Mundarija (22)
- 1. Kirish va motivatsiya
- 2. Nazariya — chuqur tushuntirish
- 2.1. Histogram (hist)
- 2.2. Bins (oraliqlar) tanlash
- 2.3. Taqsimot shakli
- 2.4. Zichlik (density)
- 2.5. Ko'p histogram (taqqoslash)
- 2.6. Histogram amaliyoti
- 2.7. Histogram tuzoqlari
- 2.8. Histogram — bir o'zgaruvchan taqsimoti
- 3. Tez ma'lumotnoma
- 4. Batafsil misollar
- Misol 1 — Histogram
- Misol 2 — Bins ta'siri
- Misol 3 — Bimodal taqsimot
- Misol 4 — Ko'p histogram (taqqoslash)
- 5. To'g'ri va noto'g'ri tushunishlar
- 6. Keng tarqalgan xatolar va yechimlari
- 7. Integratsiya — bu bilim qayerda kerak bo'ladi
- 8. Eng yaxshi amaliyotlar
- 9. Amaliy topshiriq
- Xulosa
5.5-dars: Histogram
5-QISM — VIZUALIZATSIYA · 5-dars
1. Kirish va motivatsiya
Histogram — bir o'zgaruvchanning taqsimotini ko'rsatuvchi asosiy grafik. U qiymatlarni oraliqlarga (bins) bo'lib, har oraliqda nechta qiymat borligini ustun balandligi bilan ko'rsatadi. Shu bilan taqsimot shakli ko'rinadi: simmetrik (qo'ng'iroq), qiyshiq (dum), bir cho'qqi yoki ikki cho'qqi (bimodal). 4.5-darsda taqsimot shaklini raqam bilan (skewness) ko'rdik; histogram esa uni ko'z bilan ochadi. Data Science'da har son ustunni tahlil qilishning birinchi qadami — histogram (shaklni ko'r). Nega muhim? (1) Taqsimot shakli — simmetrik/qiyshiq/bimodal; (2) Markaz va tarqoqlik — qayerda jamlangan, qanchalik keng; (3) Anomaliya — outlier, g'alati naqsh. Bu dars histogramni chuqur o'rgatadi — bir o'zgaruvchan taqsimoti.
Histogram — bir o'zgaruvchan taqsimoti: ax.hist (oraliqlarga bo'lib chastota), bins (oraliqlar soni — muhim tanlov), shakl (simmetrik/qiyshiq/bimodal — 4.5), markaz/tarqoqlik (qayerda jamlangan, keng), zichlik (density=True — foiz/ehtimol), taqqoslash (ko'p histogram — shaffof). Foydalanish: taqsimot shakli, markaz, anomaliya. Bu 4.5 (taqsimot), 5.1 (Matplotlib) bilan bog'liq. Histogram — taqsimot shakli. Bins. Chastota.
Real vaziyat. Data Scientist imtihon balli taqsimotini ko'rdi: ax.hist(ballar, bins=20) — shakl darrov (qo'ng'iroq — normal; markaz 70 atrofida). Bimodal: boshqa imtihon — ikki cho'qqi (40 va 80 — ikki guruh: tayyorlangan/tayyorlanmagan; o'rtacha aldaydi — 4.5). Qiyshiq: maosh histogram — o'ngga dum (ko'p past, kam juda katta; median afzal). Bins: kam bins (5) — qo'pol; ko'p bins (100) — shovqinli; ~20-30 (balans). Grafik shaklni ochdi (simmetrik/qiyshiq/bimodal — raqam yashiradi, 4.5). Histogram — taqsimot ko'zi (shakl, markaz).
Bu darsda histogramni o'rganamiz.
Bu darsda:
- Histogram (hist)
- Bins (oraliqlar) tanlash
- Taqsimot shakli
- Zichlik (density)
- Ko'p histogram (taqqoslash)
- Histogram amaliyoti
- Histogram tuzoqlari
- Amaliy: histogram modeli
ℹ Misollar real matplotlib/numpy bilan (Agg — grafik xususiyatlari matn bilan tekshiriladi) ishlaydi.
2. Nazariya — chuqur tushuntirish
2.1. Histogram (hist)
Oraliqlarga bo'lib chastota:
import matplotlib.pyplot as plt
import numpy as np
np.random.seed(0)
ballar = np.random.normal(70, 10, 1000)
fig, ax = plt.subplots()
ax.hist(ballar, bins=20) # 20 oraliqqa bo'lib chastota
ax.set_xlabel("Ball")
ax.set_ylabel("Chastota") Histogram (hist) — oraliqlarga bo'lib chastota: ax.hist(data, bins=20) (qiymatlarni oraliqlarga (bins) bo'lib, har oraliqda nechta — ustun balandligi). Sabab: bir o'zgaruvchan taqsimoti (qiymatlar qanday tarqalgan — ko'p qayerda, kam qayerda); histogram chastotani ko'rsatadi (har oraliqda nechta — shakl). ax.hist(data, bins=) (oraliqlar). Bar (kategoriya — 5.3) vs hist (son taqsimoti — oraliqlar). Histogram shaklni ochadi (4.5 — simmetrik/qiyshiq). Histogram — hist (oraliqlar, chastota). Taqsimot. Chastota.
2.2. Bins (oraliqlar) tanlash
Oraliqlar soni muhim:
# bins — oraliqlar soni (SHAKLGA TA'SIR QILADI)
ax.hist(data, bins=5) # kam — qo'pol (shakl yashirin)
ax.hist(data, bins=20) # o'rta — yaxshi (shakl ko'rinadi)
ax.hist(data, bins=100) # ko'p — shovqinli (har nuqta)
# bins tanlash: ~sqrt(n) yoki 20-50 (ma'lumotga qarab) Bins (oraliqlar) tanlash — muhim: bins (oraliqlar soni — shaklga ta'sir qiladi): kam bins (5 — qo'pol, shakl yashirin; detal yo'q), o'rta (20-30 — yaxshi, shakl ko'rinadi), ko'p bins (100 — shovqinli, har nuqta alohida). Sabab: bins shaklni o'zgartiradi (kam — silliq, detal yo'q; ko'p — shovqin, naqsh yo'qoladi); balans kerak (shakl ko'rinadi, shovqin yo'q). Tanlov: ~`sqrt(n)` yoki 20-50 (ma'lumotga qarab; sinab ko'r). Bir xil ma'lumot, turli bins — turli ko'rinish (bimodal bins bilan yashirinishi mumkin). Bins — oraliqlar soni (shaklga ta'sir). Balans. Muhim.
2.3. Taqsimot shakli
Taqsimot shakli — histogram ochadi 4.5-bob: simmetrik (qo'ng'iroq — o'rtacha markazda, teng; normal — bo'y), qiyshiq (dum — o'ngga (maosh, chet katta) yoki chapga; skewness 4.5), bimodal (ikki cho'qqi — ikki guruh; o'rtacha aldaydi), bir tekis (uniform — teng balandlik). Sabab: histogram shaklni ko'zga ochadi (raqam — skewness 4.5; histogram — ko'r); shakl statistikani belgilaydi (simmetrik — o'rtacha; qiyshiq — median; bimodal — segmentatsiya — 4.5). Histogram — birinchi qadam (son ustun — shakl ko'r; EDA 9-qism). Taqsimot shakli — simmetrik/qiyshiq/bimodal (histogram). Shakl. 4.5.
2.4. Zichlik (density)
Zichlik (density) — chastota o'rniga foiz: ax.hist(data, density=True) (y o'q chastota (nechta) o'rniga zichlik (foiz/ehtimol — maydon 1 ga teng)). Sabab: ko'p histogram taqqoslash (turli hajmli ma'lumot — chastota adolatsiz: 1000 vs 100; zichlik — foiz, adolatli), ehtimol (zichlik — ehtimol zichligi; taqsimot egrisi — normal solishtirish). Chastota (nechta — bir ma'lumot), zichlik (foiz — taqqoslash, ehtimol). KDE (zichlik egrisi — seaborn 5.7, silliq). Zichlik — density=True (foiz — taqqoslash). Ehtimol. Taqqoslash.
2.5. Ko'p histogram (taqqoslash)
Ko'p histogram (taqqoslash) — ikki taqsimot: ax.hist(a, alpha=0.5, label="A") + ax.hist(b, alpha=0.5, label="B") (shaffof — alpha; ustma-ust ko'rinadi; legend). Sabab: ikki guruh taqsimotini solishtirish (erkak vs ayol bo'yi; A vs B ball); ustma-ust shaffof (alpha — ikkalasi ko'rinadi). Zichlik (density=True — turli hajm adolatli). Muhim: ko'p histogram chalkash bo'lishi mumkin (2-3 yetadi; ko'p — box plot 5.6 yoki alohida). Ko'p histogram — shaffof (alpha, taqqoslash). Solishtirish. Shaffof.
2.6. Histogram amaliyoti
Histogram amaliyoti: ax.hist (taqsimot — oraliqlar); bins (oraliqlar — balans 20-30); shakl (simmetrik/qiyshiq/bimodal — 4.5); density (foiz — taqqoslash); ko'p histogram (shaffof alpha — solishtirish); bezash (title/label); Pandas (df["ustun"].hist() — tez); birinchi qadam (son ustun — shakl ko'r). Tuzoqlar: bins noto'g'ri (kam — yashirin, ko'p — shovqin), kategoriyaga hist (bar), o'q boshi (hist chastota — 0 dan), ko'p histogram chalkash. Amaliyot — hist, bins, shakl, density. Taqsimot. Shakl.
2.7. Histogram tuzoqlari
Histogram asosiy tuzoqlari: bins noto'g'ri (kam bins (5) — shakl yashirin (bimodal bir cho'qqi ko'rinadi); ko'p bins (100) — shovqinli (har nuqta, naqsh yo'q); balans 20-30, sqrt(n); bir xil ma'lumot, turli bins — turli xulosa); kategoriyaga hist (kategoriya — bar 5.3-bob; hist son taqsimoti uchun); bimodal yashirinish (kam bins — ikki cho'qqi bir cho'qqi; ko'p bins sina); ko'p histogram chalkash (3+ ustma-ust — o'qib bo'lmaydi; box plot 5.6 yoki alohida); hajm adolatsiz (ko'p histogram — turli hajm; density=True foiz); outlier siqadi (bir outlier — o'q kengayadi, asosiy taqsimot siqiladi; outlier tekshir/kesish); NaN (hist NaN — xato; dropna). Sabab: histogram bins/shakl nozik (bins tanlov — shakl o'zgaradi; bimodal yashirinish — jim xato). Yechim: bins balans (sina), bar (kategoriya), density (taqqoslash), outlier tekshir. Tuzoqlar — bins, kategoriya, bimodal, hajm.
2.8. Histogram — bir o'zgaruvchan taqsimoti
Histogram asosiy g'oyasi — bir o'zgaruvchan taqsimoti: qiymatlarni oraliqlarga (bins) bo'lib, har oraliqda nechta (chastota — ustun balandlik); taqsimot shaklini ko'zga ochadi (simmetrik/qiyshiq/bimodal — raqam yashiradi, 4.5). ax.hist (oraliqlar, chastota), bins (oraliqlar soni — shaklga ta'sir, balans 20-30), shakl (simmetrik — normal; qiyshiq — dum; bimodal — ikki guruh; 4.5), zichlik (density — foiz, taqqoslash), ko'p histogram (shaffof alpha — solishtirish). Foydalanish: taqsimot shakli (birinchi qadam — son ustun ko'r), markaz/tarqoqlik (qayerda jamlangan, keng), anomaliya (outlier, g'alati naqsh). Muhim: bins tanlov (shakl o'zgaradi — sina), kcategoriya — bar 5.3-bob. Data Science'da doim (son ustun tahlili — histogram birinchi; EDA 9-qism; statistika + histogram). Bu 4.5 (taqsimot — skewness) davomi (histogram — shakl ko'r) va 5.6 (box plot), 5.7 (seaborn — KDE) bilan. Histogram — bir o'zgaruvchan taqsimoti (hist, shakl). Taqsimot. Shakl.
3. Tez ma'lumotnoma
import matplotlib.pyplot as plt
# HISTOGRAM (bir o'zgaruvchan taqsimoti):
fig, ax = plt.subplots()
ax.hist(data, bins=20) # 20 oraliqqa chastota
# BINS (oraliqlar — SHAKLGA TA'SIR):
ax.hist(data, bins=5) # kam — qo'pol (yashirin)
ax.hist(data, bins=20) # o'rta — yaxshi
ax.hist(data, bins=100) # ko'p — shovqinli
# balans: ~sqrt(n) yoki 20-50
# SHAKL 4.5-bob:
# simmetrik (qo'ng'iroq) · qiyshiq (dum) · bimodal (2 cho'qqi)
# ZICHLIK (foiz — taqqoslash):
ax.hist(data, density=True)
# KO'P HISTOGRAM (taqqoslash — shaffof):
ax.hist(a, alpha=0.5, label="A"); ax.hist(b, alpha=0.5, label="B")
ax.legend()
# PANDAS (tez):
df["ustun"].hist(bins=20)
QOIDA: bins balans (sinab) · kategoriya — bar · density (taqqoslash) · birinchi qadamHistogram xulosasi
Histogram — bir o'zgaruvchan taqsimoti (hist)
Oraliqlarga (bins) bo'lib chastota (ustun balandlik)
Bins — oraliqlar soni (SHAKLGA ta'sir; balans 20-30)
Shakl — simmetrik/qiyshiq/bimodal (4.5; raqam yashiradi)
Density (foiz — taqqoslash) · ko'p histogram (alpha)4. Batafsil misollar
Misollar real matplotlib/numpy bilan (Agg — grafik xususiyatlari matn bilan tekshiriladi) ishlaydi.
Misol 1 — Histogram
"""Histogram (real matplotlib/numpy)."""
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")
import matplotlib.pyplot as plt
import numpy as np
def main() -> None:
np.random.seed(0)
ballar = np.random.normal(70, 10, 1000)
fig, ax = plt.subplots()
n, bins, patches = ax.hist(ballar, bins=20)
print("=== 1. Oraliqlar (bins) ===")
print(f" ustunlar soni: {len(patches)}")
print("\n=== 2. Chastota (jami) ===")
print(f" jami: {int(n.sum())} (1000 qiymat)")
print("\n=== 3. Eng baland oraliq (markaz) ===")
print(f" eng ko'p oraliq indeks: {n.argmax()} (markaz ~70)")
print("\n=== 4. Shakl ===")
print(" qo'ng'iroq (normal — markazda ko'p)")
plt.close(fig)
print(" ⭐ Histogram — taqsimot (oraliqlar, chastota)")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. Oraliqlar (bins) ===
ustunlar soni: 20
=== 2. Chastota (jami) ===
jami: 1000 (1000 qiymat)
=== 3. Eng baland oraliq (markaz) ===
eng ko'p oraliq indeks: 11 (markaz ~70)
=== 4. Shakl ===
qo'ng'iroq (normal — markazda ko'p)
⭐ Histogram — taqsimot (oraliqlar, chastota)Nima ko'rsatdi: 2.1-bo'lim.
Misol 2 — Bins ta'siri
"""Bins ta'siri (real matplotlib/numpy)."""
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")
import matplotlib.pyplot as plt
import numpy as np
def main() -> None:
np.random.seed(0)
data = np.random.normal(50, 10, 1000)
print("=== 1. Kam bins (5) ===")
fig, ax = plt.subplots()
n5, _, _ = ax.hist(data, bins=5)
print(f" ustunlar: {len(n5)} (qo'pol)")
plt.close(fig)
print("\n=== 2. O'rta bins (20) ===")
fig, ax = plt.subplots()
n20, _, _ = ax.hist(data, bins=20)
print(f" ustunlar: {len(n20)} (yaxshi)")
plt.close(fig)
print("\n=== 3. Ko'p bins (100) ===")
fig, ax = plt.subplots()
n100, _, _ = ax.hist(data, bins=100)
print(f" ustunlar: {len(n100)} (shovqinli)")
plt.close(fig)
print("\n=== 4. Xulosa ===")
print(" bins shaklga ta'sir (kam qo'pol, ko'p shovqin)")
print(" ⭐ Bins — oraliqlar (balans 20-30)")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. Kam bins (5) ===
ustunlar: 5 (qo'pol)
=== 2. O'rta bins (20) ===
ustunlar: 20 (yaxshi)
=== 3. Ko'p bins (100) ===
ustunlar: 100 (shovqinli)
=== 4. Xulosa ===
bins shaklga ta'sir (kam qo'pol, ko'p shovqin)
⭐ Bins — oraliqlar (balans 20-30)Nima ko'rsatdi: 2.2-bo'lim.
Misol 3 — Bimodal taqsimot
"""Bimodal taqsimot histogrami (real matplotlib/numpy)."""
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")
import matplotlib.pyplot as plt
import numpy as np
def main() -> None:
np.random.seed(0)
guruh1 = np.random.normal(40, 5, 500)
guruh2 = np.random.normal(80, 5, 500)
imtihon = np.concatenate([guruh1, guruh2])
print("=== 1. O'rtacha (aldaydi) ===")
print(f" o'rtacha: {round(imtihon.mean(), 0)} (hech kim ~60 emas)")
print("\n=== 2. Histogram (ikki cho'qqi) ===")
fig, ax = plt.subplots()
n, _, _ = ax.hist(imtihon, bins=20)
print(f" ustunlar: {len(n)}")
print("\n=== 3. Ikki cho'qqi ko'rinadi ===")
# chap va o'ng yarim
chap_max = n[:10].max()
ong_max = n[10:].max()
print(f" chap cho'qqi: {int(chap_max)}, o'ng cho'qqi: {int(ong_max)}")
print("\n=== 4. Xulosa ===")
print(" histogram bimodalni ko'rsatadi (o'rtacha yashiradi)")
plt.close(fig)
print(" ⭐ Histogram — shakl (bimodal)")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. O'rtacha (aldaydi) ===
o'rtacha: 60.0 (hech kim ~60 emas)
=== 2. Histogram (ikki cho'qqi) ===
ustunlar: 20
=== 3. Ikki cho'qqi ko'rinadi ===
chap cho'qqi: 132, o'ng cho'qqi: 142
=== 4. Xulosa ===
histogram bimodalni ko'rsatadi (o'rtacha yashiradi)
⭐ Histogram — shakl (bimodal)Nima ko'rsatdi: 2.3-bo'lim.
Misol 4 — Ko'p histogram (taqqoslash)
"""Ko'p histogram: taqqoslash (real matplotlib/numpy)."""
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")
import matplotlib.pyplot as plt
import numpy as np
def main() -> None:
np.random.seed(0)
erkak = np.random.normal(175, 7, 500)
ayol = np.random.normal(162, 6, 500)
fig, ax = plt.subplots()
ax.hist(erkak, bins=20, alpha=0.5, label="Erkak")
ax.hist(ayol, bins=20, alpha=0.5, label="Ayol")
ax.legend()
print("=== 1. Ikki histogram ===")
print(f" o'rtachalar: erkak {round(erkak.mean(),0)}, ayol {round(ayol.mean(),0)}")
print("\n=== 2. Shaffof (alpha) ===")
print(f" alpha=0.5 (ikkalasi ko'rinadi)")
print("\n=== 3. Legend ===")
yorliqlar = [t.get_text() for t in ax.get_legend().get_texts()]
print(f" yorliqlar: {yorliqlar}")
print("\n=== 4. Xulosa ===")
print(" ko'p histogram — taqqoslash (shaffof)")
plt.close(fig)
print(" ⭐ Ko'p histogram — solishtirish (alpha)")
if __name__ == "__main__":
main()Natijaning muhim qismi:
=== 1. Ikki histogram ===
o'rtachalar: erkak 175.0, ayol 162.0
=== 2. Shaffof (alpha) ===
alpha=0.5 (ikkalasi ko'rinadi)
=== 3. Legend ===
yorliqlar: ['Erkak', 'Ayol']
=== 4. Xulosa ===
ko'p histogram — taqqoslash (shaffof)
⭐ Ko'p histogram — solishtirish (alpha)Nima ko'rsatdi: 2.5-bo'lim.
5. To'g'ri va noto'g'ri tushunishlar
| Noto'g'ri fikr | To'g'risi |
|---|---|
| "histogram = bar" | Son taqsimoti (bar — kategoriya) |
| "bins muhim emas" | Shaklga ta'sir (balans) |
| "kam bins yaxshi" | Shakl yashirin (bimodal) |
| "ko'p bins aniqroq" | Shovqinli (naqsh yo'q) |
| "shakl raqamda" | Histogram ko'rsatadi (4.5) |
| "chastota doim" | density (taqqoslash) |
| "ko'p histogram OK" | 2-3 (chalkash — box plot) |
| "kategoriyaga hist" | Son (kategoriya — bar) |
6. Keng tarqalgan xatolar va yechimlari
1. Bins noto'g'ri
ax.hist(data, bins=5) # kam (bimodal yashirin) # ⚠️
ax.hist(data, bins=20) # balans (sinab ko'r) # ✅2. Kategoriyaga hist
ax.hist(shaharlar) # kategoriya (noto'g'ri) # ⚠️
ax.bar(shaharlar, sanoq) # bar (kategoriya — 5.3) # ✅3. Hajm adolatsiz
ax.hist(katta); ax.hist(kichik) # turli hajm (adolatsiz) # ⚠️
ax.hist(..., density=True) # foiz (adolatli) # ✅4. Ko'p histogram
# 5 histogram ustma-ust (chalkash) # ⚠️
# box plot 5.6-bob yoki alohida # ✅5. Bimodal yashirinishi
ax.hist(bimodal, bins=5) # bir cho'qqi ko'rinadi # ⚠️
ax.hist(bimodal, bins=30) # ikki cho'qqi (sina) # ✅6. Outlier siqadi
ax.hist(data_outlier) # o'q kengayadi (asosiy siqiladi) # ⚠️
# outlier tekshir/kesish (asosiy taqsimot) # ✅7. NaN
ax.hist(data_nan) # NaN xato # ⚠️
ax.hist(data.dropna()) # NaN tashlash # ✅7. Integratsiya — bu bilim qayerda kerak bo'ladi
- 4.5-dars (o'tilgan): Taqsimot (skewness — shakl)
- 4.6-dars (o'tilgan): Normal (qo'ng'iroq)
- 5.6-dars: Box plot (taqsimot — kvartil)
- 5.7-dars: Seaborn (histplot, KDE)
- 9-qism (reja): EDA (univariate)
8. Eng yaxshi amaliyotlar
ax.hist— son taqsimoti (kategoriya — bar).Bins balans (20-30, sinab ko'r).
Shakl ko'r (simmetrik/qiyshiq/bimodal).
density— taqqoslash (turli hajm).Ko'p histogram — shaffof (
alpha, 2-3).Bimodal — bins sina (yashirinmasin).
Histogram — son ustun birinchi qadam.
Histogram — bir o'zgaruvchan taqsimoti.
9. Amaliy topshiriq
Vazifa 1: Bashorat qiling
1. # histogram nima?
2. # hist nima qiladi?
3. # bins nima?
4. # bins shaklga ta'sirmi?
5. # kam bins?
6. # ko'p bins?
7. # qanday shakllar?
8. # density nima?
9. # ko'p histogram?
10. # kategoriyaga hist?
11. # bimodal ko'rinadimi?
12. # nega histogram muhim?Javoblar
- Bir o'zgaruvchan taqsimoti
- Oraliqlarga bo'lib chastota
- Oraliqlar soni
- Ha (shakl o'zgaradi)
- Qo'pol (shakl yashirin)
- Shovqinli (naqsh yo'q)
- Simmetrik/qiyshiq/bimodal
- Foiz/ehtimol (taqqoslash)
- Shaffof (alpha — taqqoslash)
- Yo'q (bar)
- Ha (yetarli bins bilan)
- Taqsimot shakli (birinchi qadam)
Vazifa 2: Xatolarni tuzating
1. ax.hist(data, bins=5) # bimodal
2. ax.hist(shaharlar) # kategoriya
3. ax.hist(katta); ax.hist(kichik) # hajm
4. # 5 histogram ustma-ust
5. ax.hist(data_nan) # NaNJavoblar
1. bins=20-30 (sina)
2. ax.bar (kategoriya)
3. density=True (foiz)
4. box plot (5.6)
5. data.dropna()Vazifa 3: Histogram
Modellang:
- Oraliqlar
- Chastota
- Taqsimot
- Son
Vazifa 4: Bins
Modellang:
- Oraliqlar soni
- Kam (qo'pol)
- Ko'p (shovqin)
- Balans
Vazifa 5: Shakl
Modellang:
- Simmetrik
- Qiyshiq
- Bimodal
- 4.5
Vazifa 6: Density/ko'p
Modellang:
- Foiz
- Taqqoslash
- Shaffof
- alpha
Vazifa 7: O'ylash
Bir xil ma'lumot turli bins soni bilan butunlay boshqa ko'rinishga ega bo'lishi mumkin (kam bins — qo'pol, ko'p bins — shovqinli; bimodal yashirinishi mumkin). Nima uchun bins tanlash muhim va sub'ektiv, va nega bir necha bins qiymatini sinab ko'rish (bitta emas) yaxshi amaliyot?
Javob
Qisqa javob: Bins tanlov muhim/sub'ektiv, bir necha bins sinash yaxshi, chunki: (1) bins shaklni o'zgartiradi — histogram oraliqlarga bog'liq (kam bins — keng oraliq, silliq/qo'pol, detal yo'q; ko'p bins — tor oraliq, shovqinli, har nuqta); bir xil ma'lumot, turli bins — turli shakl (bimodal kam bins bilan bir cho'qqi; ko'p bins bilan ikki); (2) sub'ektiv — "to'g'ri" bins yo'q (qoida taxminan — sqrt(n), Sturges; lekin ma'lumotga bog'liq — sinab ko'rish); tanlov maqsadga (umumiy shakl — kam; detal — ko'proq); (3) yashirin naqsh — noto'g'ri bins naqshni yashiradi (bimodal — kam bins bir cho'qqi; g'alati naqsh — ko'p bins shovqin). "Nega bir necha sinash": (a) shakl barqarorligi — turli bins bir xil shakl ko'rsatsa — ishonchli (haqiqiy naqsh); turli bins turli shakl — ehtiyot (bins artefakti); (b) naqsh tekshir — bimodal (2 cho'qqi) — turli bins bilan sina (bir cho'qqi kam bins artefakti-mi?); (c) shovqin vs signal — ko'p bins (shovqin — tasodifiy o'ynash) vs kam bins (signal — asosiy shakl); balans (signal ko'rinadi, shovqin yo'q); (d) maqsad — umumiy shakl (kam) yoki detal (ko'p) — maqsadga bins. Saboqlar: bins shaklni o'zgartiradi (kam qo'pol, ko'p shovqin); sub'ektiv (to'g'ri bins yo'q — ma'lumotga); bir necha sina (shakl barqaror-mi); yashirin naqsh (bimodal — bins tekshir). To'g'ri: bir necha bins sina (20, 30, 50); shakl barqaror — ishonchli; artefakt — ehtiyot. Muvozanat: kam bins (umumiy — silliq) + ko'p bins (detal — shovqin); balans (signal, shovqin yo'q — sinab). Bu vizualizatsiya nozikligi (bins — sub'ektiv, shaklga ta'sir; sinab ko'r — bir bins aldash mumkin; halol — ma'lumotni to'g'ri ko'rsatish). Histogram — bins sina (shakl barqarorligi).
1. Nega bins muhim/sub'ektiv
- Bins shaklni o'zgartiradi (kam qo'pol, ko'p shovqin)
- Bir xil ma'lumot, turli bins — turli shakl
- "To'g'ri" bins yo'q (ma'lumotga — sinab)
2. Nega bir necha sina
- Shakl barqarorligi (turli bins bir shakl — ishonchli)
- Naqsh tekshir (bimodal — artefakt-mi)
- Shovqin vs signal (balans)
- Maqsad (umumiy/detal)
3. Bins ta'siri
| Kam bins | Ko'p bins |
|---|---|
| Qo'pol (silliq) | Shovqinli |
| Detal yo'q | Naqsh yo'q |
| Bimodal yashirin | Har nuqta |
4. Saboqlar
- Bins shaklni o'zgartiradi (sub'ektiv)
- Bir necha sina (barqaror-mi)
- Yashirin naqsh (bimodal — tekshir)
- Balans (signal, shovqin yo'q)
5. Xulosa
- Bins shaklga ta'sir (kam/ko'p — turli)
- Sub'ektiv (to'g'ri bins yo'q — sina)
- Bir necha bins (shakl barqaror — ishonchli)
- Halol (ma'lumotni to'g'ri ko'rsatish)
Nimani mustahkamlaydi: 2.2, 2.7-bo'limlar.
Xulosa
Bu darsda histogramni o'rgandik.
Eng muhim uch fikr:
Histogram va bins. Histogram (
ax.hist(data, bins=20)) — qiymatlarni oraliqlarga (bins) bo'lib, har oraliqda nechta (chastota — ustun balandlik; bir o'zgaruvchan taqsimoti). Bins (oraliqlar soni — shaklga ta'sir): kam (5 — qo'pol, yashirin), o'rta (20-30 — yaxshi), ko'p (100 — shovqinli); balans (~`sqrt(n)`, sinab ko'r; bir xil ma'lumot turli bins — turli shakl).Shakl va zichlik. Taqsimot shakli — histogram ko'zga ochadi 4.5-bob: simmetrik (qo'ng'iroq — normal), qiyshiq (dum — maosh), bimodal (ikki cho'qqi — ikki guruh, o'rtacha aldaydi). Zichlik (
density=True— chastota o'rniga foiz/ehtimol; turli hajm taqqoslash adolatli). Ko'p histogram — shaffof (alpha— ustma-ust, solishtirish; legend; 2-3).Taqsimot ko'rish. Histogram — bir o'zgaruvchan taqsimoti (shakl, markaz, tarqoqlik — son ustun birinchi qadam); shakl statistikani belgilaydi (simmetrik — o'rtacha; qiyshiq — median; bimodal — segmentatsiya; 4.5). Bins sub'ektiv (bir necha sina — shakl barqaror-mi; noto'g'ri bins naqshni yashiradi). Data Science'da doim (son ustun tahlili; EDA 9-qism; statistika + histogram). Tuzoqlar: bins noto'g'ri (yashirin/shovqin), kategoriyaga hist (bar), hajm adolatsiz (
density), bimodal yashirinish.
Keyingi darsda box plot (quti diagramma)ni o'rganamiz: taqsimotni 5 son bilan (beshtalik xulosa — 4.4), outlier va guruhlar taqqoslashi.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!