirish), shuning uchun xato versiya abadiy qoldi. Keyingi safar u to'g'ri qildi: avval TestPyPI ga nashr qilib sinadi, twine check bilan tekshirdi, API token ishlatdi (parol emas). Nashr toza va xavfsiz bo'ldi.

Bu darsda paketni PyPI ga xavfsiz nashr qilishni o'rganamiz.

Bu darsda:

  • PyPI va nashr jarayoni
  • twine check — nashrdan oldin tekshirish
  • TestPyPI — sinov muhiti
  • twine upload — nashr
  • API tokenlar va xavfsizlik
  • Versiyani o'chirib bo'lmaslik
  • Nashr nazorat ro'yxati
  • Amaliy: nashrga tayyorlik tekshiruvi

ℹ twine — tashqi vosita. Haqiqiy nashr (twine upload) tarmoq va hisob talab qiladi; misollarda twine check (mahalliy tekshiruv) ishlatiladi. Nashr qilishda o'z parolingiz/tokeningizni chatga yozmang.


2. Nazariya — chuqur tushuntirish

2.1. PyPI nima

PyPI (Python Package Index, pypi.org) — Python paketlarining markaziy ombori:

Rol Tafsilot
Ombor Barcha ommaviy Python paketlar
pip manbai pip install X shu yerdan
Ochiq Har kim nashr qila oladi
Noyob nom Har paket nomi bir marta

PyPI ga nashr qilingan paket pip install <nom> bilan butun dunyoda o'rnatiladi.

2.2. Nashr jarayoni

1. Paketni yig'ing (python -m build) → dist/
2. twine check dist/* → metama'lumotni tekshiring
3. TestPyPI ga nashr qiling (sinov)
4. Sinab ko'ring (pip install)
5. PyPI ga nashr qiling (twine upload)

Nashr — bir necha bosqichli, ehtiyotkor jarayon: yig'ish → tekshirish → sinov → nashr.

2.3. twine check

Nashrdan oldin tarqatmani (wheel, sdist) tekshiradi:

bash
pip install twine
twine check dist/*             # metama'lumot va README ni tekshiradi
Natija Ma'nosi
PASSED Nashrga tayyor
PASSED with warnings Ishlaydi, lekin muammolar bor
FAILED Nashr qilinmaydi (tuzating)

twine check — README format xatolari, yetishmayotgan metama'lumotni topadi. Nashrdan oldin har doim bajaring.

2.4. TestPyPI — sinov muhiti

test.pypi.org — PyPI ning sinov nusxasi: xato qilishdan qo'rqmasdan nashrni sinash:

bash
twine upload --repository testpypi dist/*
pip install --index-url https://test.pypi.org/simple/ wisar

TestPyPI — birinchi nashrni sinash uchun: xato bo'lsa, haqiqiy PyPI ifloslanmaydi. Yangi paket uchun har doim avval TestPyPI.

2.5. twine upload

bash
twine upload dist/*            # PyPI ga nashr (barcha dist fayllar)

Nashrdan keyin:

bash
pip install wisar             # butun dunyoda o'rnatiladi

twine upload autentifikatsiya (hisob) talab qiladi — API token orqali 2.6-bob.

2.6. API tokenlar va xavfsizlik

Parol o'rniga API token ishlatiladi (xavfsizroq):

Usul Xavfsizlik
Parol Xavfli — buyruq tarixida qoladi
API token Cheklangan, bekor qilinadigan
~/.pypirc fayl Token saqlash (git'ga qo'shilmaydi)
Muhit o'zgaruvchisi TWINE_PASSWORD
Trusted publishing (CI) Tokensiz (OIDC)
# ~/.pypirc (git'ga QO'SHILMAYDI)
[pypi]
username = __token__
password = pypi-AgEI...      # API token

Hech qachon parol yoki tokenni kodga, git'ga yoki chatga yozmang. Token — cheklangan (faqat nashr) va bekor qilinadigan (sizib chiqsa, o'chiriladi).

2.7. Versiyani o'chirib bo'lmaslik

PyPI da nashr qilingan versiyani o'chirib bo'lmaydi (faqat "yield" — yashirish):

Xato Oqibat
Noto'g'ri versiya nashr qilindi Abadiy qoladi
Bir versiyani qayta nashr Rad etiladi
Xato tuzatish Yangi versiya (0.1.1) kerak

Shuning uchun: TestPyPI da sinang, twine check bilan tekshiring, versiyani diqqat bilan belgilang. Xato bo'lsa — yangi versiya chiqaring, eskisini tuzatib bo'lmaydi.

2.8. Nashr nazorat ro'yxati

Bosqich Tekshiruv
Kod Testlar o'tadi (17-qism), lint toza (18.4)
Metama'lumot pyproject.toml to'liq (19.2)
Versiya To'g'ri, oshirilgan (19.5)
Yig'ish python -m build muvaffaqiyatli
Tekshirish twine check PASSED
Sinov TestPyPI da o'rnatib sinash
README To'g'ri ko'rsatiladi
Litsenziya Belgilangan (19.8)

3. Tez ma'lumotnoma

bash
pip install twine

python -m build                              # yig'ish
twine check dist/*                           # tekshirish
twine upload --repository testpypi dist/*    # TestPyPI (sinov)
twine upload dist/*                          # PyPI (nashr)

pip install wisar                            # o'rnatish
# ~/.pypirc (git'ga qo'shilmaydi)
[pypi]
username = __token__
password = pypi-...          # API token

Qoidalar

yig'ish → twine check → TestPyPI → sinov → PyPI
twine check — nashrdan oldin har doim
API token (parol emas); tokenni git/chatga yozma
versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang
xato → yangi versiya, eskisini tuzatib bo'lmaydi
CI da trusted publishing (tokensiz)

4. Batafsil misollar

Haqiqiy nashr tarmoq va hisob talab qiladi; misollarda twine check (mahalliy metama'lumot tekshiruvi) ishlatiladi.

Misol 1 — twine check bilan tekshirish

python
"""twine check tarqatma metama'lumotini tekshiradi; to'liq README bilan PASSED, README siz warning; nashrdan oldingi validatsiya."""

import re
import subprocess
import sys
import tempfile
from pathlib import Path


def twine_top() -> list[str]:
    return [sys.executable, "-m", "twine"]


PYPROJECT_TOLIQ = """[project]
name = "wisar"
version = "1.0.0"
description = "IlmHamroh ta'lim kutubxonasi"
readme = "README.md"
requires-python = ">=3.11"
license = "MIT"
authors = [{name = "Aziz", email = "aziz@wisar.uz"}]

[build-system]
requires = ["hatchling"]
build-backend = "hatchling.build"
"""


def yigib_tekshir(r: Path, pyproject: str, readme: bool) -> str:
    import os
    (r / "src" / "wisar").mkdir(parents=True, exist_ok=True)
    (r / "src" / "wisar" / "__init__.py").write_text('__version__ = "1.0.0"\n', encoding="utf-8")
    (r / "pyproject.toml").write_text(pyproject, encoding="utf-8")
    if readme:
        (r / "README.md").write_text("# wisar\n\nIlmHamroh ta'lim kutubxonasi.\n\n## O'rnatish\n\n`pip install wisar`\n", encoding="utf-8")
    subprocess.run([sys.executable, "-m", "build", "--no-isolation"], cwd=r, capture_output=True, text=True)
    # COLUMNS=200 — twine chiqishi qatorlarga bo'linib ketmasin (deterministik)
    env = {**os.environ, "COLUMNS": "200"}
    natija = subprocess.run([*twine_top(), "check", *[str(p) for p in (r / "dist").glob("*")]],
                            capture_output=True, text=True, encoding="utf-8", env=env)
    return natija.stdout


def normalla(chiqish: str) -> list[str]:
    """twine chiqishidan yo'llarni olib tashlab, deterministik qatorlar."""
    satrlar = []
    for qator in chiqish.splitlines():
        qator = re.sub(r"Checking .*[/\\]", "Checking ", qator).rstrip()
        if qator:
            satrlar.append(qator)
    return satrlar


def main() -> None:
    print("=== 1. To'liq metama'lumot (README bilan) ===")
    with tempfile.TemporaryDirectory(ignore_cleanup_errors=True) as katalog:
        chiqish = yigib_tekshir(Path(katalog), PYPROJECT_TOLIQ, readme=True)
        for qator in normalla(chiqish):
            print(f"  {qator}")

    print("\n=== 2. README siz (warning) ===")
    pyproject_readmesiz = PYPROJECT_TOLIQ.replace('readme = "README.md"\n', "")
    with tempfile.TemporaryDirectory(ignore_cleanup_errors=True) as katalog:
        chiqish = yigib_tekshir(Path(katalog), pyproject_readmesiz, readme=False)
        for qator in normalla(chiqish):
            print(f"  {qator}")

    print("\n=== 3. Xulosa ===")
    print("  PASSED — nashrga tayyor; warning — muammolar bor, lekin ishlaydi")
    print("  ⭐ twine check README format va metama'lumotni nashrdan OLDIN tekshiradi")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

text
=== 1. To'liq metama'lumot (README bilan) ===
  Checking wisar-1.0.0-py3-none-any.whl: PASSED
  Checking wisar-1.0.0.tar.gz: PASSED

=== 2. README siz (warning) ===
  Checking wisar-1.0.0-py3-none-any.whl: PASSED with warnings
  WARNING  `long_description_content_type` missing. defaulting to `text/x-rst`.
  WARNING  `long_description` missing.
  Checking wisar-1.0.0.tar.gz: PASSED with warnings
  WARNING  `long_description_content_type` missing. defaulting to `text/x-rst`.
  WARNING  `long_description` missing.

=== 3. Xulosa ===
  PASSED — nashrga tayyor; warning — muammolar bor, lekin ishlaydi
  ⭐ twine check README format va metama'lumotni nashrdan OLDIN tekshiradi

Nima ko'rsatdi: 2.3-bo'lim.

Misol 2 — Nashr jarayoni (buyruqlar)

python
"""nashr jarayoni bosqichlari: build, twine check, TestPyPI, sinov, PyPI; har bosqich buyrug'i va maqsadi; xavfsiz tartib."""


def main() -> None:
    print("=== 1. Nashr jarayoni bosqichlari ===")
    bosqichlar = [
        ("1. Yig'ish", "python -m build", "wheel va sdist yaratadi 19.3-bob"),
        ("2. Tekshirish", "twine check dist/*", "metama'lumot va README ni tekshiradi"),
        ("3. TestPyPI", "twine upload --repository testpypi dist/*", "sinov muhitiga nashr"),
        ("4. Sinov", "pip install --index-url https://test.pypi.org/simple/ wisar", "o'rnatib sinash"),
        ("5. PyPI", "twine upload dist/*", "haqiqiy nashr"),
    ]
    for nom, buyruq, maqsad in bosqichlar:
        print(f"  {nom}")
        print(f"      $ {buyruq}")
        print(f"      → {maqsad}")

    print("\n=== 2. Nima uchun bu tartib ===")
    print("  yig'ish → tekshirish: xato metama'lumotni erta topish")
    print("  TestPyPI → sinov: haqiqiy PyPI ni ifloslantirmasdan sinash")
    print("  ⭐ har bosqich keyingisidan oldin muammolarni ushlaydi")

    print("\n=== 3. Nashrdan keyin ===")
    print("  $ pip install wisar   # butun dunyoda o'rnatiladi")
    print("  PyPI sahifasi: https://pypi.org/project/wisar/")

    print("\n=== 4. ⚠️ Muhim eslatmalar ===")
    print("  versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang")
    print("  API token ishlating (parol emas)")
    print("  tokenni git/chatga hech qachon yozmang")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

text
=== 1. Nashr jarayoni bosqichlari ===
  1. Yig'ish
      $ python -m build
      → wheel va sdist yaratadi 19.3-bob
  2. Tekshirish
      $ twine check dist/*
      → metama'lumot va README ni tekshiradi
  3. TestPyPI
      $ twine upload --repository testpypi dist/*
      → sinov muhitiga nashr
  4. Sinov
      $ pip install --index-url https://test.pypi.org/simple/ wisar
      → o'rnatib sinash
  5. PyPI
      $ twine upload dist/*
      → haqiqiy nashr

=== 2. Nima uchun bu tartib ===
  yig'ish → tekshirish: xato metama'lumotni erta topish
  TestPyPI → sinov: haqiqiy PyPI ni ifloslantirmasdan sinash
  ⭐ har bosqich keyingisidan oldin muammolarni ushlaydi

=== 3. Nashrdan keyin ===
  $ pip install wisar   # butun dunyoda o'rnatiladi
  PyPI sahifasi: https://pypi.org/project/wisar/

=== 4. ⚠️ Muhim eslatmalar ===
  versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang
  API token ishlating (parol emas)
  tokenni git/chatga hech qachon yozmang

Nima ko'rsatdi: 2.2, 2.4, 2.5-bo'limlar.

Misol 3 — API token xavfsizligi

python
"""API token vs parol; token afzalliklari (cheklangan, bekor qilinadigan); .pypirc va muhit o'zgaruvchisi; trusted publishing (CI)."""


def main() -> None:
    print("=== 1. Parol vs API token ===")
    usullar = [
        ("Parol", "⚠️ xavfli", "to'liq huquq, buyruq tarixida qoladi, o'zgartirish qiyin"),
        ("API token", "⭐ xavfsiz", "faqat nashr, bekor qilinadigan, cheklangan"),
    ]
    for usul, baho, izoh in usullar:
        print(f"  {usul:12} {baho}: {izoh}")

    print("\n=== 2. Token saqlash usullari ===")
    usullar = {
        "~/.pypirc fayl": "username=__token__, password=pypi-... (git'ga QO'SHILMAYDI)",
        "Muhit o'zgaruvchisi": "TWINE_PASSWORD=pypi-... (sessiyada)",
        "Trusted publishing": "⭐ CI da tokensiz (OIDC — eng xavfsiz)",
    }
    for usul, izoh in usullar.items():
        print(f"  {usul}: {izoh}")

    print("\n=== 3. ⚠️ Xavfsizlik qoidalari ===")
    qoidalar = [
        "Token/parolni kodga, git'ga, chatga HECH QACHON yozmang",
        "Token cheklangan bo'lsin (faqat bitta paket)",
        "Sizib chiqsa — darhol bekor qiling",
        ".pypirc ni .gitignore ga qo'shing",
        "CI da trusted publishing (token saqlash shart emas)",
    ]
    for i, qoida in enumerate(qoidalar, 1):
        print(f"  {i}. {qoida}")

    print("\n=== 4. Trusted publishing (zamonaviy) ===")
    print("  GitHub Actions + PyPI OIDC: token saqlanmaydi")
    print("  CI to'g'ridan-to'g'ri, ishonchli bog'lanish orqali nashr qiladi")
    print("  ⭐ eng xavfsiz — sir umuman yo'q (28-qism)")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

text
=== 1. Parol vs API token ===
  Parol        ⚠️ xavfli: to'liq huquq, buyruq tarixida qoladi, o'zgartirish qiyin
  API token    ⭐ xavfsiz: faqat nashr, bekor qilinadigan, cheklangan

=== 2. Token saqlash usullari ===
  ~/.pypirc fayl: username=__token__, password=pypi-... (git'ga QO'SHILMAYDI)
  Muhit o'zgaruvchisi: TWINE_PASSWORD=pypi-... (sessiyada)
  Trusted publishing: ⭐ CI da tokensiz (OIDC — eng xavfsiz)

=== 3. ⚠️ Xavfsizlik qoidalari ===
  1. Token/parolni kodga, git'ga, chatga HECH QACHON yozmang
  2. Token cheklangan bo'lsin (faqat bitta paket)
  3. Sizib chiqsa — darhol bekor qiling
  4. .pypirc ni .gitignore ga qo'shing
  5. CI da trusted publishing (token saqlash shart emas)

=== 4. Trusted publishing (zamonaviy) ===
  GitHub Actions + PyPI OIDC: token saqlanmaydi
  CI to'g'ridan-to'g'ri, ishonchli bog'lanish orqali nashr qiladi
  ⭐ eng xavfsiz — sir umuman yo'q (28-qism)

Nima ko'rsatdi: 2.6-bo'lim.

Misol 4 — Amaliy: nashrga tayyorlik tekshiruvi

Nashrdan oldin bajarilodigan to'liq nazorat ro'yxatini avtomatlashtiruvchi skript yozamiz: kod yig'ilishini, twine check o'tishini, metama'lumot to'liqligini va versiya to'g'riligini tekshiradi. Bu — PyPI ga nashr qilishdan oldingi yakuniy sifat darvozasi.

python
"""nashrga tayyorlik: yig'ish, twine check, metama'lumot to'liqligi, versiya; barcha bosqich holati va yakuniy qaror."""

import subprocess
import sys
import tempfile
import zipfile
from pathlib import Path

PYPROJECT = """[project]
name = "wisar"
version = "1.0.0"
description = "IlmHamroh ta'lim kutubxonasi"
readme = "README.md"
requires-python = ">=3.11"
license = "MIT"
authors = [{name = "Aziz", email = "aziz@wisar.uz"}]
keywords = ["talim", "python"]

[project.urls]
Homepage = "https://github.com/wisar/wisar"

[build-system]
requires = ["hatchling"]
build-backend = "hatchling.build"
"""


def main() -> None:
    with tempfile.TemporaryDirectory(ignore_cleanup_errors=True) as katalog:
        r = Path(katalog)
        (r / "src" / "wisar").mkdir(parents=True)
        (r / "src" / "wisar" / "__init__.py").write_text('__version__ = "1.0.0"\n', encoding="utf-8")
        (r / "pyproject.toml").write_text(PYPROJECT, encoding="utf-8")
        (r / "README.md").write_text("# wisar\n\nIlmHamroh ta'lim kutubxonasi.\n", encoding="utf-8")

        holat = {}

        # 1. Yig'ish
        y = subprocess.run([sys.executable, "-m", "build", "--no-isolation"], cwd=r, capture_output=True, text=True)
        holat["yig'ildi"] = y.returncode == 0

        # 2. twine check
        dist = list((r / "dist").glob("*"))
        t = subprocess.run([sys.executable, "-m", "twine", "check", *[str(p) for p in dist]],
                           capture_output=True, text=True, encoding="utf-8")
        holat["twine_check"] = "PASSED" in t.stdout and "FAILED" not in t.stdout

        # 3. Metama'lumot to'liqligi
        whl = next((r / "dist").glob("*.whl"))
        z = zipfile.ZipFile(whl)
        metadata = z.read([n for n in z.namelist() if n.endswith("METADATA")][0]).decode("utf-8")
        holat["nom_versiya"] = "Name: wisar" in metadata and "Version: 1.0.0" in metadata
        holat["tavsif"] = "Summary:" in metadata
        holat["litsenziya"] = "License" in metadata
        holat["readme"] = "Description-Content-Type:" in metadata

        print("=== 1. Nashrga tayyorlik tekshiruvi ===")
        for bosqich, natija in holat.items():
            print(f"  {'✅' if natija else '❌'} {bosqich}")

        print("\n=== 2. Yakuniy qaror ===")
        tayyor = all(holat.values())
        print(f"  PyPI ga nashrga tayyor: {tayyor}")

        print("\n=== 3. Keyingi qadamlar (agar tayyor) ===")
        print("  1. twine upload --repository testpypi dist/*  (TestPyPI sinov)")
        print("  2. pip install --index-url .../simple/ wisar  (sinab ko'rish)")
        print("  3. twine upload dist/*                        (PyPI nashr)")
        print("  ⭐ tekshiruv o'tdi — endi TestPyPI da sinab, keyin nashr")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

text
=== 1. Nashrga tayyorlik tekshiruvi ===
  ✅ yig'ildi
  ✅ twine_check
  ✅ nom_versiya
  ✅ tavsif
  ✅ litsenziya
  ✅ readme

=== 2. Yakuniy qaror ===
  PyPI ga nashrga tayyor: True

=== 3. Keyingi qadamlar (agar tayyor) ===
  1. twine upload --repository testpypi dist/*  (TestPyPI sinov)
  2. pip install --index-url .../simple/ wisar  (sinab ko'rish)
  3. twine upload dist/*                        (PyPI nashr)
  ⭐ tekshiruv o'tdi — endi TestPyPI da sinab, keyin nashr

Nima ko'rsatdi: 2.3, 2.7, 2.8-bo'limlar.


5. To'g'ri va noto'g'ri tushunishlar

Noto'g'ri fikr To'g'risi
"To'g'ridan-to'g'ri PyPI ga nashr" Avval TestPyPI da sinang
"Versiyani o'chirish mumkin" O'chirib bo'lmaydi (faqat yashirish)
"Parol ishlatsa bo'ladi" API token xavfsizroq
"twine check ixtiyoriy" Nashrdan oldin har doim
"Xato versiyani tuzataman" Yangi versiya chiqaring
"Token kodga yozsa bo'ladi" Hech qachon — .pypirc yoki muhit
"Nashr — bir buyruq" Yig'ish → tekshirish → sinov → nashr
"Nom band emas deb o'ylayman" PyPI da aniq tekshiring

6. Keng tarqalgan xatolar va yechimlari

1. TestPyPI siz to'g'ridan nashr

bash
twine upload dist/*                        # ❌ birinchi marta xavfli
twine upload --repository testpypi dist/*  # ✅ avval sinov

2. twine check ni o'tkazib yuborish

bash
python -m build && twine upload dist/*     # ❌ tekshirmasdan
twine check dist/* && twine upload dist/*  # ✅

3. Parolni buyruqda

bash
twine upload -u foydalanuvchi -p PAROL     # ❌ tarixda qoladi
# ✅ API token, .pypirc yoki muhit o'zgaruvchisi

4. Tokenni git'ga qo'shish

gitignore
# .pypirc yo'q                              # ❌ token sizadi
.pypirc                                    # ✅

5. Xato versiyani qayta nashr

bash
# 1.0.0 ni tuzatib qayta nashr             # ❌ rad etiladi
# ✅ 1.0.1 (yangi versiya)

6. README ni tekshirmaslik

bash
# noto'g'ri README format nashr qilindi     # ❌ PyPI sahifasi buzuq
twine check dist/*                         # ✅ format tekshiradi

7. Nom bandligini tekshirmaslik

toml
name = "click"                             # ❌ band
# ✅ pypi.org/project/<nom> da tekshiring

7. Integratsiya — bu bilim qayerda kerak bo'ladi

  • 19.3-dars (o'tilgan): paket yig'ish — nashr uchun tarqatmalar
  • 19.2-dars (o'tilgan): pyproject — metama'lumot
  • 19.5-dars: semantik versiyalash — versiya belgilash
  • 18.1-dars (o'tilgan): venv — TestPyPI dan o'rnatib sinash
  • 28-qism: CI/CD — trusted publishing (avtomatik nashr)

8. Eng yaxshi amaliyotlar

  1. Nashrdan oldin twine check dist/* — har doim.

  2. Yangi paketni avval TestPyPI da sinang.

  3. API token ishlating (parol emas).

  4. Token/parolni kodga, git'ga, chatga hech qachon yozmang.

  5. .pypirc ni .gitignore ga qo'shing.

  6. Versiyani diqqat bilan belgilang — o'chirib bo'lmaydi.

  7. CI da trusted publishing (tokensiz).

  8. Nashr nazorat ro'yxatiga amal qiling (testlar, lint, metama'lumot).


9. Amaliy topshiriq

Vazifa 1: Bashorat qiling

python
1.  # PyPI nima?
2.  # twine check nima qiladi?
3.  # TestPyPI nima uchun?
4.  # PASSED with warnings nima?
5.  # versiyani o'chirib bo'ladimi?
6.  # parol yoki API token?
7.  # token qayerga yozilmaydi?
8.  # xato versiyada nima qilish kerak?
9.  # __token__ username nima?
10. # trusted publishing nima?
11. # nashr birinchi bosqichi?
12. # twine upload dist/* nima qiladi?
Javoblar
  1. Python paketlarining markaziy ombori
  2. Tarqatma metama'lumotini tekshiradi
  3. Nashrni sinash (haqiqiy PyPI'ni ifloslamasdan)
  4. Ishlaydi, lekin muammolar bor
  5. Yo'q (faqat yashirish)
  6. API token (xavfsizroq)
  7. Kodga, git'ga, chatga
  8. Yangi versiya chiqarish
  9. Token autentifikatsiya foydalanuvchi nomi
  10. CI da tokensiz nashr (OIDC)
  11. Yig'ish (python -m build)
  12. PyPI ga nashr qiladi

Vazifa 2: Xatolarni tuzating

bash
1.  python -m build
    twine upload dist/*          # birinchi marta, sinovsiz

2.  twine upload -u aziz -p mening_parolim dist/*

3.  python -m build
    twine upload dist/*          # twine check yo'q

4.  # .gitignore da .pypirc yo'q

5.  # 1.0.0 da xato, tuzatib
    twine upload dist/*          # bir xil versiya
Javoblar
bash
1.  python -m build
    twine check dist/*
    twine upload --repository testpypi dist/*   # avval TestPyPI

2.  # API token (.pypirc yoki muhit):
    twine upload dist/*          # token .pypirc dan olinadi

3.  python -m build
    twine check dist/*           # tekshirish qo'shildi
    twine upload dist/*

4.  # .gitignore ga:
    .pypirc

5.  # yangi versiya (pyproject.toml: version = "1.0.1"):
    python -m build
    twine upload dist/*

Vazifa 3: Nashr nazorat ro'yxati

To'liq nashr tekshiruvchi skript:

  1. Testlar o'tishini (17-qism), lint toza (18.4)
  2. Yig'ish va twine check
  3. Metama'lumot va versiya to'g'riligi
  4. Barcha o'tsa "nashrga tayyor", aks holda xatolarni ro'yxatlang

Vazifa 4: TestPyPI ish oqimi

TestPyPI bilan (hujjatlashtiring, haqiqiy nashrsiz):

  1. TestPyPI hisobi va token yaratish qadamlari
  2. twine upload --repository testpypi
  3. pip install --index-url bilan sinash
  4. PyPI ga o'tish sharti

Vazifa 5: Token boshqaruvi

  1. .pypirc fayl formatini yozing (token bilan)
  2. Muhit o'zgaruvchisi usulini ko'rsating
  3. Token bekor qilish jarayonini hujjatlang
  4. Xavfsizlik qoidalarini ro'yxatlang

Vazifa 6: Versiya strategiyasi

  1. Nashr qilingan versiyani o'chirib bo'lmasligini tushuntiring
  2. Xato versiyada nima qilish (yangi versiya)
  3. "yanked" (yashirilgan) versiya nima
  4. Versiya oshirish qoidasi (19.5)

Vazifa 7: O'ylash

PyPI da versiyani o'chirib bo'lmaslik (immutability) ataylab qilingan qaror: bir marta nashr qilingan versiya abadiy o'sha bo'lib qoladi. Bu ba'zan noqulay (xato versiya qoladi), lekin butun ekotizim uchun muhim. Nima uchun paket omborlari o'zgarmaslikni (immutability) tanlaydi, va bu ishonch va takrorlanuvchanlik uchun nima uchun zarur?

Javob

Qisqa javob: Paket omborlari o'zgarmaslikni tanlaydi, chunki minglab loyiha aniq versiyaga (requests==2.31.0) tayanadi: agar o'sha versiya o'zgarsa yoki yo'qolsa, ularning qurilishi buziladi. O'zgarmaslik — takrorlanuvchanlik kafolati: bugun 2.31.0 o'rnatgan kod ertaga ham aynan o'sha kodni oladi. Bu ishonch asosi: qulf fayli 18.2-bob faqat versiyalar o'zgarmasa ma'noga ega.

1. Nega o'zgarmaslik

Sabab Tafsilot
Takrorlanuvchanlik ==2.31.0 doim bir xil
Qulf fayllari Faqat immutability bilan ishlaydi
Ishonch Kod o'zgarib qolmaydi
Xavfsizlik Versiya almashtirib bo'lmaydi
Kesh Xesh doim mos keladi

2. Agar o'zgaruvchan bo'lganda

Muammo Oqibat
Versiya o'zgardi Minglab qurilish buziladi
Versiya o'chirildi Bog'liqlik topilmaydi
Zararli almashtirish Xavfsizlik hujumi
Bashoratsizlik "Kecha ishlagan, bugun yo'q"

3. Muammoning yechimi

O'zgarmaslik noqulaylikni keltiradi (xato versiya qoladi), lekin yechim bor:

  • Yanked (yashirish): versiya ko'rinmaydi, lekin mavjud qoladi (unga tayanganlar buzilmaydi)
  • Yangi versiya: xato tuzatilgan 1.0.1

4. Umumiy tamoyil (content-addressable)

Tizim O'zgarmaslik
PyPI Versiya immutable
Git Commit xesh immutable
Docker Image digest
Blockchain Blok immutable
IPFS Kontent manzili

5. Muhandislik saboqlari

  1. O'zgarmaslik — takrorlanuvchanlik asosi
  2. Ishonch faqat o'zgarmas versiyalar bilan
  3. Noqulaylik (yangi versiya) — narx, lekin arziydi
  4. "Yanked" — o'chirmasdan yashirish

6. Xulosa

  1. Versiya o'chirib bo'lmaydi — ataylab
  2. Takrorlanuvchanlik va ishonch uchun zarur
  3. Xato → yangi versiya yoki yanked
  4. Bu tamoyil ko'p tizimda (git, docker) takrorlanadi

Nimani mustahkamlaydi: 2.1–2.8-bo'limlar.


Xulosa

Bu darsda paketni PyPI ga xavfsiz nashr qilishni o'rgandik.

Eng muhim uch fikr:

  1. Nashr — bir necha bosqichli, ehtiyotkor jarayon. PyPI (pypi.org) — Python paketlarining markaziy ombori: nashr qilingan paket pip install <nom> bilan butun dunyoda o'rnatiladi. Jarayon: yig'ish (python -m build) → tekshirish (twine check dist/*) → TestPyPI ga sinov nashri → o'rnatib sinash → PyPI ga nashr (twine upload). twine check README format xatolari va yetishmayotgan metama'lumotni nashrdan oldin topadi — har doim bajaring.

  2. Xavfsizlik: API token, parol emas. Nashr autentifikatsiya talab qiladi — API token (cheklangan, bekor qilinadigan) parol o'rniga ishlatiladi. Token/parolni kodga, git'ga yoki chatga hech qachon yozmang; .pypirc faylda (.gitignore ga qo'shilgan) yoki muhit o'zgaruvchisida saqlanadi. CI da eng xavfsiz usul — trusted publishing (OIDC, token saqlanmaydi).

  3. Versiyani o'chirib bo'lmaydi — TestPyPI da sinang. PyPI da nashr qilingan versiya abadiy qoladi (faqat "yanked" — yashirish mumkin): bu takrorlanuvchanlik va ishonch uchun ataylab qilingan (minglab loyiha aniq versiyaga tayanadi). Shuning uchun yangi paketni avval TestPyPI (sinov muhiti) da nashr qilib sinang, twine check bilan tekshiring, versiyani diqqat bilan belgilang. Xato bo'lsa — eskisini tuzatib bo'lmaydi, yangi versiya (1.0.1) chiqaring.

Keyingi darsda semantik versiyalash ni chuqurroq o'rganamiz: ASOSIY.KICHIK.PATCH qoidalari, qachon qaysi raqamni oshirish va versiya o'zgarishi foydalanuvchilarga qanday xabar berishi.

Paketlash va chiqarish · 4-dars yakunlandi

19.4-dars: PyPI ga chiqarish

18 daqvaqt
0belgi
Keyingi dars: 19.5-dars: Semantik versiyalash
Telegram'da
Darsda xato koʻrdingizmi?

Izohlar · 0