Mundarija (17)
- 1. Dars nomi va maqsad
- 2. Avvalgi darsdan takror
- 3. Asosiy tushuntirish
- 3.1. Egalik olmoshlari (possessive adjectives)
- 3.2. Egalik 's (otlar uchun)
- 3.3. its vs it's — ENG KO'P CHALKASHLIK
- 3.4. of bilan egalik (narsalar uchun) — 's yoki of?
- 3.5. Whose? — "kimning?" savoli
- 4. Misollar
- 5. Talaffuz bo'limi
- 6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)
- 7. Dialog
- 8. O'zbekcha-inglizcha tipik xatolar
- 9. Mashqlar
- 10. Amaliy topshiriq (IlmHamroh AI bilan)
- 11. Javoblar kaliti
- 12. Xulosa va keyingi dars
Ingliz tilida egalik — my, your, his, her va 's (A1, 10-dars)
A1 — BOSHLANG'ICH · 10-dars
1. Dars nomi va maqsad
Bu darsda "kimning" ekanini bildirishni o'rganasiz: my book (mening kitobim), Ali's car (Alining mashinasi). Ikki usul bor:
- egalik olmoshlari (my, your, his, her, its, our, their),
- egalik 's (Ali**'s**, the dog**'s**).
Bu darsdan keyin siz narsalarning egasini to'g'ri ayta olasiz. Bu — kundalik nutqda juda ko'p kerak.
2. Avvalgi darsdan takror
- 9-dars: ko'plik — -s/-es/-ies/-ves; irregular (children, men, people, feet).
- Tez mashq: child → ?, man → ?, city → ?, knife → ?
3. Asosiy tushuntirish
3.1. Egalik olmoshlari (possessive adjectives)
Har shaxs olmoshining egalik shakli bor. Otdan oldin keladi:
| Olmosh | Egalik | O'zbekcha | Misol |
|---|---|---|---|
| I | my | mening | my book |
| you | your | sening/sizning | your car |
| he | his | uning (erkak) | his bag |
| she | her | uning (ayol) | her phone |
| it | its | uning (narsa) | its color |
| we | our | bizning | our house |
| they | their | ularning | their friends |
This is my book. — Bu mening kitobim.
Where is your phone? — Sening telefoning qayerda?
His name is Ali. — Uning ismi Ali. (erkak)
Her name is Madina. — Uning ismi Madina. (ayol)DIQQAT — his vs her (jins!): o'zbekchada "uning" hamma uchun bir xil. Inglizchada egaga qarab: erkak egasi → his, ayol egasi → her. Ali and his book (Ali — erkak → his), Madina and her book (Madina — ayol → her). Bu — o'zbeklarning eng ko'p xatosi.
Olmosh mosligi (kim → qaysi egalik): egalik shakli egasining olmoshiga qarab tanlanadi. Ya'ni avval "bu kim/nima?" deb egasini toping, keyin unga mos egalikni qo'ying:
- he (u — erkak) → his: He has a bag → his bag.
- she (u — ayol) → her: She has a phone → her phone.
- it (u — narsa/hayvon) → its: The cat has a tail → its tail.
- we (biz) → our, they (ular) → their, I (men) → my, you (siz) → your.
Muhim: egalik shakli narsaga (kitob, telefon) emas, balki egasiga bog'liq. Shuning uchun his book va his books — ikkalasida ham his (chunki egasi erkak). Narsa birlik yoki ko'plik bo'lishi his/herni o'zgartirmaydi.
3.2. Egalik 's (otlar uchun)
Odam yoki jonli narsaning egaligini bildirish uchun otga 's qo'shiladi:
Ali's car — Alining mashinasi
the dog's tail — itning dumi
my mother's name — onamning ismiTuzilish: EGA + 's + NARSA (o'zbekcha tartibga teskari emas — ega oldinda):
Ali's book = Alining kitobi (Ali = ega, book = narsa)Ko'plik egalik — apostrof o'rni (birlik/ko'plik farqi): apostrof qayerga tushishi egasi birlik yoki ko'plik ekaniga bog'liq. Bu — juda ko'p e'tibordan chetda qoladigan nozik joy:
- Birlik ega (bitta talaba) → apostrof -s dan oldin: the student's* book* (bitta talabaning kitobi).
- Ko'plik ega (ko'p talaba, ot allaqachon -s bilan tugagan) → faqat apostrof, -s dan keyin: the students'* books* (ko'p talabaning kitoblari).
Ya'ni student's va students' — talaffuzda bir xil eshitiladi, lekin ma'nosi boshqa (bitta vs ko'p). Yozuvda apostrof o'rni ma'noni belgilaydi:
the student's book — bitta talabaning kitobi (apostrof -s dan oldin)
the students' books — ko'p talabaning kitoblari (apostrof -s dan keyin)
my parents' house — ota-onamning uyi (parents ko'plik → apostrof oxirida)Irregular ko'plik (-s bilan tugamaydi: children, men, women, people) → apostrof -s dan oldin, xuddi birlikdek:
the children's toys — bolalarning o'yinchoqlari (children -s siz → 's)
the men's room — erkaklar xonasi
the women's team — ayollar jamoasiQoida: ot -s bilan tugasa → faqat apostrof (students'). Ot -s bilan tugamasa (birlik yoki irregular ko'plik) → 's (student's, children's).
3.3. its vs it's — ENG KO'P CHALKASHLIK
Bu ikkitasi bir xil eshitiladi, lekin butunlay boshqa:
- its — egalik ("uning"): The cat licks its paw. (mushuk o'z panjasini yalaydi)
- it's — it is qisqartmasi: It's a cat. (bu mushuk)
its = uning (egalik, apostrofsiz)
it's = it is (qisqartma, apostrof bilan)Tekshirish: "it is" deb ochilsa → it's. Aks holda → its.
3.4. of bilan egalik (narsalar uchun) — 's yoki of?
Egalikni ikki xil bildirsa bo'ladi, va tanlov egasi jonli yoki jonsizligiga bog'liq:
- Jonli (odam, hayvon) → 's: Ali's car, the dog's tail, my mother's name.
- Jonsiz (narsa, buyum) → ko'pincha of the: the door of the car, the name of the book.
Jonsiz narsalarda ko'pincha 's o'rniga of ishlatiladi:
the door of the car — mashinaning eshigi
the name of the book — kitobning nomi
the end of the film — filmning oxiri
the top of the page — sahifaning yuqorisiQoida (A1 uchun sodda): ega odam/hayvon bo'lsa → 's (Ali's, the cat's). Ega narsa bo'lsa → of the (the leg of the table, the top of the box).
the table's legemas, balki the leg of the table. Bu — o'zbek so'zlovchilar uchun foydali oddiy chegara (keyingi darajalarda istisnolar ham bor, lekin A1 da shu qoidaga amal qiling).
3.5. Whose? — "kimning?" savoli
Egalikni so'rash uchun Whose...? (kimning?) ishlatiladi. U egasini so'raydi:
Whose phone is this? — Bu kimning telefoni?
Whose bag is that? — Anavi sumka kimniki?
Whose books are these? — Bular kimning kitoblari?Tuzilish: Whose + NARSA + is/are + this/that...? Javobda egalik olmoshi yoki 's ishlatiladi:
Whose phone is this? → It's my phone. / It's Ali's phone.
Whose car is that? → It's her car. / It's my father's car.DIQQAT — whose ≠ who's: ikkalasi bir xil eshitiladi /huːz/, lekin:
- whose — "kimning?" (egalik savoli): Whose bag is this?
- who's — who is qisqartmasi: Who's that? (U kim?).
Xuddi its / it's kabi: apostrofsiz shakl (whose) — egalik; apostrofli shakl (who's) — qisqartma.
4. Misollar
egalik olmoshlari:
My name is Ali. His sister is a doctor. Their house is big.
This is her phone. Our teacher is kind. The dog wags its tail.
egalik 's:
This is Ali's car. — Bu Alining mashinasi.
My sister's name is Madina. — Singlimning ismi Madina.
The students' classroom is here. — Talabalarning sinfi shu yerda.
The children's books are new. — Bolalarning kitoblari yangi.
whose savoli:
Whose pen is this? — It's my pen. — Bu kimning ruchkasi? — Bu mening ruchkam.
Whose keys are these? — They're her keys. — Bular kimning kalitlari? — Bular uning kalitlari.Mini-mashq (bir zumda): he/she/it egasiga qaysi egalik mos? — he → ?, she → ?, it → ? Javob: he → his, she → her, it → its.
5. Talaffuz bo'limi
- his /hɪz/ "hiz", her /hɜː/ "hə:", their /ðeə/ "ðeə", our /ˈaʊə/ "auə".
- its va it's — bir xil eshitiladi /ɪts/.
- 's talaffuzi (ko'plikdek): /s/, /z/, /ɪz/: the cat's "kets" (/s/), Ali's "aliz" (/z/), George's "jo:jiz" (/ɪz/).
- their / there / they're — uchchasi bir xil /ðeə/ (homofon) — yozuvda farqlang!
Topshiriq: my, your, his, her, its, our, their — ayting; Ali's, the dog's, the students' — egalik 's ni mashq qiling.
6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)
| English | IPA / talaffuz | O'zbekcha | Misol gap |
|---|---|---|---|
| my | /maɪ/ may | mening | my book |
| your | /jɔː/ yo: | sening/sizning | your car |
| his | /hɪz/ hiz | uning (erkak) | his bag |
| her | /hɜː/ hə: | uning (ayol) | her phone |
| its | /ɪts/ its | uning (narsa) | its color |
| our | /ˈaʊə/ auə | bizning | our house |
| their | /ðeə/ ðeə | ularning | their friends |
| phone | /fəʊn/ foun | telefon | her phone |
| bag | /bæɡ/ beg | sumka | his bag |
| name | /neɪm/ neym | ism | my name |
| color | /ˈkʌlə/ kalə | rang | its color |
| friend | /frend/ frend | do'st | their friends |
7. Dialog
A: Whose phone is this? — Bu kimning telefoni?
B: It's my phone. Thank you! — Bu mening telefonim. Rahmat!
A: And whose bag is that? — Anavi sumka kimniki?
B: That's Ali's bag. He's my friend. — Bu Alining sumkasi. U mening do'stim.
A: What's his sister's name? — Uning singlisining ismi nima?
B: Her name is Madina. She's a doctor. — Uning ismi Madina. U shifokor.Topshiriq: dialogni o'qing; his (Ali) va her (Madina) nega ishlatilganini ayting.
8. O'zbekcha-inglizcha tipik xatolar
his / her ni jinsga qarab tanlamaslik: Madina and his book, Ali and her car. Madina and her book (ayol), Ali and his car (erkak). Sabab: o'zbekchada "uning" jinssiz; inglizchada egaga qarab.
its va it's ni aralashtirish: The cat licks it's paw. its paw (egalik). It's a cat (= it is).
Egalik tartibini buzish: the book of Ali, car Ali's. Ali's book, Ali's car (ega + 's + narsa).
Ko'plik egalikda 's: the students's books. the students' books (ot -s bilan tugasa, faqat apostrof).
their / there / they're ni chalkashtirish (yozuvda). their (ularning), there (u yerda), they're (they are).
whose va who's ni aralashtirish: Who's bag is this? Whose bag is this? (kimning — egalik). Who's your teacher? (= who is — kim).
Apostrof o'rnini adashtirish (birlik/ko'plik): the student's books are new (aslida ko'p talaba nazarda tutilsa). Bitta talaba → the student's book; ko'p talaba → the students' books (apostrof -s dan keyin).
9. Mashqlar
Mashq 1. To'g'ri egalik olmoshi (my/your/his/her/its/our/their):
I have a book. ___ book is new.
Ali has a car. ___ car is red.
Madina has a phone. ___ phone is black.
We have a house. ___ house is big.
The cat has a tail. ___ tail is long.Mashq 2. 's yoki ' qo'ying:
Ali ___ book, the students ___ class, my mother ___ name, the children ___ toys
Mashq 3. its yoki it's?
___ a nice day. The dog wags ___ tail. ___ my friend. The car and ___ doors.
Mashq 4. To'g'rilang:
Madina and his book., the book of Ali., the students's room., The cat licks it's paw.
Mashq 5. O'zbekchadan inglizchaga:
Bu mening telefonim. = ___
Alining mashinasi qizil. = ___
Uning ismi Madina. = ___ (ayol)
Bolalarning kitoblari yangi. = ___
Mashq 6. whose yoki who's?
___ bag is this? ___ your teacher? ___ car is that? ___ at the door?
Mashq 7. Apostrof to'g'ri joyda? Birlik yoki ko'plik egaligini tanlang:
bitta bolaning o'yinchog'i = the child___ toy
ko'p bolaning o'yinchoqlari = the children___ toys
bitta talabaning kitobi = the student___ book
ko'p talabaning kitoblari = the students___ books
10. Amaliy topshiriq (IlmHamroh AI bilan)
- Yozish: oilangiz a'zolari haqida 5 ta gap yozing, egalik bilan (My father's car... Her name... His job...) va "tekshir" deb yuboring.
- O'yin: men narsa va ega beraman (Ali / car, Madina / phone, the cat / tail), siz egalik bilan ayting (Ali's car, her phone, its tail).
11. Javoblar kaliti
Mashq 1: My / His / Her / Our / Its. Mashq 2: Ali's book, the students' class, my mother's name, the children's toys. Mashq 3: It's a nice day. / its tail / It's my friend. / its doors. Mashq 4: Madina and her book. / Ali's book. / the students' room. / The cat licks its paw. Mashq 5: This is my phone. / Ali's car is red. / Her name is Madina. / The children's books are new. Mashq 6: Whose bag is this? / Who's your teacher? / Whose car is that? / Who's at the door? Mashq 7: the child**'s** toy / the children**'s** toys / the student**'s** book / the students**'** books.
12. Xulosa va keyingi dars
- Egalik olmoshlari: my, your, his, her, its, our, their (otdan oldin).
- his (erkak egasi) vs her (ayol egasi) — jinsga qarab!
- Egalik 's: Ali's book; ko'plik -s da faqat apostrof: students'; irregular: children's.
- its (egalik) ≠ it's (it is).
- Narsalar uchun of ham: the door of the car.
Keyingi dars — A1 — 10b-dars: Object pronouns (me, you, him, her, it, us, them). Endi "meni", "unga", "biz bilan" deyishni o'rganamiz: Help me. Look at her. This is for you. — olmosh gapdagi o'rniga qarab shaklini qanday o'zgartirishi (I → me, he → him).
O'qiganingizni mustahkamlang
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!