JavaScript Full-stackVPS'ga avtomatik deploy: SSH va Docker orqali
JavaScript Full-stack · 34-qism. CI/CD, monitoring, bulut

VPS'ga avtomatik deploy: SSH va Docker orqali

23 daqiqa6/30-dars

Qisqacha: CI yashil bo'lsa, CD workflow'i ikki image quradi va registry'ga (GHCR) yuklaydi. Keyin serverga SSH bilan bitta so'z yuboradi: image tegi, masalan sha-5955f74…. Serverdagi kalit faqat bitta skriptni ishga tushira oladi. Skript tegni qat'iy tekshiradi, qulf oladi, image'larni tortadi, migratsiyani bajaradi, konteynerlarni yangilaydi va tirikligini tekshiradi. Biror qadam yiqilsa — oldingi tegga o'zi qaytadi. Kanonda birinchi to'liq avtomatik deploy push'dan keyin 6 daqiqa 14 soniyada tugadi.

Bu darsda

  • CI'dan keyin avtomatik ishga tushadigan CD workflow'ini o'qiysiz.
  • Serverda faqat bitta buyruq bajara oladigan deploy foydalanuvchisi va kalitini sozlaysiz.
  • known_hosts nega kerakligini va uni qanday tekshirishni tushuntirasiz.
  • Idempotent deploy skripti bosqichlarini va avtomatik qaytishni o'qiysiz.
  • Kanon deploy skriptidagi ikki haqiqiy xatoni va ularning tuzatilishini ko'rasiz.

Oldin bilishingiz kerak: Registry va image teglash, Actions xavfsizligi, Compose production'da, SSH chuqur, Foydalanuvchilar, guruhlar va sudo.

1. Nega bu kerak?

33-qismda vazifalar serverga qo'lda chiqarildi (Deploy II: o'z serverda). Endi CI har push'da kodni tekshiradi, lekin yashil commit serverga o'zi bormaydi — kimdir terminalni ochishi kerak.

Avtomatlashtirishning xavfli tomoni ham bor. CI serverga kirishi uchun unga kalit beriladi. Agar bu kalit oddiy SSH kaliti bo'lsa va foydalanuvchi docker guruhida tursa, CI amalda root. Workflow'ga tushgan bitta begona qadam — va server boshqa odamniki.

Hayotiy o'xshatish: mehmonxona kartasi. Mehmon kartasi butun binoni ochmaydi — faqat bitta xonani va faqat belgilangan muddatda. Bu darsdagi deploy kaliti ham shunday: u faqat bitta eshikni ochadi — "shu tegni deploy qil".

2. Umumiy sxema

2.1 Push'dan serverga

Kanon tajribasida (IlmHamroh, 2026-11) zanjir shunday:

sequenceDiagram
  participant D as Dasturchi
  participant CI as CI workflow
  participant CD as CD workflow
  participant R as GHCR
  participant S as Server
  D->>CI: push main
  CI-->>CD: CI tugadi, yashil
  CD->>R: api va web image, sha teg
  CD->>S: ssh ci-deploy sha-teg
  S->>R: docker pull
  S->>S: migratsiya, up, health
  S-->>CD: TAYYOR
  CD->>S: tashqaridan curl

Ikki workflow ataylab alohida. CI har push va PR'da yuradi, CD esa faqat main dagi yashil CI'dan keyin. Bu — CI/CD tushunchasi darsidagi continuous deployment: tugmani mashina bosadi.

2.2 workflow_run: CI tugaganda

CD faylining boshi (cd.yml, izohlar va description qatori olib tashlandi):

yaml
on:
  workflow_run:
    workflows: [CI]
    types: [completed]
    branches: [main]
  workflow_dispatch:
    inputs:
      teg:
        required: false

workflow_run — "boshqa workflow tugaganda"; u faqat cd.yml sukut tarmog'ida (main) turgan bo'lsa ishga tushadi. workflows: [CI] — ci.yml dagi name: CI. Lekin "tugadi" — "yashil" degani emas: qizil CI ham tugaydi. Shuning uchun image job'ida shart bor (cd.yml dan bitta qator):

text
    if: (github.event_name == 'workflow_dispatch' && inputs.teg == '') || github.event.workflow_run.conclusion == 'success'

CI qizil bo'lsa, conclusion — failure, image qurilmaydi va deploy bo'lmaydi. workflow_dispatch va teg kiritish maydoni — qo'lda qayta deploy va rollback uchun, ularni Rollback, reliz boshqaruvi va feature flag darsida ishlatamiz.

concurrency: cd-production va cancel-in-progress: false — deploy'lar navbatga turadi va yarmida uzilmaydi (Actions tezligi).

2.3 Image'lar: arm64, GHCR, sha- teg

Image job'i — Actions tezligi darsidagi qayta ishlatiladigan _image.yml. Uchta tafsilot muhim:

  • runs-on: ubuntu-24.04-arm. Kanon serveri — ARM64. Image to'g'ridan-to'g'ri arm64 runner'da quriladi. 33-qismda lokal emulyatsiya (QEMU) bilan multi-arch build Docker'ni osdirgan edi.
  • Registry — GHCR (ghcr.io), GitHub'ning o'z registry'si. Kirish uchun alohida parol kerak emas: job'ning GITHUB_TOKEN i packages: write ruxsati bilan yozadi (Actions xavfsizligi).
  • Teg — sha-<40 hex>. Har commit'ga bitta o'zgarmas teg (Registry va image teglash). latest yo'q: rollback "qaysi image edi?" degan savolsiz ishlaydi.

Teg qatori (_image.yml dan, nomlar almashtirilgan):

text
          tags: ghcr.io/login/vazifalar/${{ inputs.nom }}:${{ steps.teg.outputs.teg }}

Kanonda repo ochiq edi, GHCR paketlari ham ochiq — server image'ni login'siz tortdi. Yopiq repo'da serverga read:packages huquqli token bilan docker login ghcr.io kerak (GitHub Docs, tekshirildi, 2026-11; kursda sinalmagan).

3. Server tomoni: bitta eshikli kalit

3.1 Uch himoya qatlami

CI serverda nima qila olishini uch joy cheklaydi:

Qatlam Nima Natija
authorized_keys restrict,command="…" kalit qaysi buyruqni so'rasa ham, faqat deploy skripti ishlaydi
sudoers bitta qator, bitta skript sudo bilan boshqa hech narsa yo'q
deploy skripti teg regex bilan tekshiriladi skriptga faqat image tegi o'tadi

Foydalanuvchi docker guruhiga qo'shilmaydi: docker guruhi = root huquqi (Foydalanuvchilar, guruhlar va sudo).

3.2 tayyorla.sh: foydalanuvchini bir marta tayyorlash

Loyihaga deploy/server/tayyorla.sh qo'shildi. Uni root bir marta ishga tushiradi:

bash
bash tayyorla.sh ci-deploy "ssh-ed25519 AAAA… ci-deploy"

Bizda deploy foydalanuvchisi — ci-deploy. 33-qismdagi PM2 sxemasida deploy foydalanuvchisi o'z sudo ro'yxati bilan bor edi, ular aralashmasin.

Skript to'rt ish qiladi (to'liq matni darsning «Loyiha qadami» bo'limida):

  1. Foydalanuvchi yaratadi va parolini qulflaydi (passwd -l) — kirish faqat kalit bilan.
  2. Deploy skriptini /opt/ci-deploy/bin/deploy ga root egaligida qo'yadi. Foydalanuvchi uni o'zgartira olmaydi, aks holda sudo orqali root bo'lardi.
  3. Sudoers qoidasini avval vaqtinchalik faylda visudo -cf bilan tekshiradi, keyin joyiga ko'chiradi. Xato qoida sudo'ni butunlay buzib qo'ymaydi.
  4. authorized_keys ni yozadi — u ham root'niki, 644. Foydalanuvchi o'ziga yangi kalit qo'sha olmaydi.

Kanon serveridagi natija (nomlar va kalit izohi almashtirilgan, server nomi — server):

text
uid=1000(ci-deploy) gid=1000(ci-deploy) groups=1000(ci-deploy)
ci-deploy ALL=(root) NOPASSWD: /opt/ci-deploy/bin/deploy
root:root 440 /etc/sudoers.d/ci-deploy
root:root 644 /home/ci-deploy/.ssh/authorized_keys
root:root 755 /opt/ci-deploy/bin/deploy
restrict,command="sudo /opt/ci-deploy/bin/deploy \"$SSH_ORIGINAL_COMMAND\"" ssh-ed25519 AAAAC3NzaC1l… ci-deploy
ci-deploy L 2026-11-07 0 99999 7 -1
User ci-deploy may run the following commands on server:
    (root) NOPASSWD: /opt/ci-deploy/bin/deploy

groups da faqat o'z guruhi — docker ham, sudo ham yo'q. passwd -S dagi L — parol qulflangan. sudo -l — bitta buyruq.

3.3 authorized_keys dagi majburiy buyruq

Asosiy qator — authorized_keys dagi kalit oldidagi parametrlar:

  • restrict — port uzatish, agent uzatish, X11 va terminal (PTY) taqiqlanadi, ~/.ssh/rc ham bajarilmaydi;
  • command="…" — klient qanday buyruq so'rasa ham, shu buyruq bajariladi. So'ralgan satr esa SSH_ORIGINAL_COMMAND o'zgaruvchisida keladi.

CI ssh ci-deploy@server sha-5955f74… deb yuboradi. Server sudo /opt/ci-deploy/bin/deploy "sha-5955f74…" ni bajaradi.

Nega $SSH_ORIGINAL_COMMAND qo'shtirnoq ichida? sudo muhit o'zgaruvchilarini tozalaydi (env_reset), shuning uchun qiymat skriptga argument sifatida beriladi. Qo'shtirnoq uni bitta argumentga aylantiradi. O'zgaruvchi kengaygandan keyin shell uni qayta tahlil qilmaydi: ; yoki $(...) oddiy matn bo'lib qoladi. Ularni skriptdagi regex rad etadi.

3.4 Kalit, known_hosts va sirlar

Kalit kompyuteringizda yaratiladi, maxfiy qismi esa faqat GitHub environment sirida yashaydi:

bash
ssh-keygen -t ed25519 -N "" -C ci-deploy -f ci-deploy
gh secret set DEPLOY_SSH_KEY --env production < ci-deploy
rm ci-deploy

Kanonda maxfiy kalit sirga yozilgach darhol o'chirildi. Sir production environment'ida — unga faqat main kira oladi (Actions xavfsizligi).

known_hosts — "men aynan qaysi serverga ulanyapman?" savoliga javob. Usiz klient birinchi ulanishda serverning kalitiga ko'r-ko'rona ishonadi. Hujumchi tarmoqda o'zini server qilib ko'rsatsa, CI deploy buyrug'ini unga yuboradi. Kanonda server kaliti tashqaridan olindi (ssh-keyscan) va server ichidagi fayl bilan solishtirildi (barmoq izi qisqartirildi va o'ylab topilgan qiymatga almashtirildi):

text
keyscan:  256 SHA256:Xq3kVt7a…9fLw 203.0.113.10 (ED25519)
server:   256 SHA256:Xq3kVt7a…9fLw root@server (ED25519)

Ikkalasi bir xil — demak tashqaridan olingan kalit haqiqiy. Ikkinchi qator server konsolida (provayder paneli yoki allaqachon ishonchli SSH sessiya) ssh-keygen -lf /etc/ssh/ssh_host_ed25519_key.pub bilan olinadi. Natija DEPLOY_KNOWN_HOSTS siriga, server manzili DEPLOY_HOST siriga yoziladi. Repo fayllarida IP yo'q.

3.5 CD'dagi deploy qadami

deploy job'ining sarlavhasi (cd.yml dan; uzun if telefon uchun >- bilan qatorga bo'lindi, mazmuni aynan):

yaml
jobs:
  deploy:
    needs: image
    if: >-
      ${{ !cancelled() &&
      (needs.image.result == 'success' ||
      (github.event_name == 'workflow_dispatch' &&
      inputs.teg != '')) }}
    runs-on: ubuntu-24.04
    timeout-minutes: 15
    environment:
      name: production
      url: https://sinov.example.uz

Qadamning sirlari env orqali keladi — to'g'ridan-to'g'ri run ga qo'yilmaydi (Actions xavfsizligi darsidagi script injection):

text
          KALIT: ${{ secrets.DEPLOY_SSH_KEY }}
          HOST: ${{ secrets.DEPLOY_HOST }}
          KNOWN_HOSTS: ${{ secrets.DEPLOY_KNOWN_HOSTS }}
          TEG: ${{ inputs.teg || format('sha-{0}', github.event.workflow_run.head_sha || github.sha) }}

Qadam ichidagi skript (ssh qatori telefon uchun \ bilan bo'lindi, mazmuni aynan):

bash
install -m 700 -d ~/.ssh
printf '%s\n' "$KALIT" > ~/.ssh/deploy && chmod 600 ~/.ssh/deploy
printf '%s\n' "$KNOWN_HOSTS" > ~/.ssh/known_hosts
ssh -i ~/.ssh/deploy -o IdentitiesOnly=yes \
  -o StrictHostKeyChecking=yes -o BatchMode=yes \
  "ci-deploy@$HOST" "$TEG"
  • StrictHostKeyChecking=yes — kalit known_hosts dagiga mos kelmasa, ulanish yo'q;
  • BatchMode=yes — parol so'ralmaydi, kalit ishlamasa darhol xato;
  • IdentitiesOnly=yes — faqat shu kalit sinaladi.

Marketplace'da tayyor SSH action'lar ham bor (masalan, appleboy/ssh-action, sinalmagan). Ular qulay, lekin deploy kaliti begona kodga o'tadi. Kanon oddiy ssh ni tanladi — u runner'da allaqachon bor.

4. Hujumchi nigohi

Faraz qiling, deploy kaliti o'g'irlandi. Hujumchi nima qila oladi? Kanonda kalit sirga yozilishidan oldin o'sha kalit bilan turli so'rovlar yuborildi. Natija (qisqartirilgan):

text
--- 1) buyruqsiz (shell so'rash)
2026-11-07T16:42:55Z RAD ETILDI: '' (kutilgan: sha-<40 hex> yoki vX.Y.Z)
[exit 64]
--- 3) shell inyeksiya: 'sha-…; id'
2026-11-07T16:43:01Z RAD ETILDI: 'sha-0000000000000000000000000000000000000000; id' (kutilgan: sha-<40 hex> yoki vX.Y.Z)
[exit 64]
--- 4) $(…) inyeksiya
2026-11-07T16:43:04Z RAD ETILDI: 'v1.0.0$(id)' (kutilgan: sha-<40 hex> yoki vX.Y.Z)
[exit 64]
--- 7) majburiy TTY (-tt) + bash
PTY allocation request failed on channel 0
[exit 255]
--- 8) port forwarding: -N -L 15432:127.0.0.1:5432, keyin lokal 15432 ga ulanish
channel 2: open failed: administratively prohibited: open failed
--- 9) scp (fayl yuklash)
2026-11-07T16:43:23Z RAD ETILDI: 'scp -t /tmp' (kutilgan: sha-<40 hex> yoki vX.Y.Z)
[exit 64]
--- 10) root sifatida shu kalit
root@203.0.113.10: Permission denied (publickey).
[exit 255]

Shell, fayl yuklash, bazaga tunnel, root — hammasi yopiq. id, qisqa SHA va ../../etc/passwd ham rad etildi. Eng yomon holatda hujumchi registry'dagi mavjud tegni — loyihaning eski versiyasini — deploy qila oladi. Bu yoqimsiz, lekin server boshqaruvidan ming marta yaxshi.

5. Deploy skripti: serverdagi yagona kirish nuqtasi

5.1 Teg tekshiruvi

deploy/server/deploy.sh birinchi navbatda kirishni tekshiradi. Faqat ikki shakl o'tadi: sha- + 40 ta o'n oltilik belgi yoki vX.Y.Z. Regex boshi ^ va oxiri $ bilan bog'langan — satrning butunligi mos kelishi shart. Bashdagi regex bilan bir xil ifodani JS'da sinaymiz:

js
const SHA = "sha-[0-9a-f]{40}";
const SEMVER = "v[0-9]{1,3}\\.[0-9]{1,3}\\.[0-9]{1,3}";
const TEG = new RegExp(`^(${SHA}|${SEMVER})$`);

const kirishlar = [
  "sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777",
  "v4.1.1",
  "sha-abc1234",
  "v1.0.0$(id)",
  "sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777; id",
  "../../etc/passwd",
  "",
];
for (const k of kirishlar) {
  const holat = TEG.test(k) ? "QABUL" : "RAD  ";
  console.log(`${holat} '${k.slice(0, 24)}'`);
}

Konsolda:

text
QABUL 'sha-5955f741b746b9a3db9d'
QABUL 'v4.1.1'
RAD   'sha-abc1234'
RAD   'v1.0.0$(id)'
RAD   'sha-5955f741b746b9a3db9d'
RAD   '../../etc/passwd'
RAD   ''

Beshinchi qatorga qarang: boshi to'g'ri tegning o'zi, lekin oxiriga ; id qo'shilgan. $ bo'lmaganda bu satr o'tib ketardi. Regex sintaksisi — RegExp asoslari.

5.2 Qulf, bosqichlar va health

Teg o'tgach, skript qulf oladi (qatorga bo'lindi):

bash
exec 9> "$ILDIZ/deploy.lock"
if ! flock -n 9; then
  log "RAD ETILDI: boshqa deploy ishlayapti"; exit 75
fi

Ikki deploy bir vaqtda serverga tegmaydi. CD'dagi concurrency GitHub tomonda navbat qiladi, flock — server tomonda. Kanon logida bu ikkinchi himoya bir marta haqiqatan ishladi: osilib qolgan deploy paytida yangi so'rov RAD ETILDI: boshqa deploy ishlayapti oldi.

Keyin ornat funksiyasi bosqichlarni ketma-ket bajaradi:

  1. pull — ikkala image registry'dan, 300 soniya chegarasi bilan.
  2. db, redis — up --wait: baza tayyor bo'lmaguncha kutadi.
  3. migratsiya — compose run --rm migratsiya: o'sha yangi image'dan bir martalik konteyner (Migratsiyani deploy jarayonida qo'llash).
  4. api, ishchi, web — up --no-deps --wait: healthcheck yashil bo'lmaguncha kutadi.
  5. zanjir tekshiruvi — 127.0.0.1:4790/v1/vazifalar 60 soniya ichida 401 qaytarishi kerak.

Nega 401? Bu so'rov host'dan web konteyneriga, u yerdan api'ga boradi. Sessiyasiz so'rovga api "kirish kerak" deydi. 401 kelgan bo'lsa, butun zanjir tirik: web nginx, api va uning bazaga ulanishi.

Har docker compose buyrug'ida --no-build turibdi. Serverda image hech qachon qurilmaydi — faqat registry'dan olinadi. Bu bayroq qanday paydo bo'lgani — «Biz shunday xato qildik» bo'limida.

5.3 Qaytish va idempotentlik

Muvaffaqiyatli deploy oxirida teg joriy-teg fayliga yoziladi, avvalgisi — oldingi-teg ga. Biror bosqich yiqilsa, skript joriy-teg dagi versiyaga qaytadi va o'sha ornat ni qayta yurgizadi. Bitta istisno: migratsiya orqaga qaytmaydi. Shuning uchun sxema o'zgarishi eski kod bilan ham ishlashi shart (Zero-downtime: expand-contract).

Idempotent deploy — bir xil teg bilan ikki marta ishga tushirilsa, natija bir xil. Skript har safar holatni tegdan qayta quradi: migratsiya faqat yangi o'zgarishlarni qo'llaydi, Compose kerakli konteynerlarni yangilaydi. Kanonda joriy teg bilan qayta deploy ham qilindi — skript xatosiz TAYYOR dedi. Shuning uchun CD'ni qayta yurgizishdan qo'rqmaysiz.

Tekshirib ko'ring: Deploy skripti teg o'rniga latest ni tortsa va qaytish uchun ham latest ni ishlatsa, avtomatik qaytish ishlaydimi?

Javob

Yo'q. Yangi image latest ga yozilganda eski latest yo'qoladi. Qaytish "oldingi latest" ni tortadi — u esa allaqachon buzuq yangi image. Server bir xil buzuq versiyani qayta o'rnatadi va "qaytildi" deydi. sha-… teg o'zgarmas: oldingi teg doim aynan oldingi image.

6. Biz shunday xato qildik: deploy skriptining birinchi versiyasi

Kanon deploy.sh ning birinchi versiyasi serverdagi sinovda ikki xatoni ochdi. Ikkalasi ham bash'ning kam ma'lum xatti-harakatidan.

6.1 if ichida set -e ishlamaydi

Birinchi versiyada ornat funksiyasi shunday edi (qisqartirilgan):

bash
ornat() {
  local t=$1
  log "[$t] image'lar tortilmoqda"
  timeout 300 docker pull -q "$REGISTRY/api:$t" > /dev/null
  timeout 300 docker pull -q "$REGISTRY/web:$t" > /dev/null
  log "[$t] migratsiya"
  dc "$t" up -d --wait db redis pochta > /dev/null 2>&1

Skript boshida set -euo pipefail turibdi, shuning uchun muallif "pull yiqilsa, skript to'xtaydi" deb o'yladi. Mavjud bo'lmagan teg (v0.0.1) bilan sinov qilindi. Server logi:

text
2026-11-07T16:37:29Z DEPLOY boshlandi: v0.0.1 (oldingi: yoq)
2026-11-07T16:37:29Z [v0.0.1] image'lar tortilmoqda
2026-11-07T16:37:29Z [v0.0.1] migratsiya
2026-11-07T16:37:43Z [v0.0.1] api, ishchi, web yangilanmoqda

Image yo'q edi, lekin skript migratsiyaga, keyin konteynerlarga o'tdi. Serverda baza, redis va pochta ko'tarildi, deploy esa osilib qoldi. Compose image topmagach, uni serverda qurishga urindi — failed to read dockerfile.

Sabab: ornat if ornat "$TEG"; then ichida chaqirilgan. Bash qoidasi: if, && yoki || sharti ichida bajarilayotgan kodda set -e o'chadi — funksiyaning ichida ham. Buni o'z kompyuterimizda Git Bash'da qaytardik:

bash
set -euo pipefail
ornat() {
  echo "image tortilmoqda"
  false
  echo "migratsiya (bu qator chiqmasligi kerak edi)"
}
if ornat; then echo "TAYYOR"; else echo "XATO"; fi
ornat
echo "bu qatorga yetib kelmaydi"

Biz ishga tushirdik:

text
image tortilmoqda
migratsiya (bu qator chiqmasligi kerak edi)
TAYYOR
image tortilmoqda
[exit 1]

if ichida false e'tiborsiz qoldi va funksiya "muvaffaqiyatli" tugadi — TAYYOR. O'sha funksiya if siz chaqirilganda esa set -e ishladi va skript to'xtadi.

Tuzatish: har bosqich o'z xatosini o'zi tekshiradi va aniq xabar bilan qaytadi. Compose esa --no-build bilan:

bash
  timeout 300 docker pull -q "$REGISTRY/api:$t" > /dev/null \
    || { log "[$t] XATO: api image tortilmadi"; return 1; }

Tuzatilgan skript bilan xuddi shu v0.0.1 sinovi: XATO: v0.0.1 tayyor bo'lmadi, registry'dan denied va exit 1. Skript migratsiyaga o'tmadi.

6.2 Klient uzildi — deploy yarmida o'ldi

Birinchi versiyada log funksiyasi tee orqali yozardi:

bash
log() { printf '%s %s\n' "$(date -u +%FT%TZ)" "$*" | tee -a "$LOG"; }

tee logni ham faylga, ham ekranga — ya'ni SSH klientiga — yozadi. Sinovda SSH klienti deploy tugashidan oldin uzildi. Keyingi log chaqiruvida tee yopiq kanalga yozmoqchi bo'ldi va SIGPIPE signalini oldi (Jarayon signallari serverda). pipefail va set -e bilan bu butun skriptni o'ldirdi — deploy yarmida to'xtadi, logda yakuniy qator yo'q.

Deploy klientga bog'liq bo'lmasligi kerak. Tuzatish:

bash
trap '' HUP PIPE
log() {
  local q
  q="$(date -u +%FT%TZ) $*"
  printf '%s\n' "$q" >> "$LOG"
  printf '%s\n' "$q" 2> /dev/null || true
}

trap '' HUP PIPE — klient uzilganda keladigan signallar e'tiborsiz. Log avval faylga yoziladi, ekranga yozish xatosi yutiladi. Deploy endi oxirigacha boradi.

Saboq: deploy skripti chekka holatlarda sinaladi. Ikkala xato "hammasi to'g'ri" yugurishda ko'rinmasdi.

7. Birinchi avtomatik deploy

Hammasi tayyor bo'lgach, bitta commit main ga push qilindi. Vaqt chizig'i:

Birinchi avtomatik deploy: push'dan tayyorgacha
  • CI204 s
  • image'lar107 s
  • deploy job57 s

Manba: Kurs tajribasi (IlmHamroh, 2026-11): GitHub Actions va server logi, bitta yugurish

CI 3 daqiqa 24 soniya, keyin CD: ikki image parallel (api build'i 85 s, web — 49 s; qatlam keshi hali bo'sh edi), keyin deploy job'i. Push'dan tashqi tekshiruvgacha — 6 daqiqa 14 soniya.

Deploy job'ining logi (runner tomonda ko'rinadigan qism):

text
2026-11-07T16:51:43Z DEPLOY boshlandi: sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777 (oldingi: yoq)
2026-11-07T16:51:43Z [sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777] image'lar tortilmoqda
2026-11-07T16:51:59Z [sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777] migratsiya
2026-11-07T16:52:11Z [sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777] api, ishchi, web yangilanmoqda
2026-11-07T16:52:34Z TAYYOR: sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777 (51 s)
/ 200
/v1/vazifalar 401

Server ichida 51 soniya: image'larni tortish 16 s, baza va migratsiya 12 s, konteynerlar va health 23 s. Oxirgi ikki qator — CD'ning tashqaridan tekshiruvi.

Tashqaridan qo'shimcha tekshiruv:

text
/ 200 text/html 0.403625s
/v1/vazifalar 401 application/problem+json; charset=utf-8 0.410639s
/v1/yoq 404 application/problem+json; charset=utf-8 0.384386s
/kirish 200 text/html 0.393543s
Cache-Control: no-store
http → 301

Kodlar 33-qismdagidek, 401 da esa Cache-Control: no-store (CI/CD tushunchasi darsidagi tuzatish). Bo'sh holatda: api 166 MiB, ishchi 81, db 41, web 7.5 MiB.

33-qismdan qolgan ish ham yopildi: sertifikat yangilanganda nginx'ni xavfsiz qayta yuklaydigan hook (--deploy-hook, faqat shu domenga). Yangilanish sinovi uni ham yurgizdi:

text
Simulating renewal of an existing certificate for sinov.example.uz
Hook 'deploy-hook' ran with output:
 nginx-reload: sinov.example.uz uchun nginx qayta yuklandi
Congratulations, all simulated renewals succeeded: 

8. Loyiha qadami

Repo'ga (monorepo ildizida va vazifalar-api/):

  1. vazifalar-api/deploy/server/tayyorla.sh va deploy.sh — quyidagi to'liq matn. Serverda: REGISTRY sukutini o'z GHCR yo'lingizga (ghcr.io/<login>/<repo>) moslang.
  2. .github/workflows/_image.yml (Actions tezligi) va cd.yml — yuqoridagi bo'laklar.
  3. Kalit: ssh-keygen → DEPLOY_SSH_KEY, ssh-keyscan + server konsolidagi barmoq izi → DEPLOY_KNOWN_HOSTS, IP → DEPLOY_HOST; uchalasi production environment'ida.
  4. Serverda root: bash tayyorla.sh ci-deploy "<ochiq kalit>"; Compose fayllari va .env — /opt/ci-deploy/app/ ga.
  5. Kalitni sinang (buyruqsiz, id, -tt — rad), keyin main ga push qilib CD'ni kuzating.

Hali commit qilmang. Keyingi darsda deploy skriptiga uzilishsiz yangilash qatlami qo'shiladi va hammasi bitta holat bo'lib commit qilinadi.

To'liq fayllar: deploy.sh va tayyorla.sh

Izohlar olib tashlandi, nomlar almashtirildi, uzun qatorlar \ va || dan keyin bo'lindi. Bash'ning declare -f normallashtirishi bilan tekshirildi — kanon skripti bilan mazmuni aynan. compose.bluegreen.yaml tarmog'i keyingi darsda.

bash
# ===== deploy/server/deploy.sh — /opt/ci-deploy/bin/deploy =====
#!/bin/bash
set -euo pipefail
umask 077

ILDIZ=${ILDIZ:-/opt/ci-deploy}
LOYIHA=${LOYIHA:-ci-deploy}
REGISTRY=${REGISTRY:-ghcr.io/login/vazifalar}
HEALTH_URL=${HEALTH_URL:-http://127.0.0.1:4790/v1/vazifalar}
LOG=$ILDIZ/deploy.log

trap '' HUP PIPE
log() {
  local q
  q="$(date -u +%FT%TZ) $*"
  printf '%s\n' "$q" >> "$LOG"
  printf '%s\n' "$q" 2> /dev/null || true
}

KIRISH=${SSH_ORIGINAL_COMMAND:-${1:-}}
if [[ ! $KIRISH =~ ^(sha-[0-9a-f]{40}|v[0-9]{1,3}\.[0-9]{1,3}\.[0-9]{1,3})$ ]]; then
  log "RAD ETILDI: '${KIRISH:0:80}' (kutilgan: sha-<40 hex> yoki vX.Y.Z)"
  exit 64
fi
TEG=$KIRISH

exec 9> "$ILDIZ/deploy.lock"
if ! flock -n 9; then log "RAD ETILDI: boshqa deploy ishlayapti"; exit 75; fi

cd "$ILDIZ/app"
QATLAMLAR=(-f compose.yaml -f compose.prod.yaml)
[[ -f compose.bluegreen.yaml ]] && QATLAMLAR+=(-f compose.bluegreen.yaml)
dc() {
  API_IMAGE="$REGISTRY/api:$1" WEB_IMAGE="$REGISTRY/web:$1" \
    docker compose -p "$LOYIHA" "${QATLAMLAR[@]}" --profile sinov "${@:2}"
}

tayyor() {
  for _ in $(seq 1 60); do
    kod=$(curl -s -o /dev/null -m 3 -w '%{http_code}' "$HEALTH_URL" || true)
    [[ $kod == 401 ]] && return 0
    sleep 1
  done
  return 1
}

ornat() {
  local t=$1
  log "[$t] image'lar tortilmoqda"
  timeout 300 docker pull -q "$REGISTRY/api:$t" > /dev/null \
    || { log "[$t] XATO: api image tortilmadi"; return 1; }
  timeout 300 docker pull -q "$REGISTRY/web:$t" > /dev/null \
    || { log "[$t] XATO: web image tortilmadi"; return 1; }
  log "[$t] migratsiya"
  dc "$t" up -d --no-build --wait db redis pochta > /dev/null 2>&1 \
    || { log "[$t] XATO: db/redis tayyor emas"; return 1; }
  dc "$t" run --rm --no-deps migratsiya > /dev/null 2>&1 \
    || { log "[$t] XATO: migratsiya yiqildi"; return 1; }
  log "[$t] api, ishchi, web yangilanmoqda"
  if [[ -f compose.bluegreen.yaml ]]; then
    local x
    for x in api api-yashil ishchi web web-yashil; do
      dc "$t" up -d --no-build --no-deps --wait --wait-timeout 120 "$x" \
        > /dev/null 2>&1 || { log "[$t] XATO: $x healthy bo'lmadi"; return 1; }
      log "[$t] $x yangilandi"
    done
  else
    dc "$t" up -d --no-build --no-deps --wait --wait-timeout 120 \
      api ishchi web > /dev/null 2>&1 \
      || { log "[$t] XATO: konteynerlar healthy bo'lmadi"; return 1; }
  fi
  tayyor "$t" \
    || { log "[$t] XATO: $HEALTH_URL 60 s da 401 bermadi"; return 1; }
}

OLDINGI=$(cat "$ILDIZ/joriy-teg" 2> /dev/null || echo "")
log "DEPLOY boshlandi: $TEG (oldingi: ${OLDINGI:-yoq})"
B0=$(date +%s)
if ornat "$TEG"; then
  echo "$TEG" > "$ILDIZ/joriy-teg"
  [[ -n $OLDINGI && $OLDINGI != "$TEG" ]] \
    && echo "$OLDINGI" > "$ILDIZ/oldingi-teg"
  log "TAYYOR: $TEG ($(( $(date +%s) - B0 )) s)"
  exit 0
fi
log "XATO: $TEG tayyor bo'lmadi"
if [[ -n $OLDINGI && $OLDINGI != "$TEG" ]]; then
  log "QAYTISH: $OLDINGI"
  if ornat "$OLDINGI"; then log "qaytildi: $OLDINGI"
  else log "QAYTISH HAM YIQILDI — qo'lda tekshiring"; fi
fi
exit 1

# ===== deploy/server/tayyorla.sh — root bir marta ishga tushiradi =====
#!/bin/bash
set -euo pipefail
LOYIHA=${1:?loyiha nomi kerak}
KALIT=${2:?ochiq kalit kerak}
[[ $LOYIHA =~ ^[a-z][a-z0-9-]{1,30}$ ]] || { echo "noto'g'ri nom"; exit 2; }
[[ $KALIT =~ ^ssh-ed25519\ [A-Za-z0-9+/=]+(\ [A-Za-z0-9@._-]+)?$ ]] \
  || { echo "kalit ssh-ed25519 bo'lishi kerak"; exit 2; }
ILDIZ=/opt/$LOYIHA

id "$LOYIHA" > /dev/null 2>&1 \
  || useradd --create-home --shell /bin/bash "$LOYIHA"
passwd -l "$LOYIHA" > /dev/null

install -d -o root -g root -m 755 "$ILDIZ" "$ILDIZ/bin" "$ILDIZ/app"
install -o root -g root -m 755 "$(dirname "$0")/deploy.sh" \
  "$ILDIZ/bin/deploy"

printf '%s ALL=(root) NOPASSWD: %s/bin/deploy\n' "$LOYIHA" "$ILDIZ" \
  > "/etc/sudoers.d/.$LOYIHA.yangi"
chmod 440 "/etc/sudoers.d/.$LOYIHA.yangi"
visudo -cf "/etc/sudoers.d/.$LOYIHA.yangi"
mv "/etc/sudoers.d/.$LOYIHA.yangi" "/etc/sudoers.d/$LOYIHA"

install -d -o root -g root -m 755 "/home/$LOYIHA/.ssh"
# shellcheck disable=SC2016
printf 'restrict,command="sudo %s/bin/deploy \\"$SSH_ORIGINAL_COMMAND\\"" %s\n' \
  "$ILDIZ" "$KALIT" > "/home/$LOYIHA/.ssh/authorized_keys"
chown root:root "/home/$LOYIHA/.ssh/authorized_keys"
chmod 644 "/home/$LOYIHA/.ssh/authorized_keys"
echo "tayyor: $LOYIHA ($(id "$LOYIHA")), $ILDIZ/bin/deploy $(stat -c '%U:%G %a' "$ILDIZ/bin/deploy")"

9. Ko'p uchraydigan xatolar

9.1 Deploy foydalanuvchisi docker guruhida

Docker guruhi — root'ga teng. Kalit o'g'irlansa, server butunlay ketadi. Docker'ni faqat root'ning skripti chaqirsin, foydalanuvchiga — bitta sudo qoidasi.

9.2 StrictHostKeyChecking=no

"Birinchi ulanishda so'ramasin" deb qo'yiladi va o'rtadagi odam hujumiga eshik ochadi. known_hosts ni sirda saqlang va yes qo'ying.

9.3 if ichidagi funksiyaga set -e ga ishonish

Shart ichida set -e o'chadi. Muhim qadamlar o'z xatosini || return 1 bilan aniq qaytarsin.

9.4 Serverda build

Image topilmasa Compose uni qurishga urinadi. --no-build qo'ying: serverga faqat CI'da sinalgan image tushadi.

9.5 Deploy SSH klientiga bog'liq

Klient uzilsa, tee yoki ekranga yozish skriptni o'ldiradi. Signallarni e'tiborsiz qoldiring, logni faylga yozing.

10. Mashqlar

Mashqlar kurs/mashqlar/34/06-deploy/ da. 2-mashq Node 24.21.0 da, 3-mashq Git Bash'da tekshirilgan (biz ishga tushirdik).

1-mashq (oson): bo'shliqlarni to'ldiring

  • Klient nima so'rasa ham faqat bitta buyruqni bajaradigan authorized_keys parametri — ="…"
  • Klient so'ragan asl satr keladigan o'zgaruvchi — SSH_ORIGINAL_
  • Ikki deploy bir vaqtda ishlamasligi uchun serverdagi qulf buyrug'i —
  • CD'ni CI tugagandan keyin ishga tushiradigan hodisa —
  • Serverda image qurishni taqiqlovchi Compose bayrog'i — --no-
Yechim
  • command — restrict bilan birga: PTY, port uzatish ham yo'q.
  • COMMAND — sudo uni o'chiradi, shuning uchun argument qilib beriladi.
  • flock — -n: kutmasdan rad etadi (exit 75).
  • workflow_run — conclusion == 'success' sharti bilan.
  • build — image faqat registry'dan.

2-mashq (o'rta): deploy bosqichlari qancha vaqt oldi

bosqichlar(log) funksiyasini yozing. log — deploy log satrlari (kanon logidagidek, teg qisqartirilgan). Har qator vaqt belgisi bilan boshlanadi. Funksiya ketma-ket ikki qator orasidagi vaqtni olib, oldingi qatorning bosqich nomiga yozsin va jamini qaytarsin. Bosqich nomi — qatordagi ] dan keyingi matn (masalan, image'lar tortilmoqda); ] bo'lmasa — birinchi so'z (DEPLOY). Natija — [nom, soniya] juftlari massivi va jami.

Ishora: vaqt belgisini Date.parse() soniyaga aylantiradi (Date asoslari); satrni bo'lish — indexOf va slice (Kesish, bo'lish va to'ldirish).

Yechim
js
function bosqichlar(log) {
  const qatorlar = log.map((q) => {
    const vaqt = Date.parse(q.slice(0, 20)) / 1000;
    const matn = q.slice(21);
    const i = matn.indexOf("] ");
    const nom = i >= 0 ? matn.slice(i + 2) : matn.split(" ")[0];
    return { vaqt, nom };
  });
  const natija = [];
  for (let i = 0; i < qatorlar.length - 1; i++) {
    const d = qatorlar[i + 1].vaqt - qatorlar[i].vaqt;
    natija.push([qatorlar[i].nom, d]);
  }
  const jami = qatorlar.at(-1).vaqt - qatorlar[0].vaqt;
  return { natija, jami };
}

const log = [
  "2026-11-07T16:51:43Z DEPLOY boshlandi: sha-5955f74 (oldingi: yoq)",
  "2026-11-07T16:51:43Z [sha-5955f74] image'lar tortilmoqda",
  "2026-11-07T16:51:59Z [sha-5955f74] migratsiya",
  "2026-11-07T16:52:11Z [sha-5955f74] api, ishchi, web yangilanmoqda",
  "2026-11-07T16:52:34Z TAYYOR: sha-5955f74 (51 s)",
];
const { natija, jami } = bosqichlar(log);
for (const [nom, s] of natija) console.log(`${nom}: ${s} s`);
console.log(`jami: ${jami} s`);

Konsolda:

text
DEPLOY: 0 s
image'lar tortilmoqda: 16 s
migratsiya: 12 s
api, ishchi, web yangilanmoqda: 23 s
jami: 51 s

Jami 51 soniya — skriptning o'zi TAYYOR qatorida yozgan raqam bilan bir xil. Endi qaysi bosqichni tezlashtirish kerakligi ko'rinadi: eng uzuni — konteynerlarni yangilash va health kutish. Date.parse ISO formatidagi Z li vaqtni UTC deb o'qiydi; millisekundni 1000 ga bo'lamiz. Tegni log'da qisqartirib yozganimiz natijaga ta'sir qilmaydi.

3-mashq (qiyin): kalit darvozasini sinash

authorized_keys dagi majburiy buyruq va skriptdagi regex — bitta "darvoza". Bash skript yozing. U avval darvoza.sh faylini yaratsin: kirishni SSH_ORIGINAL_COMMAND dan olsin, deploy skriptidagi regex bilan tekshirsin, mos kelsa QABUL: <teg> chiqarib exit 0, aks holda RAD: '<kirish>' chiqarib exit 64. Keyin yetti kirishni sinasin: to'g'ri SHA teg (40 belgi), v4.1.1, bo'sh satr, id, sha-abc1234, v1.0.0$(id) va to'g'ri teg + ; id. Har biridan keyin [exit N]. Uzun SHA'ni chiqishda 12 belgigacha qisqartiring: ${x:0:12}.

Ishora: darvoza.sh ni heredoc bilan yozing va qo'shtirnoqli 'EOF' ishlating — aks holda $ lar yaratish paytida kengayadi. Har sinovni SSH_ORIGINAL_COMMAND="$x" bash darvoza.sh bilan yurgizing.

Yechim
bash
cat > darvoza.sh <<'EOF'
K=${SSH_ORIGINAL_COMMAND:-}
SHA='sha-[0-9a-f]{40}'
SEMVER='v[0-9]{1,3}\.[0-9]{1,3}\.[0-9]{1,3}'
if [[ $K =~ ^($SHA|$SEMVER)$ ]]; then
  echo "QABUL: ${K:0:12}"
  exit 0
fi
echo "RAD: '${K:0:12}'"
exit 64
EOF
T=sha-5955f741b746b9a3db9d5605a342500d452cc777
for x in "$T" v4.1.1 "" id sha-abc1234 'v1.0.0$(id)' "$T; id"; do
  SSH_ORIGINAL_COMMAND="$x" bash darvoza.sh
  echo "[exit $?]"
done

Biz ishga tushirdik:

text
QABUL: sha-5955f741
[exit 0]
QABUL: v4.1.1
[exit 0]
RAD: ''
[exit 64]
RAD: 'id'
[exit 64]
RAD: 'sha-abc1234'
[exit 64]
RAD: 'v1.0.0$(id)'
[exit 64]
RAD: 'sha-5955f741'
[exit 64]

Oxirgi kirishni ko'ring: chiqishda boshi to'g'ri teg (sha-5955f741), lekin u rad etildi — 12 belgidan keyingi ; id qismi regex'ga mos emas. v1.0.0$(id) ham bajarilmadi, matn bo'lib qoldi: o'zgaruvchi qiymati shell tomonidan qayta tahlil qilinmaydi. Regex o'zgaruvchiga olinib [[ … =~ ^($SHA|$SEMVER)$ ]] shaklida yozildi. Bu bash'da tavsiya etilgan usul: regex'ni qo'shtirnoqsiz o'zgaruvchidan bersangiz, maxsus belgilar to'g'ri talqin qilinadi.

11. Real ishda

  • Ko'p jamoalar serverga SSH o'rniga "pull" modelini tanlaydi: serverdagi agent (masalan, Watchtower yoki GitOps vositalari) registry'ni o'zi kuzatadi. CI'ga server kaliti umuman berilmaydi. Kubernetes dunyosida bu yondashuv GitOps deb ataladi (Argo CD, Flux — sinalmagan, 2026-11).
  • PaaS'larda deploy — bitta tugma, kalit va skript platformaniki (Backend PaaS va self-hosted PaaS).
  • Majburiy buyruqli kalit — backup (zaxira) va monitoring tizimlarida ham keng tarqalgan naqsh: har kalit faqat bitta ishni qiladi.
  • Intervyu savollari: "CI'ga server kalitini qanday xavfsiz berasiz?", "known_hosts nimadan himoya qiladi?", "Idempotent deploy nima?"

Xulosa

  • CD workflow_run bilan CI'dan keyin yuradi; conclusion == 'success' bo'lmasa image ham, deploy ham yo'q.
  • Image arm64 runner'da quriladi, GHCR'ga sha-<40 hex> teg bilan; serverda build yo'q (--no-build).
  • Deploy kaliti — bitta eshik: restrict,command=, bitta sudo qoidasi, regex; foydalanuvchi docker guruhida emas. Sinovda shell, scp, tunnel va root — hammasi rad etildi.
  • known_hosts server kalitini tasdiqlaydi; StrictHostKeyChecking=yes.
  • Skript: teg → qulf → pull → migratsiya → up --wait → 401 tekshiruvi → joriy-teg; yiqilsa oldingi tegga qaytadi (migratsiya qaytmaydi).
  • Kanon xatolari: if ichida set -e ishlamadi, tee SIGPIPE'dan deploy o'ldi — ikkalasi tuzatildi. Birinchi avtomatik deploy — 6 min 14 s.

Keyingi dars: Zero-downtime deploy strategiyalari — hozirgi deploy paytida foydalanuvchilar 502 ko'radi; ikki nusxa bilan uni nolga tushiramiz va o'lchaymiz.

Manbalar

34-qism. CI/CD, monitoring, bulut · 6-dars yakunlandi

VPS'ga avtomatik deploy: SSH va Docker orqali

23 daqvaqt
0belgi
Keyingi dars: Zero-downtime deploy strategiyalari: recreate, rolling, blue-green va canary
Telegram'da
Darsda xato koʻrdingizmi?

Izohlar · 0