Zero-downtime deploy strategiyalari: recreate, rolling, blue-green va canary
Qisqacha: Oddiy deploy (recreate) eski konteynerni to'xtatib, yangisini ishga tushiradi. Oradagi soniyalarda foydalanuvchi 502 oladi. Kanon serverida bitta deploy paytida 1 088 so'rovdan 218 tasi xato bilan qaytdi. Yechim — har xizmatdan ikki nusxa: deploy ularni birma-bir yangilaydi, nginx esa ishlamay turgan nusxadan so'rovni ikkinchisiga o'tkazadi (
proxy_next_upstream). Natija — 1 369 dan 1 369 tasi to'g'ri javob. Narxi bor: deploy 46 soniyadan 88 soniyaga cho'zildi, resurs ikki nusxaga bo'lindi, migratsiya esa baribir bitta — u eski kod bilan ham ishlashi shart.
Bu darsda
- Recreate, rolling, blue-green va canary strategiyalarini farqlaysiz.
- Deploy paytidagi uzilishni yuk bilan o'lchashni o'rganasiz.
- Compose'da ikki nusxali (blue-green) qatlamni o'qiysiz va nginx'ni unga moslaysiz.
- Kanon konfiguratsiyasidagi 502 sababini va tuzatishini tushuntirasiz.
- Uzilishsiz deploy'ning narxini — vaqt, resurs, migratsiya, uzun ulanishlar — aytasiz.
Oldin bilishingiz kerak: VPS'ga avtomatik deploy, Health check endpoint'lari, Graceful shutdown to'liq, Nginx: load balancing va proxy_cache, Zero-downtime: expand-contract.
1. Nega bu kerak?
Oldingi darsda deploy to'liq avtomatlashdi. Lekin uning paytida server nima qilyapti? up buyrug'i eski api konteynerini to'xtatadi, yangisini yaratadi, yangisi esa healthcheck'dan o'tguncha bir necha soniya ishga tushadi. Shu soniyalarda kelgan so'rovlar hech kimga yetib bormaydi.
"Bir necha soniya — nima bo'pti?" deyishingiz mumkin. Lekin kuniga o'nta deploy, har birida yuzlab xato. Foydalanuvchi forma yubordi — 502. Mobil ilova sinxronlandi — xato. Ba'zi xatolar qayta urinish bilan yashiriladi, ba'zilari ma'lumot yo'qolishiga olib keladi.
Hayotiy o'xshatish: ko'prik ta'miri. Yagona ko'prikni yopsangiz, shahar to'xtaydi. Ikki yo'lakli ko'prikda esa avval bir yo'lakni ta'mirlaysiz — mashinalar ikkinchisidan o'tadi. Keyin ikkinchisini. Ta'mir uzoqroq, lekin harakat to'xtamaydi.
2. Strategiyalar xaritasi
| Strategiya | Qanday | Uzilish | Narxi |
|---|---|---|---|
| Recreate | eskisini to'xtat, yangisini yarat | bor | eng arzon, eng oddiy |
| Rolling | nusxalarni birma-bir almashtir | yo'q (nusxa ≥ 2 bo'lsa) | bir vaqtda eski va yangi versiya ishlaydi |
| Blue-green | to'liq ikkinchi to'plam, keyin trafikni o'tkaz | yo'q | resurs ikki baravar |
| Canary | yangi versiyaga trafikning kichik qismi | yo'q | marshrutlash va kuzatuv kerak |
Blue-green (ko'k-yashil) — ikki to'liq muhit. Biri ("ko'k") hozir ishlaydi, ikkinchisi ("yashil") yangilanadi va tekshiriladi. Keyin trafik yashilga o'tadi. Canary — yangi versiyani avval foydalanuvchilarning, masalan, 5 foiziga berish, xatolar bo'lmasa — hammaga. Nom konchilardan qolgan: shaxtaga gazni sezish uchun kanareyka olib tushishgan.
Kanondagi yechim ikkisining orasida: har xizmatdan ikki nusxa (api va api-yashil, web va web-yashil), deploy ularni birma-bir yangilaydi. Bu aslida ikki nusxali rolling. Kanon uni blue-green deb ataydi — fayl nomi ham shunday — chunki nusxalar doimiy juft. Biz ham shu nomni ishlatamiz.
33-qismda yana ikki usulni ko'rgansiz: releases/ papkalari va symlink (yangi reliz alohida papkada tayyorlanadi, symlink bir zumda almashadi) va PM2'ning reload i (PM2). Kanon tajribasida PM2 cluster rejimida ikki nusxa bilan reload paytida 265 so'rovdan 265 tasi 200 qaytdi — bitta serverli Node ilova uchun bu ham uzilishsiz yo'l.
3. O'lchov: recreate qancha xato beradi
3.1 Qanday o'lchandi
Kanon tajribasida (IlmHamroh, 2026-11) deploy paytida kichik Node skripti tinimsiz so'rov yubordi. U har javob kodini sanadi, ulanish xatolarini nomi bilan yozdi. Ikki manzil kuzatildi:
/v1/vazifalar— kutilgan javob 401: web nginx → api zanjiri tirik;/— kutilgan javob 200: web konteyneri statik sahifani beryapti.
Lokal kompyuterda /v1 ga har 50 ms, / ga har 100 ms. Serverda — internet orqali, /v1 ga har 100 ms, / ga har 200 ms. Bitta mashina va bitta server, shuning uchun mutlaq sonlar emas, nisbat muhim.
3.2 Recreate natijasi
Avval lokal: api, keyin web majburan qayta yaratildi (--force-recreate). Har yuk qatorida jami va kodlar ga qarang. p50 va p99 — so'rovlarning 50 va 99 foizi shuncha millisekunddan tez javob oldi; xatoOraliq — birinchi va oxirgi xato vaqti:
api recreate: 25576 ms
web recreate: 13341 ms
yuk /v1: {"url":"http://127.0.0.1:4970/v1/vazifalar","jami":721,"kodlar":{"401":473,"502":221,"UND_ERR_SOCKET":16,"ECONNREFUSED":11},"p50":7,"p99":1029,"max":1038,"xatoOraliq":"17:06:33.165…17:06:34.798"}
yuk /: {"url":"http://127.0.0.1:4970/","jami":410,"kodlar":{"200":394,"UND_ERR_SOCKET":9,"ECONNREFUSED":7},"p50":5,"p99":74,"max":198,"xatoOraliq":"17:06:33.160…17:06:34.746"}Ikki xil xato bor. 502 — web nginx tirik, lekin api'ga ulana olmadi. ECONNREFUSED va UND_ERR_SOCKET — web konteynerining o'zi yo'q edi yoki ulanish yarmida uzildi. /v1 da 721 dan 248 tasi xato — har uchinchi so'rov.
Keyin haqiqiy serverda, CD'da qo'lda ishga tushirilgan rollback deploy'i paytida (eski sha-5955f74… teg bilan; deploy jarayoni odatdagisi bilan bir xil — recreate):
/v1: {"url":"https://sinov.example.uz/v1/vazifalar","jami":1088,"kodlar":{"401":870,"502":216,"TimeoutError":2},"p50":119,"p99":361,"max":5014,"xatoOraliq":"17:13:08.421…17:13:08.532"}
/: {"url":"https://sinov.example.uz/","jami":579,"kodlar":{"200":466,"502":113},"p50":117,"p99":205,"max":541,"xatoOraliq":null}1 088 dan 218 tasi xato: 216 ta 502 va ikkita 5 soniyalik kutish chegarasi (max: 5014). Bosh sahifada ham 113 ta 502 — web qayta yaratilganda host nginx'ning ortida hech kim yo'q edi. Deploy job'i 58 soniya oldi.
4. Blue-green: ikki nusxa va aqlli proksi
4.1 Uch qism
Uzilishsiz deploy uchun uch narsa birga ishlashi kerak:
flowchart TB
U[Foydalanuvchi] --> H[host nginx]
H --> W1[web :4790]
H --> W2[web-yashil :4791]
W1 --> A1[api]
W1 --> A2[api-yashil]
W2 --> A1
W2 --> A2
A1 --> DB[(Postgres)]
A2 --> DB- Ikki nusxa — Compose qatlami
compose.bluegreen.yaml. - Proksi ikkala nusxani biladi va biri javob bermasa, ikkinchisiga o'tadi — web ichidagi nginx (api uchun) va host nginx (web uchun).
- Deploy birma-bir yangilaydi va har nusxa healthy bo'lmaguncha keyingisiga o'tmaydi.
Diagrammaga qarang: ikki qavatda ham har nusxaning sherigi bor. Qaysi biri qayta yaratilmasin, yo'l ochiq qoladi.
4.2 Compose qatlami
compose.bluegreen.yaml mavjud compose.yaml va compose.prod.yaml ustiga qo'yiladi (Compose production'da). To'liq fayl (izohlar olib tashlandi, uzun qatorlar blok ko'rinishiga o'tkazildi — mazmuni aynan):
services:
db:
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.40", memory: 448M } } }
redis:
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.15", memory: 128M } } }
migratsiya:
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.25", memory: 256M } } }
ishchi:
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.20", memory: 320M } } }
pochta:
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.05", memory: 32M } } }
api:
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.35", memory: 384M } } }
api-yashil:
extends: { file: compose.yaml, service: api }
depends_on:
migratsiya: { condition: service_completed_successfully }
redis: { condition: service_healthy }
restart: unless-stopped
stop_grace_period: 30s
read_only: true
tmpfs: ["/tmp:size=64m"]
cap_drop: ["ALL"]
security_opt: ["no-new-privileges:true"]
logging:
driver: json-file
options: { max-size: "10m", max-file: "3" }
environment:
YOPISH_KECHIKISH_MS: "5000"
TRUST_PROXY: "2"
healthcheck:
test:
- CMD
- node
- -e
- "fetch('http://127.0.0.1:3000/health/live').then(r=>process.exit(r.ok?0:1),()=>process.exit(1))"
interval: 10s
timeout: 3s
start_period: 40s
retries: 3
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.35", memory: 384M } } }
web:
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.10", memory: 48M } } }
web-yashil:
extends: { file: compose.yaml, service: web }
ports: !override
- "127.0.0.1:${WEB_YASHIL_PORT:-4791}:8080"
depends_on:
api: { condition: service_healthy }
restart: unless-stopped
user: "101:101"
read_only: true
tmpfs:
- "/var/cache/nginx:uid=101,gid=101"
- "/run:uid=101,gid=101"
- "/tmp:uid=101,gid=101"
cap_drop: ["ALL"]
security_opt: ["no-new-privileges:true"]
logging:
driver: json-file
options: { max-size: "10m", max-file: "3" }
deploy: { resources: { limits: { cpus: "0.10", memory: 48M } } }Uchta narsaga e'tibor bering:
extends— ikkinchi nusxacompose.yamldagi asosdan olinadi. Lekinextendsfaqat shu fayldagi ta'rifni oladi —compose.prod.yamldagi qattiqlashtirish (read_only,cap_drop, healthcheck,stop_grace_period) avtomatik o'tmaydi. Shuning uchun ular yashil nusxada qayta yozilgan. Aks holda ikkinchi nusxa birinchisidan zaifroq bo'lardi.ports: !override— web-yashil boshqa portda (4791).!override— Compose teg'i: ro'yxat qo'shilmaydi, almashtiriladi.- Resurs chegaralari qayta bo'lingan. Kanon serveri uchun qoida — loyiha jami 2 CPU va 2 GB dan oshmasin. Ikkinchi nusxalar uchun joy boshqa xizmatlarni kichraytirib topildi.
Serverda Compose'ning o'zi bilan hisoblandi:
9 xizmat; CPU 1.95 ; RAM 2048 MiB
['api', 'api-yashil', 'db', 'ishchi', 'migratsiya', 'pochta', 'redis', 'web', 'web-yashil']4.3 Biz shunday xato qildik: web nginx bitta api'ni "eslab qolardi"
33-qismda web konteyneri ichidagi nginx api'ga shunday uzatardi:
proxy_pass http://api:3000;Bu qatorda ikki muammo yashiringan. Birinchisi — faqat bitta nusxa. Ikkinchisi nozikroq: nginx api nomini ishga tushishda bir marta IP manzilga aylantiradi va shu manzilni eslab qoladi. Konteyner qayta yaratilsa, Docker unga yangi IP berishi mumkin — nginx esa eskisiga uriladi va 502 qaytaradi. 33-qismda buning boshqa yuzini ko'rgan edik: api hali yo'q paytda web nginx umuman ishga tushmasdi — host not found in upstream.
Yangi konfiguratsiya (docker/nginx.conf, web loyihasi; izohlar olib tashlandi):
resolver 127.0.0.11 valid=5s ipv6=off;
upstream api {
zone api 64k;
server api:3000 resolve max_fails=1 fail_timeout=3s;
server api-yashil:3000 resolve max_fails=1 fail_timeout=3s;
keepalive 16;
}Va location /v1/ ichida:
proxy_pass http://api;
proxy_next_upstream error timeout http_502 http_503;
proxy_next_upstream_tries 2;resolver 127.0.0.11— Docker'ning ichki DNS'i;valid=5s— nom har 5 soniyada qayta so'raladi.resolve— upstream'dagi nomni ishga tushishdagina emas, doimiy kuzatish. Nusxa yo'q bo'lsa ham nginx ishga tushadi. Bu parametr ochiq nginx'da 1.27.3 versiyadan beri bor (nginx hujjati va CHANGES, tekshirildi, 2026-11).zone— upstream holati nginx ishchilari orasida umumiy xotirada (resolveuchun shart).keepalive 16— api bilan 16 tagacha ochiq ulanish saqlanadi, har so'rovga yangi ulanish ochilmaydi.max_fails=1 fail_timeout=3s— bitta muvaffaqiyatsiz ulanishdan keyin nusxa 3 soniyaga "o'chiq" deb belgilanadi.proxy_next_upstream— ulanish xatosi, kutish chegarasi, 502 yoki 503 bo'lsa, so'rov ikkinchi nusxaga yuboriladi.tries 2— ko'pi bilan ikki urinish.
POST kabi xavfsiz bo'lmagan so'rovlar uchun nginx'ning sukut qoidasi boshqacha (1.9.13 dan beri). Ular faqat birinchi nusxaga hali yuborilmagan bo'lsa qayta yuboriladi. Shunda so'rov ikki marta bajarilib qolmaydi (Nginx: load balancing va proxy_cache).
Tuzatish ishlayotganini kanon alohida tashxis bilan tekshirdi: faqat api qayta yaratildi, yuk to'g'ridan-to'g'ri web'ga. Natija — 722 dan 722 tasi 401. Web nginx logida esa nima bo'lgani ko'rinadi (qator boshidagi son — xabar necha marta takrorlangani):
5 [warn] 22#22: *3 upstream server temporarily disabled while connecting to upstream, server: , request: "GET /v1/vazifalar HTTP/1.1", upstream: "http://172.19.0.5:3000/v1/vazifalar"
5 [error] 22#22: *3 connect() failed (111: Connection refused) while connecting to upstream, server: , request: "GET /v1/vazifalar HTTP/1.1", upstream: "http://172.19.0.5:3000/v1/vazifalar"Nusxa to'xtayotganda ulanish rad etildi. nginx uni vaqtincha o'chirdi va so'rovni sherigiga berdi. Foydalanuvchi buni sezmadi.
4.4 Host nginx va deploy skripti
Host'dagi nginx ham ikkala web'ni biladi (server faylidan, nom qisqartirilgan):
upstream vazifalar_web {
zone vazifalar_web 64k;
server 127.0.0.1:4790 max_fails=1 fail_timeout=3s;
server 127.0.0.1:4791 max_fails=1 fail_timeout=3s;
keepalive 8;
}server blokida xuddi shu proxy_next_upstream error timeout http_502 http_503 va proxy_next_upstream_tries 2. Bu yerda resolve kerak emas — manzillar doimiy portlar.
Deploy skripti (VPS'ga avtomatik deploy) qatlam fayli bor-yo'qligini tekshiradi va xizmatlarni tartib bilan, bittadan yangilaydi (deploy.sh dan, qatorga bo'lindi):
for x in api api-yashil ishchi web web-yashil; do
dc "$t" up -d --no-build --no-deps --wait --wait-timeout 120 \
"$x" > /dev/null 2>&1 \
|| { log "[$t] XATO: $x healthy bo'lmadi"; return 1; }
log "[$t] $x yangilandi"
doneKalit — --wait. Compose konteynerning healthcheck'i yashil bo'lmaguncha kutadi (Health check endpoint'lari). api to'liq tayyor bo'lmaguncha api-yashil ga tegilmaydi. Shuning uchun har lahzada kamida bitta nusxa javob beradi. To'xtatilayotgan nusxa esa darhol o'lmaydi: stop_grace_period: 30s va 5 soniyalik "drenaj" — ochiq so'rovlar tugaydi (Graceful shutdown to'liq).
5. Natijalar
5.1 Lokal va server
Lokal kompyuterda host nginx o'rnini xuddi shunday sozlangan alohida nginx konteyneri bosdi. To'rt nusxa birma-bir qayta yaratildi:
api recreate: 27071 ms
api-yashil recreate: 33642 ms
web recreate: 13856 ms
web-yashil recreate: 14416 ms
yuk /v1: {"url":"http://127.0.0.1:4969/v1/vazifalar","jami":1612,"kodlar":{"401":1612},"p50":11,"p99":376,"max":1001,"xatoOraliq":null}
yuk /: {"url":"http://127.0.0.1:4969/","jami":913,"kodlar":{"200":913},"p50":9,"p99":28,"max":203,"xatoOraliq":null}1 612 dan 1 612 tasi — 401. Bitta ham xato yo'q.
Serverda esa birinchi urinish kutilmagan natija berdi:
/v1: {"url":"https://sinov.example.uz/v1/vazifalar","jami":1354,"kodlar":{"401":1171,"502":183},"p50":116,"p99":353,"max":1603,"xatoOraliq":null}
/: {"url":"https://sinov.example.uz/","jami":723,"kodlar":{"200":629,"502":94},"p50":114,"p99":379,"max":1595,"xatoOraliq":null}183 ta 502. Sabab — o'tish davri. Serverda turgan web image'lari hali eski nginx konfiguratsiyasi bilan edi: ular faqat api ga qarardi, api-yashil ni bilmasdi. api qayta yaratilganda ikkala web ham 502 qaytardi. Host nginx ikkalasini "o'chiq" deb belgiladi va bosh sahifa ham 502 bo'ldi. Bir konfiguratsiyadan ikkinchisiga o'tishning o'zi uzilishsiz bo'lmaydi.
Shundan keyin yangi commit deploy qilindi — endi ikkala web ham yangi konfiguratsiyada edi:
/v1: {"url":"https://sinov.example.uz/v1/vazifalar","jami":1369,"kodlar":{"401":1369},"p50":116,"p99":1165,"max":1830,"xatoOraliq":null}
/: {"url":"https://sinov.example.uz/","jami":724,"kodlar":{"200":724},"p50":116,"p99":1353,"max":1834,"xatoOraliq":null}
2026-11-07T17:28:38Z [sha-d2e5c61…] api yangilandi
2026-11-07T17:29:03Z [sha-d2e5c61…] api-yashil yangilandi
2026-11-07T17:29:04Z [sha-d2e5c61…] ishchi yangilandi
2026-11-07T17:29:16Z [sha-d2e5c61…] web yangilandi
2026-11-07T17:29:27Z [sha-d2e5c61…] web-yashil yangilandi
2026-11-07T17:29:27Z TAYYOR: sha-d2e5c61… (88 s)1 369 dan 1 369, 724 dan 724 — jami 0/2 093 xato. Hamma natijani bitta grafikda solishtiramiz — xato ulushi, foizda:
- recreate, lokal34,4 %
- recreate, server20 %
- blue-green, o'tish13,5 %
- blue-green, lokal0 %
- blue-green, server0 %
Manba: Kurs tajribasi (IlmHamroh, 2026-11): bitta kompyuter va bitta server, har biri bitta yugurish
Diqqat qiling: blue-green'da p99 kechikish oshdi (server: 361 ms → 1 165 ms). So'rov birinchi nusxaga borib, rad etilib, ikkinchisiga qayta yuborilganda vaqt ketadi. Xato yo'q, lekin bir necha so'rov sekinroq.
5.2 Narxi: halol hisob
- Deploy sekinlashdi: 46 soniyadan 88 soniyaga. Besh xizmat ketma-ket, har biri healthy bo'lishini kutadi.
- Resurs ikki baravar. Server chegarasi o'zgarmagan, shuning uchun har nusxaga kamroq qoldi (api: 512 MiB → 384 MiB).
- Migratsiya bitta. Yangi sxema bilan bir vaqtda eski api nusxasi ham ishlaydi. Sxema o'zgarishi orqaga mos bo'lishi shart — avval kengaytirish, keyin torayish (Zero-downtime: expand-contract).
- Uzun ulanishlar. SSE va WebSocket ulanishlari nusxa to'xtaganda uziladi, mijoz qayta ulanadi. Kanonda bu o'lchanmadi.
- Sessiyalar bu yerda muammo emas: sessiya Postgres'da, kesh Redis'da — har nusxa bir xil holatni ko'radi. Sessiya nusxa xotirasida bo'lganda, deploy hammani tizimdan chiqarardi.
Tekshirib ko'ring: Yangi relizda
vazifalarjadvalidagisarlavhaustuninomga qayta nomlandi — bitta migratsiya bilan. Blue-green deploy paytida nima bo'ladi?
Javob
Migratsiya hamma nusxadan oldin bir marta bajariladi. Shu lahzadan eski versiyadagi api-yashil hali sarlavha ni qidiradi — ustun yo'q, so'rovlar 500 bilan yiqiladi. Uzilishsiz deploy faqat 502 ni yo'qotdi, endi 500 lar keladi. To'g'ri yo'l — expand/contract: avval nom qo'shiladi va ikkalasi to'ldiriladi, keyingi relizda kod nom ga o'tadi, eng oxirida sarlavha o'chiriladi.
5.3 O'lchovdagi o'z xatolarimiz
O'lchov ham kod — u ham xato qiladi. Kanonda ikkitasi topildi:
- Lokal blue-green'ning oldingi urinishida 62 ta 502 chiqdi. Ikki tashxis sababni ochdi. Birinchisi: lokal LB nginx
host.docker.internalnomi orqali ulanardi, nom IPv6 manzilni ham qaytardi va ulanishNetwork unreachablebilan yiqildi —max_fails=1nusxani "o'chiq" qildi, nginxno live upstreamsdeb javob berdi. Ikkinchisi: web-yashil boshqa portda edi. Yechim — IPv4 manzil va to'g'ri port. - Serverdagi birinchi o'lchovda natija fayllari bo'sh chiqdi —
sed/tmpdagi JSON faylni topa olmadi (can't read). Parallel yurgan lokal skript/tmpdagi umumiy nomli fayllarni o'chirib yuborgan edi. Yechim — har yugurishga alohidamktemp -d.
Saboq: "xato yo'q" natijasiga ham shubha bilan qarang. Avval o'lchov to'g'ri ishlayotganini tekshiring.
6. Rolling va canary amalda
Rolling — kanondagi yechimning o'zi, faqat ikki nusxa bilan. Nusxalar ko'p bo'lsa, bir vaqtda nechtasini almashtirish sozlanadi. Kubernetes buni o'zi qiladi — keyingi darslarda ko'ramiz (Kubernetes: nega kerak va asosiy obyektlar).
Canary uchun proksi trafikni foiz bilan bo'lishi kerak. nginx'da bu server … weight= yoki split_clients bilan qilinadi: masalan, yangi nusxaga og'irlik 1, eskisiga 19 — trafikning 5 foizi yangisiga. Keyin xatolar metrikasi kuzatiladi (Metrikalar: Prometheus va Grafana) va yaxshi bo'lsa, og'irlik oshiriladi. Kanon canary'ni sinamadi — bu hujjat bo'yicha tavsif (sinalmagan, 2026-11). Uning asosiy sharti — kuzatuv: xatolarni ko'rmasangiz, canary shunchaki "5 foiz foydalanuvchini buzish" bo'lib qoladi.
7. Loyiha qadami
7.1 Fayllar
vazifalar-api/compose.bluegreen.yaml— yuqoridagi to'liq fayl.vazifalar/docker/nginx.conf—resolver,upstream api(ikki nusxa,resolve),location /v1/daproxy_pass http://apivaproxy_next_upstream.deploy/server/deploy.sh— qatlam fayli bor bo'lsa birma-bir yangilash (VPS'ga avtomatik deploy darsidagi to'liq matn).- Serverda: host nginx'ga ikkinchi
server 127.0.0.1:4791vaproxy_next_upstream,nginx -to'tsagina reload. Qatlam faylini/opt/ci-deploy/app/ga qo'ying.
O'tish tartibi muhim — «Natijalar» bo'limidagi 183 ta 502 ni eslang. Avval yangi web image'ni (yangi nginx konfiguratsiyasi bilan) bir marta deploy qiling. Shundan keyingi deploy'lar uzilishsiz bo'ladi.
7.2 Tekshiruv va commit
Ish yakunida to'liq tekshiruv o'tkazildi. Natija: tip 0 (66 s), lint 0 (76 s), Vitest 349 o'tdi + 1 o'tkazib yuborildi (304 s — sovuq kompyuter), e2e 10/10, build 0. src/ o'zgarmadi — o'zgarishlar deploy qatlamida.
Bu bosqich ikki darsni birlashtiradi. Commit'lar kanondagidek, tartib bilan — avval VPS'ga avtomatik deploy darsidagi fayllar (deploy/server/, cd.yml, _image.yml):
feat(cd): CI yashil bo'lsa arm64 image'lar GHCR'ga va serverga cheklangan kalit bilan deployKeyin shu darsdagi fayllar:
feat(deploy): blue-green qatlami (api va web ikki nusxada), web nginx upstream resolve + proxy_next_upstream; deploy.sh birma-bir yangilash8. Ko'p uchraydigan xatolar
8.1 Bitta nusxa bilan "zero-downtime"
Healthcheck va --wait bitta nusxada uzilishni yo'qotmaydi — faqat qisqartiradi. Kamida ikki nusxa va ularni biladigan proksi kerak.
8.2 proxy_pass da statik nom
nginx nomni bir marta resolve qiladi. Konteyner IP'si o'zgarsa — 502. Docker ichida resolver 127.0.0.11 va resolve yoki o'zgaruvchili proxy_pass.
8.3 Ikkala nusxani bir vaqtda yangilash
docker compose up -d hamma o'zgargan xizmatni birga qayta yaratadi. Har xizmat alohida, --wait bilan.
8.4 Orqaga mos bo'lmagan migratsiya
502 yo'qoladi, 500 keladi. Expand/contract.
8.5 extends hammasini meros oladi deb o'ylash
Faqat ko'rsatilgan fayldagi ta'rif o'tadi. Prod qatlamidagi qattiqlashtirishni qayta yozing va docker compose config bilan solishtiring.
9. Mashqlar
Mashqlar kurs/mashqlar/34/07-uzilishsiz/ da. 2-mashq Node 24.21.0 da, 3-mashq Git Bash'da tekshirilgan (biz ishga tushirdik).
1-mashq (oson): bo'shliqlarni to'ldiring
- Eskisini to'xtatib, yangisini yaratadigan strategiya —
- Yangi versiyani avval trafikning kichik qismiga berish —
- Nusxa javob bermasa so'rovni keyingisiga beradigan nginx direktivasi —
proxy_next_ - Docker ichki DNS manzili —
127.0.0. - Compose konteyner healthy bo'lishini kutadigan bayroq —
--
Yechim
- recreate — eng oddiy, lekin uzilish bilan: serverda 20 % xato.
- canary — og'irlik yoki
split_clientsbilan, kuzatuv shart. - upstream —
error timeout http_502 http_503. - 11 —
resolver 127.0.0.11 valid=5s. - wait —
--wait-timeout 120bilan.
2-mashq (o'rta): uzilishni modellash
xatolar(nusxalar, oraliq, davom, failover) funksiyasini yozing. nusxalar — har biri [boshlanish, tugash] (ms) — nusxa ishlamay turgan oraliq. So'rovlar 0 ms dan boshlab har oraliq ms da, davom ms gacha keladi. So'rov nusxalarga navbat bilan beriladi (1-so'rov — 0-nusxa, 2-so'rov — 1-nusxa …). Tanlangan nusxa ishlamasa: failover true bo'lsa — keyingi nusxa sinaladi (bir marta), false bo'lsa — xato. Funksiya xatolar sonini qaytarsin. Uch holatni sinang: recreate (bitta nusxa, 2–5 s pastda), ikki nusxa birma-bir lekin failover'siz va failover bilan.
Ishora: "ishlamayapti" — t >= bosh && t < tugash. Navbatdagi nusxa — i % nusxalar.length (Arifmetik va tayinlash operatorlari).
Yechim
function ishlamaydi([bosh, tugash], t) {
return t >= bosh && t < tugash;
}
function xatolar(nusxalar, oraliq, davom, failover) {
let xato = 0;
let i = 0;
for (let t = 0; t < davom; t += oraliq, i++) {
const n = i % nusxalar.length;
if (!ishlamaydi(nusxalar[n], t)) continue;
const keyingi = (n + 1) % nusxalar.length;
const ehtiyotBor = failover && keyingi !== n;
if (ehtiyotBor && !ishlamaydi(nusxalar[keyingi], t)) continue;
xato++;
}
return xato;
}
const recreate = [[2000, 5000]];
const ikki = [[2000, 5000], [6000, 9000]];
const sina = (n, fo) => xatolar(n, 100, 10000, fo);
console.log("recreate:", sina(recreate, true));
console.log("2 nusxa, failover yo'q:", sina(ikki, false));
console.log("2 nusxa, failover:", sina(ikki, true));Konsolda:
recreate: 30
2 nusxa, failover yo'q: 30
2 nusxa, failover: 0Kutilmagan natijaga qarang: ikki nusxa failover'siz recreate'dan yaxshi emas — har nusxa o'z navbatidagi so'rovlarning yarmini yo'qotadi, jami yana 30. Ikki nusxa faqat proksi xatoni sezib, sherigiga o'tkazgandagina foyda beradi. Bu — «Biz shunday xato qildik» bo'limidagi birinchi o'tishning modeli. keyingi !== n sharti bitta nusxada "o'ziga failover" bo'lmasligi uchun.
3-mashq (qiyin): o'lchov natijalarini jamlash
Bash skript yozing. U avval yuk.txt ni yaratsin — kanon o'lchovlaridan to'rt qator, har biri nom|jami|kodlar ko'rinishida. kodlar — yuk skripti chiqargan JSON'dagi juftlar, qo'shtirnoqsiz: 401:870,502:216. Keyin awk bilan har qator uchun nom: xato/jami (foiz %) chiqarsin. Xato — 401 va 200 dan boshqa hamma kod. Foiz — bir xona aniqlikda.
Ishora: -F'|' bilan $1 — nom, $2 — jami, $3 — kodlar. split($3, juft, ",") juftlarni ajratadi, har juftni yana split(juft[i], kv, ":") — kv[1] kod, kv[2] soni.
Yechim
cat > yuk.txt <<'TXT'
recreate lokal|721|401:473,502:221,UND_ERR_SOCKET:16,ECONNREFUSED:11
recreate server|1088|401:870,502:216,TimeoutError:2
blue-green otish|1354|401:1171,502:183
blue-green server|1369|401:1369
TXT
awk -F'|' '
{
n = split($3, juft, ",")
xato = 0
for (i = 1; i <= n; i++) {
split(juft[i], kv, ":")
if (kv[1] != "401" && kv[1] != "200") xato += kv[2]
}
printf "%s: %d/%d (%.1f %%)\n", $1, xato, $2, (xato * 100 / $2)
}' yuk.txtBiz ishga tushirdik:
recreate lokal: 248/721 (34.4 %)
recreate server: 218/1088 (20.0 %)
blue-green otish: 183/1354 (13.5 %)
blue-green server: 0/1369 (0.0 %)printf formatida %d — butun son, %.1f — bir xonali kasr, %% — foiz belgisining o'zi. Bo'linma qavs ichida: aks holda awk ifodani boshqa tartibda hisoblashi mumkin. Grafikdagi foizlar shu hisobdan.
10. Real ishda
- Kubernetes rolling update'ni standart qiladi:
maxUnavailablevamaxSurgebilan nechta pod bir vaqtda almashishini belgilaysiz. Readiness probe — bizning--waitning o'rni. - Bulut load balancer'lari (AWS ALB va boshqalar) blue-green'ni "target group'larni almashtirish" ko'rinishida beradi; DNS bilan almashtirish esa TTL tufayli sekin.
- Canary odatda avtomatik tahlil bilan birga keladi: xato ulushi oshsa, trafik o'zi orqaga qaytariladi (Argo Rollouts, Flagger — sinalmagan, 2026-11).
- Intervyu savollari: "Blue-green va rolling farqi nima?", "Uzilishsiz deploy'da migratsiyani qanday qilasiz?", "nginx'da
proxy_next_upstreamPOST uchun nega ehtiyotkor?"
Xulosa
- Recreate — eng oddiy, lekin deploy paytida xato: serverda /v1 so'rovlarining 20 foizi.
- Uzilishsiz deploy = ikki nusxa + ikkalasini biladigan va xatoda sherigiga o'tkazadigan proksi + birma-bir yangilash (
--wait). - Docker ichida nginx'ga
resolver 127.0.0.11varesolvekerak: statik nom recreate'da 502 berardi. - Natija: serverda 1 369/1 369 va 724/724 (jami 0/2 093 xato); lekin konfiguratsiyaga o'tishning o'zi (birinchi deploy) uzilishli bo'ldi.
- Narxi: deploy 46 → 88 s, resurs ikki nusxaga bo'linadi, p99 oshadi, migratsiya orqaga mos bo'lishi shart.
- Canary — trafik foizi va kuzatuv bilan; kanonda sinalmagan.
Keyingi dars: Rollback, reliz boshqaruvi va feature flag — buzuq relizni ataylab chiqaramiz va avtomatik qaytish, git revert va kill switch qanday ishlashini o'lchaymiz.
Manbalar
- nginx — ngx_http_upstream_module (
server … resolve,zone,max_fails): https://nginx.org/en/docs/http/ngx_http_upstream_module.html#server (tekshirildi, 2026-11) - nginx — ngx_http_proxy_module (
proxy_next_upstream): https://nginx.org/en/docs/http/ngx_http_proxy_module.html#proxy_next_upstream (tekshirildi, 2026-11) - Docker Docs — Compose
extends: https://docs.docker.com/compose/how-tos/multiple-compose-files/extends/ (tekshirildi, 2026-11) - Docker Docs — Merge Compose files (
!override,!reset): https://docs.docker.com/reference/compose-file/merge/ (tekshirildi, 2026-11) - Martin Fowler — BlueGreenDeployment: https://martinfowler.com/bliki/BlueGreenDeployment.html (tekshirildi, 2026-11)
- Kurs tajribasi (IlmHamroh, 2026-11): recreate va blue-green o'lchovlari lokal va sinov serverida, tashxis yugurishlari, Compose resurs hisobi. Mashq yechimlari — biz ishga tushirdik (2026-11-08).
Izohlar · 0
Izoh yozish uchun kiring.