8.2-dars: Savol berish

8-QISM — EDA (RAZVEDKA TAHLILI) · 2-dars

1. Kirish va motivatsiya

EDA 8.1-bob savoldan boshlanadi — lekin qanday savol? Yaxshi savol tahlilni yo'naltiradi, yomon savol vaqtni behuda sarflaydi. "Ma'lumot yaxshimi?" — yomon savol (noaniq). "Toshkent va Samarqand narxlari o'rtacha qancha farq qiladi?" — yaxshi savol (aniq, tekshiriluvchi). EDA — savol-javob suhbati: har javob yangi savol tug'diradi. Bu darsda qanday yaxshi savol berish (aniq, tekshiriluvchi, tegishli), savol turlari (taqsimot, aloqa, guruh, o'zgarish, anomaliya), va savoldan tahlilga o'tish. Yaxshi savol berish — EDA'ning eng muhim ko'nikmasi (tahlil texnikasidan ko'ra). Nega muhim? (1) Yo'naltirish — savol tahlilni boshqaradi; (2) Aniqlik — yaxshi savol (aniq, tekshiriluvchi); (3) Turlari — savol turlari (taqsimot/aloqa/guruh). Bu dars savol berishni o'rgatadi — EDA'ni yo'naltirish.

Savol berish — EDA'ni yo'naltirish: yaxshi savol (aniq, tekshiriluvchi, tegishli — noaniq emas), savol turlari (taqsimot — "qanday tarqalgan?", aloqa — "bog'liqmi?", guruh — "farqlimi?", o'zgarish — "vaqt bilan?", anomaliya — "g'alati bormi?"), savoldan tahlilga (savol → usul — stat/viz), iterativ (javob → yangi savol — 8.1). Foydalanish: EDA'ni yo'naltirish, aniq tahlil. Bu 8.1 (EDA jarayon), 4-qism (statistika), 5-qism (vizualizatsiya) bilan bog'liq. Savol berish — EDA yo'naltirish (yaxshi savol). Savol. Yo'naltirish.

Real vaziyat. Data Scientist uy narxi ma'lumotini oldi — qayerdan boshlash? Yomon savol: "Ma'lumot yaxshimi?" (noaniq — nima javob?). Yaxshi savollar (aniq, tekshiriluvchi): (1) taqsimot — "Narx qanday tarqalgan? (o'ngga cho'zilgan? outlier?)", (2) aloqa — "Maydon narxga bog'liqmi? (qancha kuchli?)", (3) guruh — "Shaharlar narxi farqlimi? (qaysi qimmat?)", (4) anomaliya — "G'ayrioddiy narx bormi? (xato yoki VIP?)". Har savol aniq usul (taqsimot → histogram; aloqa → scatter; guruh → groupby). Data Scientist yaxshi savollar bilan tahlilni yo'naltirdi (aniq, tekshiriluvchi), javoblar yangi savol tug'dirdi. Savol berish — EDA yo'naltirish.

Bu darsda savol berishni o'rganamiz.

Bu darsda:

• Yaxshi savol (aniq, tekshiriluvchi)
• Savol turlari (taqsimot/aloqa/guruh)
• Savoldan tahlilga (usul tanlash)
• Yomon savollar (noaniq)
• Iterativ savol (javob → savol)
• Savol amaliyoti
• Savol tuzoqlari
• Amaliy: savol berish

ℹ Misollar real pandas/numpy bilan (Python 3.14).

2. Nazariya — chuqur tushuntirish

2.1. Yaxshi savol (aniq, tekshiriluvchi)

Yaxshi vs yomon:

YAXSHI SAVOL (aniq, tekshiriluvchi):
  "Toshkent narxi Samarqanddan o'rtacha qancha yuqori?"
  — aniq (nima), o'lchanadigan (qancha), tekshiriluvchi (ma'lumot)

YOMON SAVOL (noaniq):
  "Ma'lumot yaxshimi?"      — noaniq (nima "yaxshi"?)
  "Narx qanday?"            — juda umumiy
  "Nima qilsam bo'ladi?"    — yo'nalishsiz

Yaxshi savol (aniq, tekshiriluvchi) — sifati: yaxshi savol — aniq (nima — o'zgaruvchi, guruh), o'lchanadigan (qancha — son javob), tekshiriluvchi (ma'lumotdan javob), tegishli (maqsadga — loyiha); yomon — noaniq ("yaxshimi?"), umumiy ("qanday?"), yo'nalishsiz ("nima qilsam?"). Sabab: savol tahlilni belgilaydi (aniq savol → aniq usul/javob; noaniq → noaniq); "aniq savol — yarim javob" (yaxshi savol — usul aniq). Aniq (nima), o'lchanadigan (qancha), tekshiriluvchi (ma'lumot), tegishli (maqsad). Yaxshi savol — aniq/tekshiriluvchi. Yaxshi. Aniq.

2.2. Savol turlari (taqsimot/aloqa/guruh)

Savol turlari:

SAVOL TURLARI (va usul):
  TAQSIMOT  — "X qanday tarqalgan?"        → histogram, describe 8.3-bob
  ALOQA     — "X va Y bog'liqmi?"           → scatter, korrelyatsiya (8.4-8.5)
  GURUH     — "guruhlar farqlimi?"          → groupby, box 8.7-bob
  O'ZGARISH — "vaqt bilan qanday o'zgaradi?"→ chiziq, trend 5.2-bob
  ANOMALIYA — "g'ayrioddiy bormi?"          → box, IQR 8.6-bob
  SANOQ     — "nechta? qaysi ko'p?"         → value_counts

Savol turlari (taqsimot/aloqa/guruh) — turli savol, turli usul: taqsimot ("X qanday tarqalgan?" → histogram/describe — 8.3), aloqa ("X va Y bog'liqmi?" → scatter/korrelyatsiya — 8.4-8.5), guruh ("guruhlar farqlimi?" → groupby/box — 8.7), o'zgarish ("vaqt bilan?" → chiziq/trend — 5.2), anomaliya ("g'ayrioddiy?" → box/IQR — 8.6), sanoq ("nechta? qaysi ko'p?" → value_counts). Sabab: savol turi → usul (taqsimot — histogram; aloqa — scatter; har savol o'z usuli); "savol → usul" (turi bilan). Taqsimot (histogram), aloqa (scatter), guruh (groupby), anomaliya (box). Savol turlari — taqsimot/aloqa/guruh (usul). Turi. Usul.

2.3. Savoldan tahlilga (usul tanlash)

Savoldan tahlilga (usul tanlash) — savol → kod: savol → usul 2.2-bob → kod (pandas/grafik): "Narx qanday tarqalgan?" → taqsimot → df["narx"].hist()/describe(); "Maydon narxga bog'liqmi?" → aloqa → df.plot.scatter("maydon", "narx")/corr(); "Shaharlar farqlimi?" → guruh → df.groupby("shahar")["narx"].mean(). Sabab: savol usulni (turi — 2.2), usul kodni (pandas/grafik); "savoldan kodga" (aniq savol → aniq kod); tahlil maqsadli (savolga javob — sarson emas). Savol (turi), usul (stat/viz), kod (pandas), javob (savolga). Savoldan tahlilga — savol → usul → kod. Savol. Kod.

2.4. Yomon savollar (noaniq)

Yomon savollar (noaniq) — nima qilmas: noaniq ("Ma'lumot yaxshimi?" — "yaxshi" nima?; javob yo'q), juda umumiy ("Narx qanday?" — nima aynan?), yo'nalishsiz ("Nima qilsam?" — savol emas), javoblab bo'lmaydigan ("Eng yaxshi uy qaysi?" — mezon?), ma'lumotsiz ("Kelajakda narx?" — bashorat, EDA emas), haddan tashqari keng ("Hammasini tushuntir" — cheksiz). Sabab: noaniq savol — noaniq javob (vaqt behuda; yo'nalish yo'q); yaxshi savolga aylantir ("yaxshimi?" → "NaN necha foiz? outlier bormi?"). Noaniq (yaxshimi), umumiy (qanday), yo'nalishsiz (nima qilsam), aylantir (aniqla). Yomon savollar — noaniq (aylantir). Yomon. Noaniq.

2.5. Iterativ savol (javob → savol)

Iterativ savol (javob → savol) — chuqurlashish: EDA — savol-javob suhbati 8.1-bob; har javob yangi savol tug'diradi: "Shaharlar farqlimi?" → "Ha, Toshkent qimmat" → "Nega? Maydon kattami yoki narx/m2 qimmat?" → "narx/m2 qimmat" → "Nega? Joylashuv? Talab?". Sabab: razvedka (bir javob — yangi yo'nalish; chuqurlashadi; "nega?" — sabab qidirish); iterativ (savol → javob → nega → ...); "5 nega" (chuqurga). Javob → yangi savol (nega/qanday), chuqurlashish (sabab qidirish), "nega?" (chuqurga). Iterativ savol — javob → savol (chuqurlashish). Iterativ. Nega.

2.6. Savol amaliyoti

Savol amaliyoti: maqsad (loyiha — nima kerak; savol maqsadga); yaxshi savol (aniq, o'lchanadigan, tekshiriluvchi; noaniq emas); turi (taqsimot/aloqa/guruh/o'zgarish/anomaliya — 2.2); usul (savol → stat/viz — 2.3); javob (kod → natija); yangi savol (javob → nega/qanday — iterativ); yozib bor (savol-javob — EDA hisobot 8.9). Tuzoqlar: noaniq savol (javob yo'q), usulsiz (savol → qaysi usul?), maqsadsiz (loyihaga tegishli emas), iterativ yo'q (bir savol — to'xta), faraz savol (tasdiqlovchi — ochiq emas). Amaliyot — maqsad, yaxshi savol, usul, iterativ. Savol. Yo'naltirish.

2.7. Savol tuzoqlari

Savol berish asosiy tuzoqlari: noaniq savol ("yaxshimi?", "qanday?" — javoblab bo'lmas (mezon yo'q; vaqt behuda); aniqla — "NaN necha foiz?", "narx taqsimoti o'ngga cho'zilganmi?"); usul mos emas (savol turi ↔ usul (taqsimot — histogram, aloqa — scatter); noto'g'ri usul (taqsimotga scatter) — javob yo'q); maqsadsiz savol (loyihaga tegishli emas (qiziq, lekin foydasiz); maqsadga — loyiha savoli); faraz savol (savol javobni o'z ichiga (yetakchi — "Toshkent qimmatligini ko'rsat"; tasdiqlovchi xatosi 8.1); ochiq — "shaharlar farqlimi?"); iterativ yo'q (bir savol → javob → to'xta (chuqurlashmas); "nega?" — davom); haddan tashqari keng ("hammasini" — cheksiz; aniq — bir savol); statistik faraz (savol — ma'lumot shaklini faraz (normal? chiziqli?); EDA — tekshir, faraz emas); sababiyat savol ("X Y'ga sabab bo'ladimi?" — EDA aloqa (korrelyatsiya); sabab — eksperiment 4.10); bashorat savol ("kelajakda?" — EDA hozirgi ma'lumot; bashorat — model); ma'lumotsiz (ma'lumotda yo'q javob (so'ralmagan ustun) — savol imkonsiz). Sabab: savol aniqlik/usul/maqsad nozik (noaniq, faraz, maqsadsiz — javob yo'q yoki noto'g'ri). Yechim: aniq savol, mos usul, maqsadli, ochiq (faraz emas), iterativ. Tuzoqlar — noaniq, usul, faraz, iterativ.

2.8. Savol berish — EDA'ni yo'naltirish

Savol berish asosiy g'oyasi — EDA'ni yo'naltirish: EDA (8.1) savoldan boshlanadi (savol-javob suhbati); yaxshi savol tahlilni yo'naltiradi (yomon — vaqt behuda). Yaxshi savol (aniq — nima; o'lchanadigan — qancha; tekshiriluvchi — ma'lumot; tegishli — maqsad; noaniq emas), savol turlari (taqsimot "qanday tarqalgan?" → histogram; aloqa "bog'liqmi?" → scatter; guruh "farqlimi?" → groupby; o'zgarish "vaqt?" → chiziq; anomaliya "g'alati?" → box; sanoq → value_counts), savoldan tahlilga (savol → usul → kod → javob), iterativ (javob → yangi savol — "nega?"; chuqurlashadi). Foydalanish: EDA'ni yo'naltirish (savol — usul; aniq tahlil), aniq tahlil (savolga javob — sarson emas). "Yaxshi savol — EDA'ning eng muhim ko'nikmasi" (tahlil texnikasidan ko'ra). Tuzoqlar: noaniq (javob yo'q — aniqla), usul mos emas (savol↔usul), maqsadsiz (loyihaga), faraz savol (yetakchi — ochiq), iterativ yo'q (chuqurlashmas), sababiyat (aloqa — 4.10), bashorat (EDA hozirgi). Bu 8.1 (EDA jarayon), 4-qism (statistika), 5-qism (vizualizatsiya), 8.3-8.8 (savol turlari) bilan. Savol berish — EDA'ni yo'naltirish (yaxshi savol; turi; usul). Savol. Yo'naltirish. Aniq.

3. Tez ma'lumotnoma

YAXSHI SAVOL (aniq, tekshiriluvchi):
  aniq (nima) · o'lchanadigan (qancha) · tekshiriluvchi (ma'lumot) · tegishli (maqsad)
  "Toshkent narxi Samarqanddan o'rtacha qancha yuqori?"

YOMON SAVOL: "yaxshimi?" (noaniq) · "qanday?" (umumiy) · yetakchi (faraz)

SAVOL TURLARI → USUL:
  taqsimot  ("qanday tarqalgan?")  → histogram, describe 8.3-bob
  aloqa     ("bog'liqmi?")          → scatter, korrelyatsiya (8.4-8.5)
  guruh     ("farqlimi?")           → groupby, box 8.7-bob
  o'zgarish ("vaqt bilan?")         → chiziq, trend 5.2-bob
  anomaliya ("g'alati bormi?")      → box, IQR 8.6-bob
  sanoq     ("nechta?")             → value_counts

ITERATIV: javob → yangi savol ("nega?") → chuqurlashadi
QOIDA: aniq savol · mos usul · maqsadli · ochiq (faraz emas) · iterativ

Savol berish xulosasi

Savol berish — EDA'ni yo'naltirish (yaxshi savol)
Yaxshi savol — aniq, o'lchanadigan, tekshiriluvchi, tegishli
Savol turlari — taqsimot/aloqa/guruh/o'zgarish/anomaliya (usul)
Savoldan tahlilga — savol → usul → kod → javob
Iterativ — javob → yangi savol ("nega?"; chuqurlashadi)

4. Batafsil misollar

Misollar real pandas/numpy bilan (Python 3.14).

Misol 1 — Yaxshi vs yomon savol

"""Yaxshi vs yomon savol (real Python)."""


def savol_sifati(savol, aniq, tekshiriluvchi):
    """Savol sifatini baholash."""
    if aniq and tekshiriluvchi:
        return "YAXSHI (aniq, tekshiriluvchi)"
    if not aniq:
        return "YOMON (noaniq)"
    return "YOMON (tekshirib bo'lmas)"


def main() -> None:
    print("=== 1. Yaxshi savol ===")
    s1 = "Toshkent narxi Samarqanddan qancha yuqori?"
    print(f"  '{s1}'")
    print(f"  {savol_sifati(s1, aniq=True, tekshiriluvchi=True)}")

    print("\n=== 2. Yomon (noaniq) ===")
    s2 = "Ma'lumot yaxshimi?"
    print(f"  '{s2}': {savol_sifati(s2, aniq=False, tekshiriluvchi=False)}")

    print("\n=== 3. Aylantirish (yaxshiga) ===")
    print("  'yaxshimi?' → 'NaN necha foiz? outlier bormi?'")

    print("\n=== 4. Xususiyatlar ===")
    print("  aniq (nima) · o'lchanadigan (qancha) · tekshiriluvchi")
    print("  ⭐ Yaxshi savol — aniq, tekshiriluvchi")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

=== 1. Yaxshi savol ===
  'Toshkent narxi Samarqanddan qancha yuqori?'
  YAXSHI (aniq, tekshiriluvchi)

=== 2. Yomon (noaniq) ===
  'Ma'lumot yaxshimi?': YOMON (noaniq)

=== 3. Aylantirish (yaxshiga) ===
  'yaxshimi?' → 'NaN necha foiz? outlier bormi?'

=== 4. Xususiyatlar ===
  aniq (nima) · o'lchanadigan (qancha) · tekshiriluvchi
  ⭐ Yaxshi savol — aniq, tekshiriluvchi

Nima ko'rsatdi: 2.1-bo'lim.

Misol 2 — Savol turlari va usul

"""Savol turlari → usul (real Python)."""


def savol_usul(tur):
    """Savol turiga usul."""
    xarita = {
        "taqsimot": "histogram, describe 8.3-bob",
        "aloqa": "scatter, korrelyatsiya (8.4-8.5)",
        "guruh": "groupby, box 8.7-bob",
        "anomaliya": "box, IQR 8.6-bob",
        "sanoq": "value_counts",
    }
    return xarita.get(tur, "noma'lum")


def main() -> None:
    print("=== 1. Taqsimot ===")
    print(f"  'narx qanday tarqalgan?' → {savol_usul('taqsimot')}")

    print("\n=== 2. Aloqa ===")
    print(f"  'maydon narxga bog'liqmi?' → {savol_usul('aloqa')}")

    print("\n=== 3. Guruh ===")
    print(f"  'shaharlar farqlimi?' → {savol_usul('guruh')}")

    print("\n=== 4. Anomaliya ===")
    print(f"  'g'alati narx bormi?' → {savol_usul('anomaliya')}")
    print("  ⭐ Savol turi → usul")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

=== 1. Taqsimot ===
  'narx qanday tarqalgan?' → histogram, describe 8.3-bob

=== 2. Aloqa ===
  'maydon narxga bog'liqmi?' → scatter, korrelyatsiya (8.4-8.5)

=== 3. Guruh ===
  'shaharlar farqlimi?' → groupby, box 8.7-bob

=== 4. Anomaliya ===
  'g'alati narx bormi?' → box, IQR 8.6-bob
  ⭐ Savol turi → usul

Nima ko'rsatdi: 2.2-bo'lim.

Misol 3 — Savoldan tahlilga

"""Savoldan tahlilga (real pandas/numpy)."""

import numpy as np
import pandas as pd


def main() -> None:
    np.random.seed(0)
    df = pd.DataFrame({
        "shahar": np.random.choice(["Toshkent", "Samarqand"], 200),
        "narx": np.concatenate([np.random.normal(140, 20, 100),
                                np.random.normal(100, 20, 100)]),
    })

    print("=== 1. Savol: shaharlar narxi farqlimi? ===")
    print("  tur: guruh → groupby")

    print("\n=== 2. Usul → kod (groupby) ===")
    javob = df.groupby("shahar")["narx"].mean().round(1)
    print(f"  {javob.to_dict()}")

    print("\n=== 3. Javob ===")
    farq = round(abs(javob["Toshkent"] - javob["Samarqand"]))
    print(f"  farq: ~{farq} (Toshkent qimmat)")

    print("\n=== 4. Yangi savol (iterativ) ===")
    print("  nega? (maydon? narx/m2? — yangi savol)")
    print("  ⭐ Savol → usul → kod → javob")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

=== 1. Savol: shaharlar narxi farqlimi? ===
  tur: guruh → groupby

=== 2. Usul → kod (groupby) ===
  {'Samarqand': 122.8, 'Toshkent': 118.0}

=== 3. Javob ===
  farq: ~5 (Toshkent qimmat)

=== 4. Yangi savol (iterativ) ===
  nega? (maydon? narx/m2? — yangi savol)
  ⭐ Savol → usul → kod → javob

Nima ko'rsatdi: 2.3-bo'lim.

Misol 4 — Iterativ savol (5 nega)

"""Iterativ savol: 5 nega (real Python)."""


def main() -> None:
    print("=== 1. Savol-javob zanjiri ===")
    zanjir = [
        ("Shaharlar farqlimi?", "Ha, Toshkent qimmat"),
        ("Nega Toshkent qimmat?", "Maydon katta yoki narx/m2 qimmat?"),
        ("Qaysi?", "narx/m2 qimmat (maydon o'xshash)"),
        ("Nega narx/m2 qimmat?", "Joylashuv? Talab? (yangi savol)"),
    ]
    for savol, javob in zanjir:
        print(f"  Q: {savol}")
        print(f"  A: {javob}")

    print("\n=== 2. Chuqurlashish ===")
    print("  har javob → yangi savol ('nega?')")

    print("\n=== 3. Sabab qidirish ===")
    print("  '5 nega' — chuqurga (ildiz sabab)")

    print("\n=== 4. Iterativ ===")
    print("  EDA — savol-javob suhbati 8.1-bob")
    print("  ⭐ Iterativ — javob → savol")


if __name__ == "__main__":
    main()

Natijaning muhim qismi:

=== 1. Savol-javob zanjiri ===
  Q: Shaharlar farqlimi?
  A: Ha, Toshkent qimmat
  Q: Nega Toshkent qimmat?
  A: Maydon katta yoki narx/m2 qimmat?
  Q: Qaysi?
  A: narx/m2 qimmat (maydon o'xshash)
  Q: Nega narx/m2 qimmat?
  A: Joylashuv? Talab? (yangi savol)

=== 2. Chuqurlashish ===
  har javob → yangi savol ('nega?')

=== 3. Sabab qidirish ===
  '5 nega' — chuqurga (ildiz sabab)

=== 4. Iterativ ===
  EDA — savol-javob suhbati 8.1-bob
  ⭐ Iterativ — javob → savol

Nima ko'rsatdi: 2.5-bo'lim.

5. To'g'ri va noto'g'ri tushunishlar

6. Keng tarqalgan xatolar va yechimlari

1. Noaniq savol

# "Ma'lumot yaxshimi?" (javob yo'q)                               # ⚠️
# "NaN necha foiz? outlier bormi?" (aniq)                         # ✅

2. Usul mos emas

# taqsimot savoliga scatter (noto'g'ri)                           # ⚠️
# taqsimot → histogram (mos)                                      # ✅

3. Yetakchi savol

# "Toshkent qimmatligini ko'rsat" (faraz)                         # ⚠️
# "Shaharlar farqlimi?" (ochiq)                                   # ✅

4. Iterativ yo'q

# bir savol → javob → to'xta                                      # ⚠️
# javob → "nega?" (chuqurlashish)                                 # ✅

5. Sababiyat savol

# "Maydon narxga sabab bo'ladimi?" (EDA)                          # ⚠️
# "Bog'liqmi?" (aloqa — sabab eksperiment 4.10)                   # ✅

6. Bashorat savol

# "Kelajakda narx qancha?" (EDA emas)                             # ⚠️
# "Hozir qanday tarqalgan?" (EDA)                                 # ✅

7. Maqsadsiz savol

# qiziq, lekin loyihaga tegishli emas                             # ⚠️
# maqsadga (loyiha savoli)                                        # ✅

7. Integratsiya — bu bilim qayerda kerak bo'ladi

• 8.1-dars (o'tilgan): EDA jarayoni (iterativ)
• 8.3-dars: Bir o'zgaruvchi (taqsimot savol)
• 8.4-dars: Ikki o'zgaruvchi (aloqa savol)
• 8.7-dars: Guruhlar (guruh savol)
• 8.8-dars: Gipoteza (savol → gipoteza)

8. Eng yaxshi amaliyotlar

1. Aniq savol — o'lchanadigan, tekshiriluvchi.

2. Savol turi — usul (taqsimot→hist).

3. Ochiq — yetakchi emas (faraz emas).

4. Iterativ — "nega?" (chuqurlashish).

5. Maqsadli — loyihaga tegishli.

6. Aloqa — sababiyat emas 4.10-bob.

7. Hozirgi — bashorat emas (EDA).

8. Yozib bor — savol-javob (hisobot 8.9).

9. Amaliy topshiriq

Vazifa 1: Bashorat qiling

1.  # yaxshi savol?
2.  # yomon savol?
3.  # savol turlari?
4.  # taqsimot savol usuli?
5.  # aloqa savol usuli?
6.  # savoldan tahlilga?
7.  # yetakchi savol?
8.  # iterativ savol?
9.  # sababiyat savol?
10. # bashorat savol?
11. # nega aniq?
12. # nega savol muhim?

Vazifa 2: Xatolarni tuzating

1.  # "Ma'lumot yaxshimi?"

2.  # taqsimot savoliga scatter

3.  # "Toshkent qimmatligini ko'rsat"

4.  # bir savol → to'xta

5.  # "Kelajakda narx?"

1.  "NaN foiz? outlier?" (aniq)

2.  histogram (taqsimot)

3.  "farqlimi?" (ochiq)

4.  "nega?" (iterativ)

5.  "hozir qanday?" (EDA)

Vazifa 3: Yaxshi savol

Modellang:

1. Aniq
2. O'lchanadigan
3. Tekshiriluvchi
4. Tegishli

Vazifa 4: Savol turlari

Modellang:

1. Taqsimot
2. Aloqa
3. Guruh
4. Anomaliya

Vazifa 5: Iterativ

Modellang:

1. Javob
2. Yangi savol
3. "Nega?"
4. Chuqurlashish

Vazifa 6: Integratsiya

Modellang:

1. EDA jarayoni (8.1)
2. Taqsimot (8.3)
3. Aloqa (8.4)
4. Gipoteza (8.8)

Vazifa 7: O'ylash

Yaxshi savol berish "tahlil texnikasidan ko'ra muhimroq" deyiladi — chunki noto'g'ri savolga to'g'ri javob ham foydasiz. Aniq, tekshiriluvchi savol tahlilni yo'naltiradi. Nima uchun "savol berish" (analitik fikrlash) ko'nikmasi Data Science'da texnik ko'nikmadan (kod yozish) muhimroq bo'lishi mumkin, va nima uchun yaxshi savol yarim javobdir?

Nimani mustahkamlaydi: 2.1, 2.8-bo'limlar.

Xulosa

Bu darsda savol berishni o'rgandik.

Eng muhim uch fikr:

1. Yaxshi savol va turlari. Yaxshi savol — aniq (nima — o'zgaruvchi/guruh), o'lchanadigan (qancha — son), tekshiriluvchi (ma'lumotdan), tegishli (maqsad); yomon — noaniq ("yaxshimi?"), umumiy ("qanday?"), yetakchi (faraz). Savol turlari → usul: taqsimot ("qanday tarqalgan?" → histogram), aloqa ("bog'liqmi?" → scatter/korrelyatsiya), guruh ("farqlimi?" → groupby/box), anomaliya ("g'alati?" → box), sanoq (value_counts).

2. Savoldan tahlilga va iterativ. Savoldan tahlilga — savol → usul (turi) → kod (pandas/grafik) → javob (savolga). Iterativ — javob → yangi savol ("nega?" — 5 nega; sabab qidirish; chuqurlashadi; EDA — savol-javob suhbati 8.1).

3. Yo'naltirish. Savol berish — EDA'ni yo'naltirish (yaxshi savol — usul; aniq tahlil). "Yaxshi savol berish — EDA'ning eng muhim ko'nikmasi" (tahlil texnikasidan muhimroq — noto'g'ri savolga to'g'ri javob foydasiz; savol — maqsad, texnika — vosita; yaxshi savol yarim javob — usul ravshan). Tuzoqlar: noaniq (aylantir), usul mos emas (savol↔usul), yetakchi savol (ochiq — faraz emas), iterativ yo'q ("nega?"), sababiyat (aloqa — 4.10), bashorat (EDA hozirgi), maqsadsiz (loyihaga).

Keyingi darsda bir o'zgaruvchi tahlil (univariate)ni o'rganamiz: har ustunni alohida o'rganish — taqsimot shakli (histogram, KDE), markaz/tarqoqlik (describe), kategoriya (value_counts, bar); "har ustun haqida hikoya".