Kubernetes amaliy: kind'da lokal klaster, kubectl va Helm bilan deploy
Qisqacha: Kubernetes'ni o'rganish uchun bulut shart emas: kind Docker ichida haqiqiy klaster yasaydi. Ilovani Helm chart bilan o'rnatasiz: shablonlar va
values.yaml, natijada versiyalangan reliz. Kanon tajribasidavazifalar-apining 2 nusxasi yuk ostida yangilandi — 1 203 so'rovning hammasi 200 qaytardi. Mavjud bo'lmagan teg bilan buzuq reliz esa xizmatni to'xtatmadi vahelm rollbackbilan 1.25 soniyada qaytarildi.
Bu darsda
- kind bilan bitta node'li lokal klaster yaratasiz va unga image yuklaysiz.
kubectl get,describe,logsbuyruqlari nimani ko'rsatishini bilasiz.- Helm chart tuzilmasini va shablon tilini o'qiysiz.
- Yuk ostida rolling update va buzuq relizni rollback qilish natijalarini tahlil qilasiz.
vazifalar-apiuchun chart'ni loyihangizga qo'shasiz.
Oldin bilishingiz kerak: Kubernetes: nega kerak va asosiy obyektlar, Rollback, reliz boshqaruvi va feature flag, Zero-downtime deploy strategiyalari.
1. Nega bu kerak?
Oldingi darsda Kubernetes lug'atini o'rgandik: Pod, Deployment, Service, probe'lar. Lekin lug'at bilan suzishni o'rganib bo'lmaydi — suvga tushish kerak.
Haqiqiy bulut klasteri pullik va karta talab qiladi (O'zbekistonda hosting). Yaxshi xabar: Kubernetes'ni o'z kompyuteringizda ham ishga tushirish mumkin. Kanon tajribasi aynan shunday qildi: bulut hisobi ochilmadi, hamma narsa lokal klasterda sinaldi.
Bu darsda uchta savolga o'lchov bilan javob olamiz:
- Kubernetes yangilash paytida haqiqatan uzilish bermaydimi?
- Buzuq reliz chiqsa nima bo'ladi?
- Orqaga qaytish qancha vaqt oladi?
2. Lokal klaster
2.1 Variantlar
Lokal Kubernetes uchun bir nechta vosita bor:
| Vosita | Qanday ishlaydi | Kanonda |
|---|---|---|
| kind | node'lar — Docker konteynerlari | sinaldi (0.33.0) |
| k3d | k3s'ni Docker ichida yurgizadi | sinalmagan |
| k3s | yengil Kubernetes, VPS'ga to'g'ridan o'rnatiladi | sinalmagan |
| minikube | VM yoki konteynerda bitta node | sinalmagan |
kind (Kubernetes IN Docker) — Kubernetes'ning o'z jamoasi testlar uchun yaratgan vosita. U har bir node'ni Docker konteyneri sifatida ishga tushiradi. Docker sizda 33-qismdan beri bor. k3s esa boshqa maqsadga mo'ljallangan: kichik serverlar va qurilmalar uchun yengillashtirilgan distributiv. Bitta VPS'da "haqiqiy" klaster kerak bo'lsa, odatda k3s tanlanadi.
Kanon tajribasidagi versiyalar: kind 0.33.0, node'dagi Kubernetes v1.37.0, Helm 4.3.1. kubectl — Docker Desktop bilan kelgan v1.36.1. Kubernetes versiya siyosatiga ko'ra kubectl server versiyasidan bitta kichik (minor) versiya eski yoki yangi bo'lishi mumkin. Server 1.37 bo'lsa, 1.36, 1.37 va 1.38 mos keladi. Shuning uchun 1.36 va 1.37 birga ishladi.
2.2 Klaster yaratish
kind sozlamasi — bitta YAML fayl. Kanondagisi:
kind: Cluster
apiVersion: kind.x-k8s.io/v1alpha4
nodes:
- role: control-plane
extraPortMappings:
- containerPort: 30080
hostPort: 4960
listenAddress: "127.0.0.1"Bitta node, u ham control plane, ham ilova uchun. extraPortMappings — node konteynerining 30080 portini kompyuterning 127.0.0.1:4960 iga ochadi. 30080 — keyinroq Service uchun ishlatadigan NodePort. Shunday qilib brauzer va yuk skripti klasterdagi Service'ga yetib boradi. Fayl qatorga bo'lindi, mazmuni aynan.
Klasterni yaratish buyrug'i (kanon skriptidan, o'lchov o'ramlari olib tashlandi; klaster nomi kurs-34 ga almashtirildi):
kind create cluster --name kurs-34 --config kind.yaml --wait 120s
kubectl --context kind-kurs-34 get nodes -o wideKlaster 142.6 soniyada tayyor bo'ldi. Ko'p vaqtni node image'ini yuklab olish va control plane'ni ko'tarish oldi. kind har klaster uchun kubectl ga yangi kontekst (context) qo'shadi: kind-kurs-34. Kontekst — "qaysi klaster bilan gaplashyapman" degan sozlama. Kanon skripti har buyruqqa --context ni ochiq yozgan: kompyuterda bir nechta klaster bo'lsa, xato klasterga buyruq yuborish oson.
2.3 Image'ni klasterga yuklash
Klaster image'ni odatda registry'dan tortadi. Lokal tajribada image kompyuterning Docker'ida turibdi, kind node'i esa uni ko'rmaydi. Shuning uchun uni node'ga to'g'ridan yuklaymiz:
kind load docker-image kurs-34-api:4.2.0-rc --name kurs-34Image: "kurs-34-api:4.2.0-rc" with ID "sha256:4b54733c8efeda89b84ccdb8246744c5a83f23baff309d3a7616be82df02abef" not yet present on node "kurs-34-control-plane", loading...1.14 GB'lik image 120.7 soniyada yuklandi. Bu — kind'ning narxi: har yangi image qo'lda yuklanadi. Haqiqiy klaster esa uni registry'dan o'zi tortadi (Registry va image teglash). Chart'da shuning uchun pullPolicy=Never beriladi: "registry'ga borma, node'dagi image'ni ishlat".
3. kubectl: klaster bilan gaplashish
kubectl — Kubernetes API server bilan gaplashadigan buyruq qatori vositasi. Uning buyruqlari bir xil shaklda: kubectl <fe'l> <tur> [nom].
| Buyruq | Nima qiladi |
|---|---|
kubectl get pods |
obyektlar ro'yxati va qisqa holati |
kubectl describe pod <nom> |
batafsil holat va hodisalar (Events) |
kubectl logs <pod> |
konteyner loglari |
kubectl apply -f fayl.yaml |
manifestdagi kerakli holatni klasterga yozish |
get va describe chiqishlarini oldingi darsda ko'rdik: Deployment → ReplicaSet → Pod va probe'lar. Kanon tajribasida logs va apply ishlatilmadi, shuning uchun ularning chiqishini ko'rsatmaymiz. apply o'rniga Helm ishladi — u manifestlarni o'zi yaratib, API'ga yuboradi.
describe ning eng foydali qismi — oxiridagi Events ro'yxati. Pod nega ishga tushmayotganini ko'pincha shu yerdan topasiz: image topilmadi, probe yiqildi, xotira yetmadi.
Tekshirib ko'ring: Kompyuteringizda ikkita klaster bor: lokal kind va ishxonadagi production. Siz
kubectl delete deployment vzyozdingiz,--contextni yozmadingiz. Qaysi klasterdan o'chadi?
Javob
Joriy kontekstdagi klasterdan — oxirgi marta qaysi biri tanlangan bo'lsa. Agar u production bo'lsa, ilova production'dan o'chadi. Shuning uchun kanon skripti har buyruqqa kontekstni ochiq yozgan. Joriy kontekstni kubectl config current-context ko'rsatadi; ko'p jamoalar uni terminal satriga chiqarib qo'yadi.
4. Helm: Kubernetes uchun paket menejeri
4.1 Nega oddiy manifest yetmaydi
Oldingi darsdagi manifestlarda vz, 2, image tegi qotirib yozilgan. Staging uchun 1 nusxa, production uchun 3 nusxa kerak bo'lsa-chi? Har muhitga manifest nusxasini qo'lda tahrirlash — xato manbai.
Helm — Kubernetes ilovalari uchun paket menejeri. U uchta narsa beradi:
- Chart (paket) — shablonlangan manifestlar va standart qiymatlar to'plami.
- Release (reliz) — chart'ning klasterga o'rnatilgan nusxasi, nomi bilan (kanonda
vz). - Revision (reviziya) — relizning har o'zgarishi raqamlanadi. Orqaga qaytish shu raqamga bo'ladi.
O'xshatish: npm paketi va package.json. Chart — paket, values.yaml — uning sozlamalari, reliz — o'rnatilgan nusxa.
4.2 Chart tuzilmasi
Kanon chart'i vazifalar-api/deploy/helm/vazifalar-api/ da:
vazifalar-api/
Chart.yaml
values.yaml
templates/
configmap.yaml
deployment.yaml
secret.yaml
service.yamlChart.yaml — chart haqida ma'lumot:
apiVersion: v2
name: vazifalar-api
description: vazifalar-api (NestJS) — Kubernetes'da
type: application
version: 0.1.0
appVersion: "4.2.0"Ikki versiya bor va ular farq qiladi. version — chart'ning o'z versiyasi: shablonlar o'zgarsa oshiriladi. appVersion — ichidagi ilova versiyasi.
values.yaml — standart qiymatlar (izohlar olib tashlandi, image manzilidagi login va repo nomi almashtirildi):
replicaCount: 2
image:
repository: ghcr.io/login/vazifalar/api
tag: ""
pullPolicy: IfNotPresent
env:
NODE_ENV: development
SAQLASH: xotira
LOG_LEVEL: info
YOPISH_KECHIKISH_MS: "5000"
secretEnv: {}
service:
type: ClusterIP
port: 80
nodePort: null
resources:
requests: { cpu: 100m, memory: 192Mi }
limits: { cpu: 500m, memory: 384Mi }
terminationGracePeriodSeconds: 30tag: "" — bo'sh qoldirilgan. Shablon unda appVersion ni oladi. secretEnv: {} — bo'sh bo'lsa, Secret umuman yaratilmaydi.
4.3 Shablon tili
Shablonlar — Go tilining shablon sintaksisi: {{ … }} ichidagi ifodalar qiymat bilan almashtiriladi. Kanon deployment.yaml dan bir necha qator:
metadata:
name: {{ .Release.Name }}
spec:
replicas: {{ .Values.replicaCount }}
annotations:
checksum/config: {{ include (print $.Template.BasePath "/configmap.yaml") . | sha256sum }}
image: "{{ .Values.image.repository }}:{{ .Values.image.tag | default .Chart.AppVersion }}"Qatorlar fayldan tanlab olingan, chekinishi asl joyidagidek. O'qish:
.Release.Name— reliz nomi (vz)..Values.replicaCount—values.yamldan yoki buyruqdagi--setdan qiymat.| default .Chart.AppVersion— pipe (quvur): chapdagi qiymat bo'sh bo'lsa, o'ngdagisi olinadi. Bash'dagi|ga o'xshaydi.include … | sha256sum— ConfigMap shablonini to'liq hosil qilib, undan SHA-256 xesh oladi.
Oxirgisi — kanon chart'ining eng nozik joyi. Muammo shunday: ConfigMap o'zgarsa, ishlab turgan pod'lar buni bilmaydi. Muhit o'zgaruvchilari faqat ishga tushishda o'qiladi. Kubernetes esa pod shablonida o'zgarish ko'rmasa, pod'larni qayta yaratmaydi. Yechim — ConfigMap xeshini pod shabloniga annotatsiya (izohlovchi yorliq) qilib qo'yish. ConfigMap o'zgarsa — xesh o'zgaradi — pod shabloni o'zgaradi — yangi ReplicaSet.
Biz buni helm template bilan tekshirdik. Bu buyruq klastersiz manifest hosil qiladi. APP_RELEASE v1 va v2 bo'lgandagi annotatsiya:
checksum/config: 43363b439077887a9db950751a18400455578fab07f3963721623daf3044888a
checksum/config: 5bc7b90d477ea5d69b0108e0e27b755231a07f2d01495ac6b680907c0126c342Bitta muhit o'zgaruvchisi o'zgardi — xesh butunlay boshqacha. Ana shu rolling update'ni ishga tushiradi.
4.4 Chart'ni tekshirish
Klasterga yuborishdan oldin chart'ni tekshiring. helm lint shablonlar va Chart.yaml ni ko'rib chiqadi. Biz kanon chart'ida ishga tushirdik (Helm 4.3.1):
==> Linting helm/vazifalar-api
[INFO] Chart.yaml: icon is recommended
1 chart(s) linted, 0 chart(s) failedBitta [INFO] — chart uchun ikonka tavsiya etiladi. Bu xato emas: chart'ni ommaviy katalogga chiqarmaymiz. helm template esa shablonni haqiqiy YAML'ga aylantirib ko'rsatadi — {{ }} qayerda noto'g'ri qiymat berganini ko'rish uchun eng tez yo'l.
5. O'rnatish
Kanon skriptidagi o'rnatish buyrug'i (chart yo'li va nomlar almashtirildi):
helm --kube-context kind-kurs-34 upgrade --install vz \
deploy/helm/vazifalar-api \
--set image.repository=docker.io/library/kurs-34-api \
--set image.tag=4.2.0-rc --set image.pullPolicy=Never \
--set service.type=NodePort --set service.nodePort=30080 \
--set env.APP_RELEASE=v1 --wait --timeout 180supgrade --install — reliz bo'lmasa o'rnatadi, bo'lsa yangilaydi. Bitta buyruq ikkala holat uchun ham ishlaydi, shuning uchun CI'da qulay. --set — values.yaml dagi qiymatni shu buyruq uchun almashtiradi. --wait — hamma pod'lar readiness'dan o'tguncha kutadi. Busiz Helm manifestni yuboradi va darhol "tayyor" deydi.
STATUS: deployed
REVISION: 1
helm install --wait: 25964 ms26 soniyada ikki pod ham tayyor bo'ldi. Keyin Service orqali tekshiruv:
--- Service orqali: 200, endpointlar: 10.244.0.6 10.244.0.5Ikki endpoint — ikki pod IP'si. Service ularni app: vz yorlig'i bo'yicha topdi. Bu oldingi darsdagi "yorliq mos emas" xatosining aksi: endpointlar ro'yxati bo'sh emas.
6. Yuk ostida rolling update
6.1 Tajriba
Endi asosiy savol: yangilash paytida foydalanuvchi xato ko'radimi? Kanon tajribasi shunday tuzilgan:
- Yuk skripti har 50 ms da Service'ga
/health/liveso'rovini yuboradi, 75 soniya davomida. - 5 soniyadan keyin
APP_RELEASEv1 dan v2 ga o'zgartiriladi — ConfigMap o'zgaradi. - Checksum annotatsiyasi tufayli yangi ReplicaSet paydo bo'ladi va pod'lar almashadi.
helm --kube-context kind-kurs-34 upgrade vz \
deploy/helm/vazifalar-api \
--reuse-values --set env.APP_RELEASE=v2 --wait --timeout 180s--reuse-values — oldingi relizning qiymatlarini (NodePort, pullPolicy va boshqalar) saqlab, faqat shu --set ni qo'shadi.
sequenceDiagram
participant H as Helm
participant D as Deployment
participant Y as yangi pod
participant E as eski pod
participant S as Service
H->>D: yangi shablon (checksum o'zgardi)
D->>Y: 1-yangi pod (maxSurge 1)
Y-->>S: readiness o'tdi, trafik oladi
D->>E: 1-eski pod: SIGTERM
E-->>S: readiness 503, ro'yxatdan chiqadi
D->>Y: 2-yangi pod
D->>E: 2-eski pod: SIGTERM
H-->>H: --wait tugadiDiagrammaga qarang: eski pod Service ro'yxatidan chiqqandan keyingina o'ladi. Bu Graceful shutdown darsidagi kutish va readiness birgalikda ishlashining natijasi.
6.2 Natija
REVISION: 2
upgrade --wait: 36810 ms
yuk: {"url":"http://127.0.0.1:4960/health/live","jami":1203,"kodlar":{"200":1203},"p50":7,"p99":64,"max":200,"xatoOraliq":null}1 203 so'rovning 1 203 tasi — 200. Uzilish yo'q. Kechikish medianasi (p50) — 7 ms, eng sekin 1 % (p99) — 64 ms. Eng uzoq so'rov 200 ms oldi — almashish paytida. Yangilash 36.8 soniya davom etdi.
ReplicaSet'lar (ustunlar qisqartirildi):
NAME DESIRED CURRENT READY AGE
vz-54f49cdb47 0 0 0 101s
vz-6d6c56cb87 2 2 2 70sEski ReplicaSet (54f49cdb47) 0 nusxa bilan qoldi. U o'chirilmaydi: orqaga qaytishda Kubernetes uni yana kattalashtiradi.
7. Buzuq reliz va rollback
7.1 Ataylab buzamiz
Endi yomon stsenariy. Kimdir mavjud bo'lmagan image tegini chiqardi:
helm --kube-context kind-kurs-34 upgrade vz \
deploy/helm/vazifalar-api \
--reuse-values --set image.tag=yoq-teg --wait --timeout 40scontext deadline exceeded
upgrade (kutilgan yiqilish): 41129 ms
NAME READY STATUS RESTARTS AGE
vz-6d6c56cb87-cx94b 1/1 Running 0 111s
vz-6d6c56cb87-s8nlg 1/1 Running 0 90s
vz-7446ffdbf5-ttt4n 0/1 ErrImageNeverPull 0 40s
Service: 200context deadline exceeded — "belgilangan muddat o'tib ketdi". Helm 40 soniya kutdi, pod tayyor bo'lmadi va reliz yiqilgan deb belgilandi. Pod holati ErrImageNeverPull: pullPolicy=Never bo'lgani uchun Kubernetes registry'ga bormadi, node'da esa bunday teg yo'q. Haqiqiy registry bilan bu ImagePullBackOff bo'lardi — sabab bir xil, nomi boshqa.
Eng muhim qator — oxirgisi: Service: 200. maxUnavailable: 0 tufayli Kubernetes yangi pod tayyor bo'lmaguncha eskilariga tegmadi. Ikki eski pod ishlashda davom etdi. Foydalanuvchi buzuq relizni sezmadi.
7.2 Orqaga qaytish
helm --kube-context kind-kurs-34 rollback vz 2 --wait --timeout 120s
helm --kube-context kind-kurs-34 history vzRollback was a success! Happy Helming!
helm rollback 2: 1250 msTarix (ustunlar tanlab olindi, uchinchi qatorning oxiri asl chiqishda ham kesilgan):
REVISION STATUS DESCRIPTION
1 superseded Install complete
2 superseded Upgrade complete
3 failed Upgrade "vz" failed: resource Dep
4 deployed Rollback to 2Rollback eski revision'ni "qayta tiklamaydi" — u yangi, 4-revision yaratadi va unda 2-revision qiymatlari bo'ladi. Tarix doim oldinga yuradi. Bu git'dagi revert ga o'xshaydi: tarix o'chirilmaydi, ustiga tuzatuvchi yozuv qo'shiladi.
Qaytish 1.25 soniya oldi, chunki ishlab turgan eski pod'lar o'chmagan edi. Helm faqat yozuvni almashtirdi va buzuq pod'ni o'chirdi. Rollback darsida serverdagi qaytish 37 soniya olgan edi. Raqamlarni to'g'ridan solishtirmang: muhit boshqa, u yerda konteynerlar qayta ishga tushirildi.
7.3 Avtomatik qaytish
Kanon tajribasida rollback qo'lda qilindi. Helm 4 da upgrade --rollback-on-failure bayrog'i bor (helm upgrade --help da ko'rdik): yangilash yiqilsa, oxirgi muvaffaqiyatli relizga o'zi qaytadi. Bu bayroq kanonda sinalmagan (2026-11). Helm 3 dagi qo'llanmalarda uni eski nomi — --atomic bilan uchratasiz. Helm 4 hujjatiga ko'ra eski nom hali ishlaydi, lekin eskirgan deb ogohlantirish chiqaradi. CI skriptlaringizda yangi nomni yozing.
Tekshirib ko'ring: Agar chart'da
maxUnavailable: 1bo'lganida, buzuq reliz paytida nima o'zgarardi?
Javob
Kubernetes yangi pod tayyor bo'lishini kutmay, eski pod'lardan bittasini o'chirishi mumkin edi. Buzuq yangi pod hech qachon tayyor bo'lmaydi. Natijada 40 soniya davomida xizmat bitta pod bilan qolardi. Xizmat to'xtamaydi, lekin quvvat ikki baravar kamayadi. Bu nusxa ham yiqilsa — to'liq uzilish. maxUnavailable: 0 buning oldini oladi, narxi — yangilash paytida vaqtincha bitta ortiqcha pod.
8. Vaqt qayerga ketdi
Kanon tajribasidagi har bosqich vaqti:
- klaster yaratish142,6 s
- image yuklash (1.14 GB)120,7 s
- helm install --wait26 s
- rolling update --wait36,8 s
- buzuq reliz (timeout)41,1 s
- helm rollback1,25 s
Manba: Kurs tajribasi (IlmHamroh, 2026-11): kind 0.33.0, Helm 4.3.1, bitta Windows noutbuk
Eng ko'p vaqt infratuzilmaga ketdi: klaster va image. Bu bir martalik narx — haqiqiy klasterda ular oldindan tayyor turadi. Ilova bilan bog'liq amallar (o'rnatish, yangilash) yarim daqiqa atrofida. Qaytish esa bir soniya — eski pod'lar tirik ekanidan. Tajriba oxirida klaster kind delete cluster bilan 14 soniyada o'chirildi.
9. Kanonda sinalmagan obyektlar
Xaritadagi bir nechta mavzu kanon tajribasiga kirmadi. Ularni hujjat bo'yicha qisqa beramiz (sinalmagan, 2026-11):
- StatefulSet — o'z nomi va diskini saqlaydigan pod'lar uchun: bazalar, navbatlar. Pod
db-0qayta yaratilsa, yanadb-0bo'ladi va o'z diskini oladi. Bazani K8s ichida yurgizish murakkab ish. Ko'p jamoalar uni boshqariladigan bazaga qoldiradi. - Job — bir marta bajarilib tugaydigan ish: masalan, migratsiya. CronJob — jadval bo'yicha Job: masalan, kechasi zaxira. Cron dagi jadval sintaksisi bilan.
- Boshqariladigan Kubernetes — EKS (AWS), GKE (Google), DOKS (DigitalOcean): control plane'ni provayder boshqaradi, siz node'lar va ilovalarni. Pullik va karta talab qiladi — kanonda sinalmadi.
vazifalar uchun migratsiya Job'i keyingi tabiiy qadam bo'lardi. Hozir migratsiya Compose'da alohida konteyner sifatida yuradi (VPS'ga avtomatik deploy).
10. Loyiha qadami
O'z monorepo'ngizda:
vazifalar-api/deploy/helm/vazifalar-api/ni darsdagi tuzilmada yarating:Chart.yaml,values.yaml,templates/dagi to'rt fayl.image.repositoryga o'z registry manzilingizni yozing.helm lint— 0 xato.helm template vz <yo'l>bilan hosil bo'lgan YAML'ni ko'zdan kechiring.- Ixtiyoriy: kind o'rnatib, image yuklang va chart'ni o'rnating. Klaster va image yuklash bir necha daqiqa oladi va Docker'ga 2–3 GB xotira kerak. Tajribadan keyin
kind delete cluster --name <nom>.
Chart IaC amaliy darsida OpenTofu fayllari bilan birga commit qilinadi — hozircha hali commit qilmang.
11. Ko'p uchraydigan xatolar
11.1 Image node'da yo'q
kind'da ErrImageNeverPull yoki ImagePullBackOff — ko'pincha kind load docker-image unutilgan yoki teg xato. kubectl describe pod ning Events qismiga qarang.
11.2 --wait siz deploy
Helm "deployed" deydi, pod'lar esa hali ko'tarilmagan yoki yiqilgan. CI'da doim --wait va --timeout bilan.
11.3 --reuse-values ni unutish
upgrade da --set faqat bitta qiymatni bersangiz va --reuse-values bo'lmasa, oldingi --set lar standartga qaytadi. Kanon misolida NodePort yo'qolardi. Yaxshiroq yo'l — muhit qiymatlarini faylda saqlash (-f qiymatlar-prod.yaml).
11.4 ConfigMap o'zgardi, pod'lar eski
Checksum annotatsiyasisiz pod'lar eski muhit o'zgaruvchilari bilan ishlashda davom etadi. Bunday xato ko'pincha deploy'dan kunlar o'tib topiladi.
11.5 Noto'g'ri kontekst
Lokal klaster o'rniga production'ga buyruq. Har buyruqqa --context yoki --kube-context yozing.
12. Mashqlar
Mashqlar kurs/mashqlar/34/28-helm/ da. 2-mashq Node 24.21.0 da, 3-mashq Git Bash'da tekshirilgan (biz ishga tushirdik).
1-mashq (oson): bo'shliqlarni to'ldiring
- Docker ichida Kubernetes klasteri yasovchi vosita —
- Reliz bo'lmasa o'rnatib, bo'lsa yangilovchi buyruq —
helm upgrade - Hamma pod'lar tayyor bo'lguncha kutish bayrog'i —
- Oldingi relizning qiymatlarini saqlash —
- Kanonda buzuq relizdan qaytish buyrug'i —
helmvz 2
Yechim
- kind — node'lar Docker konteynerlari; image'ni
kind load docker-imagebilan yuklaysiz. - --install — bitta buyruq birinchi va keyingi deploy uchun.
- --wait — readiness'dan o'tishni kutadi;
--timeoutbilan birga. - --reuse-values — aks holda oldingi
--setlar yo'qoladi. - rollback — yangi revision (4) yaratadi, tarixni o'chirmaydi.
2-mashq (o'rta): --set qiymatlarini birlashtirish
--set image.tag=4.2.0-rc kabi yozuv nuqtali yo'l bo'yicha ichma-ich obyektga qiymat qo'yadi. qiymatlarniBirlashtir(standart, setlar) funksiyasini yozing. standart — values.yaml ga o'xshash obyekt, setlar — "a.b=c" ko'rinishidagi satrlar massivi. Funksiya standart obyektni o'zgartirmasin, yangisini qaytarsin. Qiymatlar satr bo'lib qolsin (Helm sonlarni o'zi o'giradi — bu modelda e'tiborsiz).
Ishora: chuqur nusxa — structuredClone(standart). Satrni split("=") bilan kalit va qiymatga, kalitni split(".") bilan qismlarga ajrating. Oxirgisidan oldingi qismlarda yurib boring: obyekt bo'lmasa — {} yarating (Sayoz va chuqur nusxalash).
Yechim
function qiymatlarniBirlashtir(standart, setlar) {
const natija = structuredClone(standart);
for (const s of setlar) {
const [yol, qiymat] = s.split("=");
const qismlar = yol.split(".");
let joy = natija;
for (const q of qismlar.slice(0, -1)) {
if (typeof joy[q] !== "object" || joy[q] === null) joy[q] = {};
joy = joy[q];
}
joy[qismlar.at(-1)] = qiymat;
}
return natija;
}
const standart = {
replicaCount: 2,
image: { repository: "ghcr.io/login/vazifalar/api", tag: "" },
service: { type: "ClusterIP", nodePort: null },
};
const yangi = qiymatlarniBirlashtir(standart, [
"image.tag=4.2.0-rc",
"service.type=NodePort",
"env.APP_RELEASE=v2",
]);
console.log(yangi.image, yangi.service.type, yangi.env);
console.log("standart tegi:", JSON.stringify(standart.image.tag));Konsolda:
{ repository: 'ghcr.io/login/vazifalar/api', tag: '4.2.0-rc' } NodePort { APP_RELEASE: 'v2' }
standart tegi: ""env standartda yo'q edi — funksiya uni yaratdi. Standart obyekt o'zgarmadi: structuredClone chuqur nusxa oladi. Oddiy { ...standart } faqat yuqori qavatni nusxalaydi va image.tag ni o'zgartirish asl obyektni ham buzardi. Haqiqiy Helm vergul, massiv indeksi (a[0]=x) va qochirish belgilarini ham tushunadi — model ularni o'z ichiga olmaydi.
3-mashq (qiyin): helm history ni tahlil qilish
Bash skript yozing. U avval tarix.txt ni yaratsin — kanon tajribasidagi helm history ning REVISION, STATUS va DESCRIPTION ustunlari (probel bilan ajratilgan, yuqoridagi jadvaldagidek). Keyin awk bilan chiqarsin: yiqilgan reviziyalar ro'yxati, hozir deployed holatdagi reviziya va u qaysi reviziyaga qaytgani (DESCRIPTION'dagi Rollback to N dan).
Ishora: sarlavhani NR == 1 { next } bilan o'tkazing. $2 == "failed" — yiqilgan. Qaytish raqami — qatorning oxirgi so'zi: $NF. Faqat Rollback so'zi bor qatorda: /Rollback to/ (Fayl va matn qidirish).
Yechim
cat > tarix.txt <<'TXT'
REVISION STATUS DESCRIPTION
1 superseded Install complete
2 superseded Upgrade complete
3 failed Upgrade "vz" failed: resource Dep
4 deployed Rollback to 2
TXT
awk 'NR == 1 { next }
$2 == "failed" { print "yiqilgan: " $1 }
$2 == "deployed" { joriy = $1 }
$2 == "deployed" && /Rollback to/ { qaytgan = $NF }
END {
print "joriy: " joriy
if (qaytgan != "") print "qaytilgan reviziya: " qaytgan
}' tarix.txtBiz ishga tushirdik:
yiqilgan: 3
joriy: 4
qaytilgan reviziya: 2Joriy reviziya 4, lekin uning mazmuni — 2-reviziya. Bunday tahlil CI'da foydali: deploy'dan keyin deployed reviziyasining tavsifida Rollback bo'lsa, demak kimdir qo'lda qaytargan va jamoani ogohlantirish kerak. Haqiqiy chiqishda ustunlar tab bilan ajratilgan — u holda awk -F'\t' ishlatiladi.
13. Real ishda
- Helm — Kubernetes'dagi eng keng tarqalgan paket formati. Bazalar, monitoring stack'lari va ingress controller'lar tayyor chart sifatida o'rnatiladi.
- CI/CD'da odatda
helm upgrade --install … --waitva xato bo'lsa avtomatik qaytish ishlatiladi. Ba'zi jamoalar GitOps vositalarini (Argo CD, Flux) tanlaydi: klaster git'dagi holatni o'zi tortadi. Kursda ular sinalmagan. - Lokal klaster (kind, k3d) — CI'da chart testlari uchun ham ishlatiladi: har PR'da vaqtinchalik klaster ko'tariladi.
- Intervyu savollari: "Rolling update paytida uzilish bo'lmasligi uchun nima kerak?", "ConfigMap o'zgarsa pod'lar yangilanadimi?", "
helm rollbacknima qiladi?"
Xulosa
- kind — Docker ichida haqiqiy Kubernetes klasteri; image
kind load docker-imagebilan yuklanadi. kubectl get,describe(Events),logs; har buyruqda kontekstni ochiq yozing.- Helm: chart (shablon +
values.yaml), reliz, revision;upgrade --install --waitbitta buyruq. - ConfigMap checksum annotatsiyasi sozlama o'zgarganda pod'larni yangilaydi.
- Yuk ostida rolling update: 1 203 / 1 203 × 200; buzuq reliz xizmatni to'xtatmadi (
maxUnavailable: 0),helm rollback— 1.25 s. - StatefulSet, Job/CronJob, boshqariladigan K8s, HPA — kanonda sinalmagan.
Keyingi dars: Infrastructure as Code va Terraform/OpenTofu — serverlar, tarmoqlar va bucket'larni konsolda bosib emas, kodda tasvirlaymiz va plan/apply bilan yaratamiz.
Manbalar
- kind — Quick Start: https://kind.sigs.k8s.io/docs/user/quick-start/ (tekshirildi, 2026-11)
- Kubernetes Docs — Version Skew Policy (kubectl): https://kubernetes.io/releases/version-skew-policy/ (tekshirildi, 2026-11)
- Kubernetes Docs — kubectl Quick Reference: https://kubernetes.io/docs/reference/kubectl/quick-reference/ (tekshirildi, 2026-11)
- Helm Docs — Chart Template Guide: https://helm.sh/docs/chart_template_guide/ (tekshirildi, 2026-11)
- Helm Docs — Tips and Tricks (checksum annotatsiyasi bilan pod'larni yangilash): https://helm.sh/docs/howto/charts_tips_and_tricks/ (tekshirildi, 2026-11)
- Helm Docs — Helm 4 Overview (
--atomic→--rollback-on-failure): https://helm.sh/docs/overview/ (tekshirildi, 2026-11) - Kubernetes Docs — StatefulSets, Jobs, CronJob: https://kubernetes.io/docs/concepts/workloads/controllers/ (tekshirildi, 2026-11)
- Kurs tajribasi (IlmHamroh, 2026-11): kind 0.33.0 (Kubernetes v1.37.0), Helm 4.3.1,
vazifalar-api4.2.0 image — klaster, o'rnatish, yuk ostida rolling update, buzuq reliz va rollback.helm lint,helm templatevahelm upgrade --help— biz ishga tushirdik (2026-11-08). Mashq yechimlari — biz ishga tushirdik (2026-11-08).
Izohlar · 0
Izoh yozish uchun kiring.