JavaScript'da matnni o'zgartirish va tozalash: toUpperCase, trim, replace

Qisqacha: toUpperCase() va toLowerCase() matnni katta yoki kichik harfga o'tkazadi, trim() chetdagi bo'sh joylarni olib tashlaydi. replace faqat birinchi uchragan bo'lakni almashtiradi, replaceAll — hammasini. Bu metodlarning hech biri asl satrni o'zgartirmaydi: ular yangi satr qaytaradi, uni o'zgaruvchiga saqlash kerak.

Bu darsda

• Matnni katta va kichik harfga o'tkaza olasiz va harfdan qat'i nazar solishtira olasiz.
• toLocaleUpperCase nima uchun kerakligini va "turkcha I" tuzog'ini bilasiz.
• trim, trimStart va trimEnd bilan ortiqcha bo'sh joylarni olib tashlay olasiz.
• replace va replaceAll farqini bilasiz va matndan keraksiz belgilarni o'chira olasiz.
• Formadan kelgan ism, email va telefon raqamini tozalay olasiz.

Oldin bilishingiz kerak: String asoslari, Matn ichida qidirish, Kesish, bo'lish va to'ldirish.

1. Nega bu kerak?

Malika saytingizda ro'yxatdan o'tdi. Telefonda yozgani uchun email maydonida shunday matn qoldi: " Malika.Karimova@Mail.UZ ". Boshida bo'sh joy, oxirida bo'sh joy, harflar aralash. Dastur buni shundayligicha saqladi.

Ertasi kuni Malika kompyuterdan kirmoqchi bo'ldi va malika.karimova@mail.uz deb yozdi. Dastur javob berdi: "Bunday foydalanuvchi topilmadi". Malika xafa bo'ldi va saytni tark etdi.

Muammo — bir xil ma'lumotning har xil yozilishi. Telefon raqami bilan ham shunday: +998 (90) 123-45-67, 998901234567 va +998 90 123 45 67 — bitta raqam. Lekin kompyuter uchun bu uch xil satr.

Yechim: ma'lumotni saqlash va solishtirishdan oldin tozalash — bitta umumiy ko'rinishga keltirish. Bu darsdagi metodlar aynan shu ish uchun.

2. Asosiy qoida: asl satr o'zgarmaydi

Metodlarni ko'rishdan oldin bitta qoidani esga olamiz. U bu darsda eng muhim.

const ism = "jasur";
const katta = ism.toUpperCase();

console.log(katta); // JASUR
console.log(ism); // jasur

toUpperCase nomi "katta harfga o'tkaz" degani. Lekin ism o'zgarmadi — metod yangi satr yasab, uni qaytardi. String asoslari darsida ko'rgandik: satrni joyida o'zgartirib bo'lmaydi.

Bu darsdagi hamma metodlar shunday ishlaydi. Natija kerak bo'lsa — uni o'zgaruvchiga saqlang.

3. Katta va kichik harf

3.1 toUpperCase va toLowerCase

console.log("Gulnora".toUpperCase()); // GULNORA
console.log("GULNORA".toLowerCase()); // gulnora
console.log("o'zbekiston".toUpperCase()); // O'ZBEKISTON
console.log("Toshkent-2026!".toUpperCase()); // TOSHKENT-2026!

Faqat harflar o'zgaradi. Raqamlar, tinish belgilari va apostrof joyida qoladi. Shuning uchun o' va g' bilan hech qanday muammo yo'q.

3.2 Harfdan qat'i nazar solishtirish

Do'kon promokod berdi: BAHOR2026. Mijoz esa bahor2026 deb yozdi. Qat'iy tenglik ularni har xil deb hisoblaydi:

const promokod = "BAHOR2026";
const kiritilgan = "bahor2026";

console.log(kiritilgan === promokod); // false
console.log(kiritilgan.toUpperCase() === promokod); // true

Qoida: ikkala tomonni bir xil ko'rinishga keltirib, keyin solishtiring. Promokodlar odatda katta harfda saqlanadi — kiritilgan matnni ham katta harfga o'tkazamiz. Emaillar esa odatda kichik harfda saqlanadi.

3.3 Uzunlik o'zgarishi mumkin

Kamdan-kam holat, lekin bilib qo'ying: ba'zi tillarda harf katta harfga o'tganda ikki harfga aylanadi. Nemischa ß katta harfda SS bo'ladi:

console.log("straße".toUpperCase()); // STRASSE
console.log("straße".length); // 6
console.log("straße".toUpperCase().length); // 7

Demak, katta harfga o'tkazilgan matn uzunligi asl matnnikidan farq qilishi mumkin. Indekslar bilan ishlaganda buni hisobga oling.

Tekshirib ko'ring: "Andijon 2026".toLowerCase() nima qaytaradi? Asl satr o'zgaradimi?

4. Tilga bog'liq harflar: toLocaleUpperCase

4.1 Turkcha I muammosi

Ingliz va o'zbek tilida i ning katta harfi — I. Turk tilida esa ikki xil "i" bor:

Oddiy toUpperCase bu farqni bilmaydi. Turkcha matnni to'g'ri o'zgartirish uchun til belgisi (locale) — tilni bildiruvchi qisqa kod — beriladi. Buni toLocaleUpperCase va toLocaleLowerCase metodlari qiladi:

console.log("istanbul".toUpperCase()); // ISTANBUL
console.log("istanbul".toLocaleUpperCase("tr")); // İSTANBUL
console.log("INTERNET".toLocaleLowerCase("tr")); // ınternet

"tr" — turk tili kodi. Turkiyalik o'quvchi uchun ikkinchi natija to'g'ri, birinchisi xato. Ozarbayjon tilida ("az") ham xuddi shunday qoida bor.

4.2 O'zbek tili uchun nima to'g'ri?

O'zbek lotin alifbosida i va I — ingliz tilidagi kabi oddiy juftlik. Shuning uchun o'zbekcha matn uchun oddiy toUpperCase to'g'ri ishlaydi. "uz" kodi bilan ham natija bir xil:

console.log("ilmhamroh".toUpperCase()); // ILMHAMROH
console.log("ilmhamroh".toLocaleUpperCase("uz")); // ILMHAMROH
console.log("ilmhamroh".toLocaleUpperCase("tr")); // İLMHAMROH

Uchinchi qatorga qarang. O'zbek va turk tillari yaqin bo'lgani uchun ba'zan "tr" ni tanlab qo'yishadi. Natijada o'zbekcha matnda nuqtali İ paydo bo'ladi — bu xato. O'zbekcha matn uchun hech qachon "tr" yoki "az" ishlatmang.

4.3 Argumentsiz toLocaleUpperCase — yashirin tuzoq

toLocaleUpperCase() ni argumentsiz chaqirsangiz, u foydalanuvchi kompyuteridagi til qoidasini oladi. Sizning kompyuteringizda hammasi to'g'ri ishlaydi. Turkcha sozlangan kompyuterda esa "info" so'zi "İNFO" ga aylanadi. Keyin "İNFO" === "INFO" — false, va dastur "tushunarsiz" sabab bilan buziladi.

Bu dasturchilar orasida mashhur xato. Undan qochish qoidasi:

• Texnik matnlar (email, login, promokod, buyruq nomi) — faqat toUpperCase va toLowerCase. Ular hamma kompyuterda bir xil ishlaydi.
• Odamga ko'rsatiladigan matn muayyan tilda bo'lsa — toLocaleUpperCase va til kodini aniq yozing: ("tr"), ("uz").

Tekshirib ko'ring: Foydalanuvchi loginini katta-kichik harfsiz solishtirish kerak. Qaysi biri to'g'ri: login.toLowerCase() yoki login.toLocaleLowerCase()?

5. trim — chetdagi bo'sh joylarni olib tashlash

5.1 Asosiy ishlatilishi

Foydalanuvchilar tez-tez ortiqcha bo'sh joy qoldiradi. Telefon klaviaturasi ham so'zdan keyin o'zi bo'sh joy qo'yib yuboradi. trim (inglizcha "qirqib tekislamoq") matnning boshi va oxiridagi bo'sh joylarni olib tashlaydi:

const ism = "   Jasur  ";

console.log(ism.trim() === "Jasur"); // true
console.log(ism.length); // 10
console.log(ism.trim().length); // 5

trim faqat oddiy bo'sh joyni emas, barcha "ko'rinmas" belgilarni olib tashlaydi. Ular orasida tab (\t) va yangi qator (\n) ham bor — ularni String asoslari darsida escape sifatida ko'rgandik:

const kiritilgan = "\t  Toshkent \n";

console.log(kiritilgan.trim() === "Toshkent"); // true

Matndan nusxa ko'chirib qo'yilganda ko'pincha shunday ko'rinmas belgilar ham birga keladi. Saytlardan olingan matnda "uzilmaydigan bo'sh joy" (non-breaking space) degan maxsus belgi ham uchraydi. trim uni ham tozalaydi.

5.2 O'rtadagi bo'sh joylarga tegmaydi

console.log("  Ali   Valiyev  ".trim()); // Ali   Valiyev

So'zlar orasidagi uchta bo'sh joy qoldi. trim faqat chetlarni tozalaydi. O'rtadagisini qanday tuzatishni replaceAll bo'limida ko'ramiz.

5.3 trimStart va trimEnd

Ba'zan faqat bir tomonni tozalash kerak. Masalan, she'r yoki kod bo'lagida boshidagi surilish (chekinish) muhim bo'lishi mumkin:

const matn = "  Salom  ";

console.log(`[${matn.trimStart()}]`); // [Salom  ]
console.log(`[${matn.trimEnd()}]`); // [  Salom]

Bo'sh joylar ko'rinishi uchun natijani kvadrat qavs ichida chiqardik. trimStart — faqat boshidan, trimEnd — faqat oxiridan tozalaydi.

Eski kodda trimLeft va trimRight nomlarini ham uchratasiz. Ular aynan shu metodlarning eski nomlari — hali ishlaydi, lekin yangi kodda trimStart va trimEnd yoziladi.

5.4 Bo'sh maydonni aniqlash

Truthy va falsy darsida bir muammoni ko'rgan edik: " " (faqat bo'sh joy) — truthy. Foydalanuvchi izoh maydoniga faqat probel bosib yuborsa, dastur "izoh yozilgan" deb o'ylaydi. Endi buni to'g'ri tekshira olamiz:

const izoh = "   ";

console.log(Boolean(izoh)); // true
console.log(izoh.trim() === ""); // true

Birinchi qator "nimadir bor" deydi. Ikkinchisi haqiqatni aytadi: bo'sh joylarni olib tashlasak, hech narsa qolmaydi. Formadagi har bir majburiy maydon shunday tekshiriladi.

Tekshirib ko'ring: " Buxoro ".trimEnd().length nechaga teng?

6. replace va replaceAll — almashtirish

6.1 replace — faqat birinchisi

replace (inglizcha "almashtirmoq") ikki argument oladi: nimani qidirish va nimaga almashtirish.

const xabar = "Buyurtma qabul qilindi";

const yangi = xabar.replace("qabul qilindi", "yo'lda");

console.log(yangi); // Buyurtma yo'lda

Muhim tafsilot: replace faqat birinchi uchragan bo'lakni almashtiradi:

const savat = "olma-olma-olma";

console.log(savat.replace("olma", "nok")); // nok-olma-olma

Qidirish katta-kichik harfga sezgir, xuddi includes kabi. Bo'lak topilmasa, xato bo'lmaydi — satr o'zgarishsiz qaytadi:

console.log("Toshkent".replace("t", "T")); // ToshkenT
console.log("Salom".replace("x", "y")); // Salom

Birinchi qatorda boshidagi katta T hisobga olinmadi. Kichik t faqat oxirida bor — o'sha almashtirildi.

6.2 replaceAll — hammasi

Hamma uchragan joyni almashtirish uchun replaceAll bor:

const savat = "olma-olma-olma";

console.log(savat.replaceAll("olma", "nok")); // nok-nok-nok

replaceAll JavaScript'ga 2021-yilda qo'shilgan. Undan oldin buning uchun regex ishlatilardi — eski kodda replace(/-/g, "") kabi yozuvni ko'rasiz. Bu "hamma - larni o'chir" degani. Regex'ni RegExp asoslari darsida o'rganamiz — hozir bilish shart emas.

6.3 O'chirish — bo'sh satrga almashtirish

Belgini o'chirish uchun uni bo'sh satr "" ga almashtiramiz. Telefon raqamini tozalashning to'liq misoli:

const tel = "+998 (90) 123-45-67";

const toza = tel
  .replaceAll(" ", "")
  .replaceAll("(", "")
  .replaceAll(")", "")
  .replaceAll("-", "");

console.log(toza); // +998901234567

Bu oldingi darsda ko'rgan zanjir, faqat uzunroq. Har bir replaceAll oldingisining natijasi ustida ishlaydi. Zanjir uzun bo'lsa, har bir metodni yangi qatorga nuqta bilan boshlab yozish odat — o'qish oson bo'ladi.

Qadamma-qadam nima bo'ldi:

Endi bu raqamni bazadagi +998901234567 bilan bemalol solishtirish mumkin.

6.4 O'zingiz to'ldiring

Sana 27.09.2026 ko'rinishida keldi. Uni 27/09/2026 ga aylantiring:

const sana = "27.09.2026";

console.log(sana.[___:replaceAll](".", "/")); // 27/09/2026

const sana = "27.09.2026";

console.log(sana.replaceAll(".", "/")); // 27/09/2026

6.5 $ belgisi bilan ehtiyot bo'ling

replace va replaceAll ning ikkinchi argumentida $ belgisi maxsus ma'noga ega bo'lishi mumkin. $& — "topilgan bo'lak", $$ — "bitta $ belgisi":

console.log("Narx: X".replace("X", "$&!")); // Narx: X!
console.log("Narx: X".replace("X", "$$20")); // Narx: $20

Birinchi qatorda $& o'rniga topilgan X qo'yildi. Ikkinchisida $$ bitta $ ga aylandi. Oddiy matnda bu kamdan-kam uchraydi. Lekin almashtirish matnida $ bo'lsa va natija g'alati chiqsa — sababi shu.

6.6 replaceAll ham hamma narsani hal qilmaydi

trim bo'limidagi "Ali Valiyev" ni esga oling — so'zlar orasida uchta bo'sh joy bor edi. Uni replaceAll bilan tuzatishga urinib ko'ramiz:

const ism = "Ali   Valiyev";

console.log(ism.replaceAll("  ", " ")); // Ali  Valiyev

Hali ham ikkita bo'sh joy qoldi. Sababi: replaceAll uchta bo'sh joyning birinchi ikkitasini topib, bittaga almashtirdi. Uchinchisi yolg'iz qoldi va keyingi juftlikka qo'shildi.

"Bir yoki undan ko'p bo'sh joy" degan naqshni faqat regex ifodalay oladi: ism.replace(/\s+/g, " "). Buni RegExp asoslari darsida to'liq tushunasiz. Hozircha shuni biling: oddiy matn bilan almashtirish qo'lingizdan keladi, murakkab naqsh uchun regex kerak.

Tekshirib ko'ring: "a.b.c".replace(".", "-") va "a.b.c".replaceAll(".", "-") nima qaytaradi?

7. concat — satrlarni birlashtirish

concat bir yoki bir nechta satrni oxiriga qo'shadi:

const ism = "Ali";

console.log(ism.concat(" ", "Valiyev")); // Ali Valiyev
console.log("Soni: ".concat(5)); // Soni: 5

Son berilsa, u avval satrga aylanadi. Natija + operatori bilan bir xil: ism + " " + "Valiyev".

Amalda concat kam ishlatiladi. + va ayniqsa template literal qisqaroq va tushunarliroq: `${ism} Valiyev`. Tuzog'i ham bor — undefined ni ham jimgina matnga aylantiradi:

let familiya;

console.log("Ism: Ali ".concat(familiya)); // Ism: Ali undefined

concat ni boshqalarning kodida tanib olsangiz yetarli. Massivlarda ham shu nomli metod bor — uni massiv darsida ko'ramiz.

8. Hammasi birga: forma ma'lumotini tozalash

Ro'yxatdan o'tish formasidan uchta maydon keldi. Ularni saqlashdan oldin tozalaymiz:

const ismXom = "  jASUR ";
const emailXom = " Malika.Karimova@Mail.UZ ";
const telXom = "+998 (90) 123-45-67";

// Ism: chetlarni tozalash, birinchi harf katta, qolgani kichik
const ism = ismXom.trim();
const bosh = ism.slice(0, 1).toUpperCase();
const toza = bosh + ism.slice(1).toLowerCase();

// Email: chetlarni tozalash va kichik harf
const email = emailXom.trim().toLowerCase();

// Telefon: bo'sh joy, qavs va tirelarni o'chirish
const tel = telXom
  .replaceAll(" ", "")
  .replaceAll("(", "")
  .replaceAll(")", "")
  .replaceAll("-", "");

console.log(toza); // Jasur
console.log(email); // malika.karimova@mail.uz
console.log(tel); // +998901234567

Ism uchun oldingi darsdagi slice ishlatildi. slice(0, 1) — birinchi harf, u katta harfga o'tdi. slice(1) — qolgan hammasi, u kichik harfga o'tdi. Keyin ikkalasi + bilan qo'shildi.

Zanjirda tartib ham muhim. Ismni avval trim qilamiz, keyin kesamiz. Aks holda slice(0, 1) birinchi harfni emas, bo'sh joyni olardi.

9. Hujumchi nigohi

Forma — foydalanuvchidan keladigan har qanday matn. Uni faqat "chiroyli qilish" uchun emas, xavfsizlik uchun ham tozalaymiz.

Hujum 1: "soxta admin". Saytda admin degan login bor. Hujumchi Admin yoki admin (oxirida bo'sh joy) loginli yangi hisob ochadi. Dastur solishtirishda ularni har xil deb biladi va ro'yxatdan o'tkazadi. Endi chatda "Admin" nomli odam boshqalardan parol so'raydi — ko'pchilik unga ishonadi.

Qarshi chora: loginni saqlashdan oldin ham, solishtirishdan oldin ham bir xil tozalash:

const bor = "admin";
const yangi = " Admin ";

console.log(yangi === bor); // false
console.log(yangi.trim().toLowerCase() === bor); // true

Tozalangan ko'rinishda bu login allaqachon band. Dastur yangi hisob ochishni rad etadi.

Hujum 2: replace bilan "himoya". Ba'zi boshlovchilar xavfli HTML tegini shunchaki o'chirib tashlashga urinadi. Hujumchi esa tegni ikkiga bo'lib yozadi:

const hujum = "<scr<script>ipt>";

console.log(hujum.replaceAll("<script>", "")); // <script>

replaceAll o'rtadagi <script> ni o'chirdi. Qolgan bo'laklar birlashib, yana <script> ga aylandi! Qidirib-o'chirish usuli bilan himoya qilib bo'lmaydi. Foydalanuvchi matnini sahifaga xavfsiz chiqarishning to'g'ri usuli — escaping. Uning g'oyasini HTML darajasidagi xavfsizlik darsida ko'rgansiz, JavaScript'da to'liq XSS va DOM xavfsizligi darsida o'rganamiz.

10. Ko'p uchraydigan xatolar

10.1 Natijani saqlamaslik

let email = "  ali@mail.uz  ";
email.trim();

console.log(email.length); // 15

trim yangi satr qaytardi, lekin biz uni hech qayerga yozmadik. email avvalgidek bo'sh joylar bilan qoldi. To'g'risi:

let email = "  ali@mail.uz  ";
email = email.trim();

console.log(email.length); // 11

Bu — satr metodlaridagi eng ko'p uchraydigan xato. Ko'pchilik trim() "satrni tozalaydi" deb o'ylaydi. Aslida u tozalangan nusxani beradi.

10.2 Qavsni unutish

const ism = "ali";

console.log(`Salom, ${ism.toUpperCase}`);

Konsolda:

Salom, function toUpperCase() { [native code] }

Xato chiqmadi, lekin ekranda g'alati yozuv paydo bo'ldi. Qavssiz toUpperCase chaqirilmaydi — template literal metodning o'zini matnga aylantirdi. [native code] — "JavaScript'ning ichki kodi" degani. Ekranda shunday matn ko'rsangiz, qavsni unutgansiz. To'g'risi: ${ism.toUpperCase()}.

10.3 replace hammasini almashtiradi deb o'ylash

const narx = "1 250 000 so'm";

console.log(narx.replace(" ", "")); // 1250 000 so'm

Bo'sh joylarning faqat birinchisi o'chdi. Hammasini o'chirish kerak bo'lsa — replaceAll(" ", ""). Natijada "1250000so'm" bo'ladi.

10.4 Maydon bo'sh kelsa

let ism;
console.log(ism.trim());

TypeError: Cannot read properties of undefined (reading 'trim')

Tarjimasi: "undefined ning xususiyatlarini o'qib bo'lmaydi (trim o'qilayotgan edi)". Forma maydoni umuman yuborilmasa, qiymat undefined bo'ladi, unda esa metod yo'q. ?? operatori yordam beradi:

let ism;

console.log((ism ?? "").trim() === ""); // true

ism yo'q bo'lsa, bo'sh satr olinadi. trim xavfsiz ishlaydi va natija aniq "bo'sh maydon" bo'ladi.

11. Mashqlar

1-mashq (oson): Natijani oldindan ayting

• "Termiz".toUpperCase() →
• " Nukus ".trim() →
• "a-b-c".replace("-", "+") →
• "a-b-c".replaceAll("-", "") →
• "SHAHRISABZ".toLowerCase() →

console.log("Termiz".toUpperCase()); // TERMIZ
console.log("  Nukus  ".trim()); // Nukus
console.log("a-b-c".replace("-", "+")); // a+b-c
console.log("a-b-c".replaceAll("-", "")); // abc
console.log("SHAHRISABZ".toLowerCase()); // shahrisabz

2-mashq (o'rta): Promokodni tekshirish

Do'konning promokodi — KUZ2026. Mijoz telefonda shunday yozdi:

const kiritilgan = "  kuz2026 ";

Kiritilgan kodni tozalang (chetdagi bo'sh joylar va harf katta-kichikligi) va promokod bilan solishtiring. Natijaga qarab ternary bilan Chegirma qo'llandi yoki Promokod xato chiqaring.

Ishora: trim() va toUpperCase() ni zanjir qilib, natijani === bilan solishtiring. Promokod — texnik matn, shuning uchun toLocale... kerak emas.

const promokod = "KUZ2026";
const kiritilgan = "  kuz2026 ";

const toza = kiritilgan.trim().toUpperCase();
const javob = toza === promokod
  ? "Chegirma qo'llandi"
  : "Promokod xato";

console.log(toza); // KUZ2026
console.log(javob); // Chegirma qo'llandi

3-mashq (qiyin): Buyurtma formasini tozalash

Taksi buyurtmasi formasidan shunday ma'lumot keldi:

const ismXom = "  mALIKA  ";
const telXom = " 90-123-45-67 ";
const manzilXom = "Chilonzor   tumani,  12-uy";

Tozalab, konsolga chiqaring:

1. Ism: Malika — chetlar tozalangan, birinchi harf katta, qolgani kichik. Ishora: "Hammasi birga" bo'limidagi slice(0, 1) usuli.
2. Telefon: +998901234567. Ishora: avval trim, keyin replaceAll("-", ""), oxirida boshiga "+998" qo'shing.
3. Manzil: bo'sh joylarning birinchi ikki qatorini replaceAll(" ", " ") bilan qisqartiring va natijani chiqaring. Nega Chilonzor tumani, 12-uy to'liq chiqmaganini izohlang.

const ismXom = "  mALIKA  ";
const telXom = " 90-123-45-67 ";
const manzilXom = "Chilonzor   tumani,  12-uy";

const ism = ismXom.trim();
const bosh = ism.slice(0, 1).toUpperCase();
const tozaIsm = bosh + ism.slice(1).toLowerCase();
const tozaTel = "+998" + telXom.trim().replaceAll("-", "");
const tozaManzil = manzilXom.replaceAll("  ", " ");

console.log(tozaIsm); // Malika
console.log(tozaTel); // +998901234567
console.log(tozaManzil); // Chilonzor  tumani, 12-uy

12. Real ishda

• Ro'yxatdan o'tish va kirish. Email va login doim trim().toLowerCase() bilan saqlanadi va solishtiriladi. Busiz foydalanuvchilar "parolim to'g'ri, lekin kira olmayapman" deb shikoyat qiladi.
• Qidiruv. Onlayn do'kon qidiruvi so'rovni va mahsulot nomini kichik harfga keltirib solishtiradi.
• Telefon raqamlari. SMS xizmatlari (masalan, Eskiz) raqamni faqat raqamlar ko'rinishida qabul qiladi. Formadagi qavs va tirelar yuborishdan oldin olib tashlanadi.
• Shablonlar. Email va SMS matnlaridagi {ism} kabi joylar replaceAll bilan haqiqiy qiymatga almashtiriladi.

Real loyihalarda forma tekshiruvi uchun maxsus kutubxonalar ham ishlatiladi (masalan, Zod — kursda alohida o'rganamiz). Ular ichida ham aynan shu trim va toLowerCase ishlaydi.

Intervyuda "replace va replaceAll farqi nima?" va "satr metodlari asl satrni o'zgartiradimi?" savollari ko'p beriladi. Ikkalasiga ham endi aniq javob bera olasiz.

Xulosa

• toUpperCase va toLowerCase — katta va kichik harfga o'tkazadi. Harfsiz solishtirish uchun ikkala tomonni bir xil ko'rinishga keltiring.
• toLocaleUpperCase("tr") — turkcha qoidalar bilan. Texnik matnda faqat toUpperCase, o'zbekcha matnda hech qachon "tr" emas.
• trim, trimStart, trimEnd — chetdagi bo'sh joy, tab va yangi qatorlarni olib tashlaydi. O'rtaga tegmaydi.
• replace — faqat birinchisini, replaceAll — hammasini almashtiradi. O'chirish — "" ga almashtirish.
• concat ishlaydi, lekin template literal qulayroq.
• Hech bir metod asl satrni o'zgartirmaydi — natijani o'zgaruvchiga saqlang.

Keyingi dars: Unicode va emoji: matn ichki tuzilishi — nega emoji'da length "yolg'on" gapirishini va split("") uni buzib qo'yishini ko'ramiz.